سعی میکنیم صدای امید برای کودکان باشیم
به گزارش خبرگزاری اقتصادایران، فاطمه نعمتی: وقتی جنگ به سراغ سرزمینی میآید، همه شهروندان موظفاند که به یکدیگر کمک کنند تا بتوانند آن شرایط را بهتر مدیریت کنند و از سر بگذرانند. این احساس وظیفه میتواند پایهای محکمتر و رسمیتر داشته باشد برای مثال از نظر قانونی مثل نهادها و مراکز دولتی و نظامی و... یا بر پایه اخلاق بنا نهاده شده باشد. در شرایط جنگی که کودکان مدام در معرض آسیب جسمی و روحی قرار دارند، یکی از نهادهایی که میتواند در کمک به کودکان آن هم از نظر روحی و روانی بیش از هر نهاد دیگری مؤثر باشد، نهادی است که کاملا در زمینه کودکان کار میکند و بهطور تخصصی دنیای آنها را بررسی و تحلیل میکند و حتی برایشان به تولید اثر میپردازد: مانند ناشران کودک و نوجوان.
یکی از ناشرانی که در زمانه جنگ احساس مسئولیت کرده و برای مدیریت روحیه کودکان دست به کار شده است، انتشارات مهرسا است. این انتشارات به کمک آثار صوتی خود تلاش کرده است روح کودکان را از صداهای بمب و انفجار بهسمت صدای خنده و شادی کودکانِ در کتابها، ببرد. به بهانه فعالیتهای همدلانهای که از سوی این انتشارات انجام شد، با فردوس سلیمانی، مدیر تولید کتابهای صوتی مهرسا گفتوگویی کردهایم که در ادامه میتوانید آن را بخوانید:
حمله دشمنان به خاک ایران در همان ابتدا جان دهها کودک دبستانی را گرفت. وقتی این خبر را شنیدید بهعنوان یک فعال حوزه کودک و نوجوان چه احساسی پیدا کردید؟
این اتفاق برای همه ما بسیار دردناک بود. برای من بهعنوان کسی که در حوزه کودک فعالیت میکنم و سروکارم با کسانی است که همهمان دل به بالندگی آنها بستهایم، این اتفاق بسیار دلخراش بود. جنگ حق هیچ کودکی نیست. جنگ و آسیب به کودکان حس عمیقی از ناراحتی و نگرانی و احساس مسئولیت را در من بیدار میکند و همینطور انگیزهای قوی برای ادامه کار. فکر کردن به این موضوع که هر قصهای که تولید میکنیم میتواند لحظات آرامشبخشی را برای کودکی به ارمغان بیاورد من را بسیار دلگرم میکند و هر داستان صوتی را با این اندیشه تولید میکنیم که به کودکان بگوییم تنها نیستند و بتوانیم برای آنها صدای امید باشیم. نام و یاد کودکان میناب همیشه در قلب ما زنده خواهد بود.
شما در انتشارات فعالیت میکنید. از ناشران حوزه کودک و نوجوان مانند هر نهاد و مسئول دیگری انتظار میرود که برای کمکرسانی به مردم بهویژه کودکان و نوجوانان فعالیتی انجام دهند یا موضعی در قبل این تجاوز به وطن اتخاذ کنند. انتشارات مهرسا در این خصوص چه عملکردی داشته است؟
یکی از مهمترین چیزهایی که بهانهای است تا دربارهاش گپ بزنیم مسئله مهم درهمآمیزی محتوای صوتی با محتوای مکتوب است و مهرسا جزو معدود ناشرانی است که این کار را به موازی هم و با کیفیت خیلی خوب انجام میدهد آن هم با کمک گویندگان و فعالان نامآشنای حوزه کودک از جمله آقای فروتن، آقای گلی (عموهای فیتیلهای)، خانم خامنه، خانم برومند، خانم وطنپور، خانم لیلی رشیدی، آقای ایوب آقاخانی و دیگر استادانی که با دغدغهمندی و عشق به کودکان در کنار من و انتشارات مهرسا بودند. ما در این ایام سعی کردیم که دسترسی به این قصههای صوتی را برای همه بچههای ایران رایگان کنیم و در کانال بله انتشارات مهرسا نکاتی را در رابطه با سلامت روان و نکات انتخاب کتاب در اختیار خانوادهها قرار دهیم. قصههای صوتی برای کودکان در زمان بحران میتواند راهی قابل اعتماد و در دسترس برای همراهی و حمایت از بچهها باشد و فضایی امن و قابل پیش بینی ایجاد کند؛ فضایی که در آن صدا و تصویر و داستان به کودک کمک میکنند احساساتش را بشناسد و پلی شوند برای عبور از تجربههای دشوار و حتی به کودک نشان دهند که ترس و غم احساساتی طبیعیاند و دیگران هم تجربههای مشابهی داشتهاند. انتخاب آگاهانه کتاب و حتی شنیدن چندباره یک داستان میتواند حس ثبات و امنیت را در کودک تقویت کند.
