برخورد والدین در مواجهه با نمرات بد دانش‌آموزان چگونه باید باشد؟

یکی از دغدغه‌های این روز‌های بسیاری از والدین و دانش‌آموزان دریافت کارنامه نمرات مدارس است. ممکن است والدین هنگام گرفتن کارنامه فرزندشان با توجه به نمرات واکنش‌های مختلفی داشته باشند که می‌تواند اثرات مختلفی را بر دانش‌آموزان از جمله افزایش استرس و کاهش اعتماد به نفس را به همراه داشته باشد. حال این سوال مطرح می‌شود که نحوه برخورد صحیح والدین هنگام گرفتن کارنامه فرزندشان چگونه باید باشد؟

در همین رابطه فاطمه کمالی تبار، روانشناس کودک و نوجوان در گفت‌و‌گو با میزان بیان کرد: هنگامی که امتحانات دانش‌آموزان تمام می‌شود و چند روز تا گرفتن کارنامه فرصت باقی است ممکن است والدین به فرزندشان در مقابل گرفتن یک نمره خوب وعده مثبت دهند و یا در صورت گرفتن نمره نامناسب او را تهدید کنند و به فرزندانشان القای حس ناخوشایندی داشته باشند البته دانش‌آموزان مقطع ابتدایی با این مسئله مواجه نیستند و بیشتر دانش‌آموزان دوره متوسطه اول و دوم درگیر این حس ناخوشایند هستند و احتمال دارد از این جهت دچار استرس و اضطراب شوند.

والدین فرزندشان را تنها با خودش مقایسه کنند

وی با تاکید بر اینکه لازم است والدین فرزندشان را تنها با خودش مقایسه کنند، ادامه داد: اگر دانش‌آموز تنها با خودش و برای مثال با ترم قبلش مقایسه شود حتما نکات مثبتی در کارنامه‌اش مشاهده می‌شود، اما اگر او را با دیگران مقایسه کنند دانش‌آموز دچار حس گناه، احساس ناکافی بودن و کمبود عزت نفس و اعتماد به نفس می‌شود. همچنین والدین باید پس از گرفتن کارنامه دانش‌آموزانشان به فکر حل مسئله باشند. اگر فرزندشان نمره بدی گرفته بود نباید او را سرزنش و نصیحت کنند و برای مثال بگویند دیدی گفتم نباید فلان کار را می‌کردی؟ چرا که در این صورت رابطه بین والد و فرزند خراب می‌شود.

توقعات والدین باید متناسب با ویژگی‌ها و شرایط فرزندشان باشد

این روانشناس کودک و نوجوان با بیان اینکه توقعات والدین باید متناسب با ویژگی‌ها و شرایط فرزندشان باشد، افزود: اگر والدین با نمره‌های پایین مواجه شدند و دانش‌آموزان نیز انتظار این نمرات نداشته است اولین اقدامی که باید انجام دهند همدلی کردن و درک فرزندشان است. همدلی کردن مهارتی است که با همدری تفاوت دارد. برای همدلی کردن باید خودمان را جای طرف مقابل قرار دهیم و از زاویه دید آن فرد به ماجرا نگاه و او را درک کنیم و درک شدن را به او منتقل کنیم. البته همدلی به معنای تایید کار طرف مقابل نیست، ممکن است دانش‌آموزی به دلیل درس نخواندن نمره پایینی گرفته باشد، در این صورت کار او را تایید نمی‌کنیم ولی احساسش را که ناراحت است، خودش را با دیگران مقایسه و سرزنش می‌کند و حتی ممکن است ترس از جریمه شدن داشته باشد، درک می‌کنیم.

کمالی تبار گفت: والدین باید به جای سرزنش به فرزندشان بگویند به نظر می‌رسد که حالت چندان خوب نیست و من این موضوع را می‌فهمم که از خودت انتظار بیشتری داشتی. حتی ممکن است در آن شرایط دانش‌آموز شروع به گریه کردن کند، در آن شرایط نباید شروع به نصیحت کنیم، بهتر است در آن موقعیت راهکاری ارائه ندهیم چراکه زمان مناسبی نیست و باید سعی کنیم در یک زمان و شرایط مناسب درباره این موضوع صحبت کنیم.

وی ادامه داد: باید در شرایطی مناسب به فرزندمان بگوییم می‌خواهم درباره کارنامه‌ات صحبت کنم و بگوییم که از دیدن نمراتش ناراحت شده‌ایم و می‌دانیم خودش هم ناراحت شده است. از او بپرسیم که به نظرت چه کاری باید انجام دهیم که از نمراتت احساس رضایت بیشتری داشته باشی؟ به طور کلی باید سعی کنیم که آنچه را که قصد داریم به فرزندمان بگوییم را در قالب سوال مطرح کنیم نه اینکه به صورت مستقیم درباره آن موضوع صحبت کنیم و در آن شرایط به حل مسئله بپردازیم.

وی توضیح داد: ممکن است دانش‌آموزی به پدر و مادرش بگوید که راه حل این مسئله ترک تحصیل است در آن صورت نیز باید با او همدلی داشته باشیم و درکش کنیم و به او بگوییم به نظر می‌رسد آنقدر از این موضوع اذیت شدی که به فکر ترک تحصیل افتادی و یا بگوییم تا جایی ک می‌دانم علاقه‌مند به تحصیل در فلان رشته در دانشگاه بودی و اگر ترک تحصیل کنی دیگر نمی‌توانی به دانشگاه بروی و به نظرت چه راه حلی دیگری برای حل مسئله وجود دارد؟ در این شرایط احتمال دارد خود دانش‌آموز به این نتیجه برسد که باید بیشتر تلاش می‌کرده است و یا اینکه مشکلش را عدم تمرکز بداند، در این شرایط می‌توانیم به او پیشنهاد دهیم که چگونهتمرکزش را بالا ببرد یا چگونه درس بخواند که بهتر مطالب را متوجه شود.

همدلی کردن چوب جادوی برخورد با نوجوانان است

این روانشناس کودک و نوجوان ضمن اشاره به اینکه این برخورد موجب می‌شود تا بدون گارد گرفتن پا به پای فرزندمان مشکل را حل کنیم، عنوان کرد: همدلی کردن چوب جادوی برخورد با نوجوانان است و همچون آب روی آتش عمل می‌کند، با درک کردن بهتر می‌توانیم به فرزندمان کمک کنیم. همچنین پدر و مادر نیز با درک کردن شرایط فرزندشان و درک این موضوع که خود دانش‌آموز نیز ناراحت است بهتر می‌توانند خودشان را در برابر نمره‌های فرزندشان آرام کنند.