مرخصی زایمان و قوانین کاری در بارداری + جزئیات

به گزارش خبرنگار اجتماعی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ طول مدت مرخصی زایمان، دستمزد ایام مرخصی زایمان و همچنین وضعیت کاری آنها بعد از پایان مرخصی زایمان، دغدغه بسیاری از زنان باردار شاغل است که در این مطلب می‌توانید از قوانین و مقررات مربوط به مرخصی زایمان اطلاعات لازم را بدست آورید.

در واقع باید گفت: مدت زمان مرخصی برای تمام زنان بیمه‌شده شاغل در کارگاه‌های مشمول قانون تامین اجتماعی که دارای رابطه مزدبگیری با کارفرما باشند، 9 ماه بوده و حقوق این ایام مطابق با قوانین سازمان تأمین اجتماعی پرداخت خواهد شد.

همچنین «مرخصی زایمان» نیز به موجب بند (الف) ماده 17 "قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت" مصوب 24 مهرماه 1400 یکی از وظایف این سازمان و در زمره تعهدات کوتاه‌مدت تامین اجتماعی است. بیمه شدگان زن که مایل به استفاده از مرخصی زایمان 9 ماه به جای 6 ماه بوده، می‌توانند با استفاده از سامانه تامین اجتماعی و با بارگذاری مدارک لازم شامل تصویر شناسنامه مادر، گواهی ولادت یا شناسنامه فرزند و گواهی پزشک مربوطه، برای استفاده از مرخصی زایمان به مدت 9 ماه اقدام کنند.

با توجه به بند (الف) ماده 17 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، و همچنین حفظ هماهنگی در دستگاه‌های اجرایی، مدت زمان مرخصی زایمان، برای مادران شاغل دارای فرزند دو قلو و یا بیشتر، در بخش‌های دولتی و غیر دولتی، 12 ماه تمام است.

در این طرح، تمام حق و حقوق مرتبط با زمان مرخصی زایمان نیز به این مادران، پرداخت می گردد و لازم به ذکر است که در صورت نیاز مادران، تا دو ماه از این مرخصی، در ماه‌های پایانی بارداری، قابل استفاده است. همچنین، متقاضیان، توجه داشته باشند در صورت داشتن فرزند دو قلو یا بیشتر که سن آن‌ها، کمتر از یک سال است نیز می‌توانند از مرخصی 12 ماهه زایمان، با تمام حقوق و مزایا، بهره مند شوند.

نحوه استفاده از مرخصی زنان باردار قبل از زایمان

مرخصی زایمان به طور کلی به دو بخش مرخصی قبل و بعد از زایمان تقسیم می‌شود. طبق قانون جدید وضع شده در سال جاری، مدت زمان مرخصی زایمان به طور مجموعه از 6 ماه به 9 ماه افزایش پیدا کرده است و لازم است که افراد حتما طبق این قانون مرخصی زایمان را دریافت کنند.

نحوه استفاده از مرخصی زایمان قبل از زایمان بسیار ساده است. لازم است که مادران با اطلاع از شرایط استفاده از مرخصی زایمان بیمه تامین اجتماعی، به پرتال بیمه شدگان تامین اجتماعی مراجعه کنند و درخواست خود را برای دریافت مرخصی قبل از زایمان ثبت کنند. در حال حاضر، مراحل دریافت مرخصی زایمان به صورت غیر حضوری انجام می‌شود و نیازی به مراجعه حضوری مادران باردار به شعب بیمه تامین اجتماعی نیست.

نکته حائز اهمیتی که برای استفاده از مرخصی زایمان قبل از زایمان وجود دارد این است که این مرخصی فقط به افرادی تعلق می‌گیرد که دارای سابقه 60 روزه پرداخت حق بیمه تامین اجتماعی باشند، در غیر این صورت امکان استفاده از مرخصی زایمان برای مادران عزیز وجود نخواهد داشت.