آیا در نظر دارید که فعالیتهای بیشتری به فعالیتهای کمککننده انتشارات اضافه کنید؟
بله قطعا که توسعه بیشتر و تولیدات بیشتر کتابهای با غنای بالا در برنامه همیشگی انتشارات هست؛ همینطور توسعه بیشتر کتابهای صوتی. ضبط کتاب با صدای بچهها و مشارکتشان در فرآیند تولید، برنامههای جانبی و قصهخوانیها و فعالیتهای فرهنگیای را که انتشارات قبلا هم انجام میداده سعی میکنیم امسال بیشتر و بهتر داشته باشیم و سعی کنیم حتیالامکان شرایطی را فراهم کنیم که دغدغه خانوادهها را پوشش دهیم و انتظارات را برآورده کنیم.
بهطور کل ناشران حوزه کودک و نوجوان چه فعالیتهای دیگری میتوانند در این جنگ ایفا کنند؟
مراقبت از سلامت روان کودکان در روزهایی که کشور در شرایط جنگی قرار دارد، یکی از دغدغههای مهم این روزهای ماست. در این شرایط بخشی از فعالیتهای ما بهصورت مجازی شده و سعی میکنیم در سایت و کانال بله انتشارات با کمک روانشناسان و متخصصان کودک، راهکارهایی را برای عبور از شرایط بحران و مراقبت از سلامت روان کودکان در اختیار خانوادهها بگذاریم. با کمک قصههای صوتی به آرامش بچهها کمک کنیم و با معرفی کتاب و بازیهای ساده، اضطراب آنها را کم کنیم. با ساختن روتین مثل اینکه هرشب یک قصه صوتی یا بخشی از آن را در کانال قرار دهیم و هرشب با هم به یک کتاب گوش دهیم تا کمی از پیشبینیناپذیری این روزها کم کنیم و قصهها را به دنیای بچهها بیاوریم تا کمی از این روزهای پرآشوب جدا شوند و درنهایت، صدای قصهها بلندتر از صداهای اطرفشان شود.
از فعالیتها و عملکرد چاپ و نشر مهرسا در سال 1404 برایمان بگویید.
در سال گذشته بیش از صد عنوان کتاب جدید در بخش ترجمه تولید شده و حدود 10 عنوان کتاب تألیفی نیز داشتهایم. انتشارات مهرسا بیش از 500 عنوان کتاب تجدید چاپ در سال 1404 داشته و 110 عنوان کتاب صوتی نیز در سال گذشته تولید کرده است.
با وجود اینکه سال جدید را با جنگ شروع کردهایم اما مهرسا در بخش کتاب صوتی برای سال جدید چه برنامهای برای تهیه و انتشار کتاب کودک و نوجوان دارد؟
در این شرایط نیاز به محتوای حمایتی و قابل دسترس بیشتر میشود؛ بنابراین سعی میکنیم به تولیدات صوتی و دیجیتال توجه ویژه داشته باشیم. تولید کتابهایی با محتوای آرامشبخش و امیدوارکننده و با موضوعات تابآوری، همدلی و مهارتهای زندگی و توجه به نیازهای روانشناختی کودکان هم همیشه و همچنان در برنامه انتشارات خواهد بود. امیدوارم که هرچه زودتر صلح پایدار برقرار شود و کودکان بتوانند در محیطی امن رشد کنند.
من برای همه کودکان، زندگی صلحآمیز آرزو میکنم و خواهان احترام و حق زندگی باکیفیت برای آنها هستم. جنگ حق هیچ کودکی نیست.