برای استفاده از مرخصی قبل از زایمان مادران باید مدارک لازم برای مرخصی زایمان را بعد از زایمان در سامانه بیمه شدگان تامین اجتماعی بارگذاری کنند تا مراحل مربوط به رسیدگی به درخواست استفاده از مرخصی زایمان به صورت الکترونیکی بررسی شود.

بدیهی است که اگر مادری دارای شرایط استفاده از مرخصی قبل از زایمان نباشد، درخواست دریافت مرخصی زایمان وی رد می شود و مادر نمی تواند از مدت زمان مرخصی 9 ماهه استفاده کند. بنابراین، لازم است که مادران قبل از ثبت درخواست از شرایط استفاده از مرخصی زایمان قبل از زایمان مطلع باشند تا در صورت دارا بودن شرایط لازم درخواست خود را ثبت کنند.

مرخصی استعلاجی در دوران بارداری

مرخصی زایمان بخشی از سابقه کار فرد به حساب می‌آید و استفاده از آن، سایر مرخصی‌هایی را که مطابق قانون، یک فرد شاغل می‌تواند از آنها استفاده کند تحت تاثیر قرار نمی‌دهد. با توجه به این که مدت مرخصی زایمان، بخشی از سابقه کار فرد شاغل است به این مدت عیدی و پاداش نیز تعلق خواهد گرفت. در مدت مرخصی زایمان به مادر باردار کمک هزینه بارداری تعلق می‌گیرد که به عنوان دستمزد مدت مرخصی زایمان نیز شناخته می‌شود. این مبلغ در شرکت‌های خصوصی توسط تأمین اجتماعی پرداخت می‌شود.

اگر در دوران بارداری مادر به خاطر مشکل و بنا به تشخیص پزشک نیاز به استراحت در خانه داشته باشد، می‌تواند از مرخصی استعلاجی استفاده کند. مرخصی استعلاجی هیچ تاثیری بر حق استفاده از مرخصی زایمان برای مادران نخواهد داشت و اضافه بر مدت زمان مرخصی زایمان است و از آن کم نخواهد کرد. برای بیمه‌شدگان تامین اجتماعی، اگر مرخصی استعلاجی از هفت روز در هر نوبت یا 15 روز در یک سال بیشتر نباشد، تأییدیه پزشک معالج کافی است.

در مواردی که مرخصی استعلاجی بیشتر از 15 روز و کمتر از 60 روز باشد، تاییدیه پزشک معتمد سازمان تامین اجتماعی مورد نیاز است و در صورت نیاز به مرخصی بیشتر از این مقدار، موضوع باید به تایید شورای پزشکی تامین اجتماعی برسد.

مدارک لازم برای مرخصی بعد زایمان تامین اجتماعی

بر اساس اعلام معاون اداره کل امور بیمه شدگان سازمان تامین اجتماعی، بانوانی که قصد استفاده از مرخصی زایمان تامین اجتماعی را داشته، ضروری است پس از مراجعه به سامانه eservices.tamin.ir ، در قسمت امور بیمه شدگان، اقدام به ثبت درخواست مرخصی زایمان و ارسال مدارک مربوطه کنند. مدارک لازم برای مرخصی زایمان تامین اجتماعی مربوط به آن، شامل گواهی پزشک، تصویر شناسنامه مادر و گواهی تولد یا شناسنامه فرزند است.

محاسبه میزان کمک هزینه بارداری به چه صورت است؟

میزان کمک هزینه بارداری در حقیقت معادل دو سوم آخرین مزد (حقوق) بیمه‌شده با درنظر گرفتن روزهای استراحت است؛ که منهی کسر 3 روز اول پرداخت می‌شود.

برای نحوه محاسبه آخرین مزد یا حقوق بیمه‌شده هم کل مبالغ مشمول کسر حق بیمه (که بیمه‌شده در آخرین 90 روز قبل از استراحت دریافت کرده باشد) با هم تجمیع و بر تعداد روزهای کارکرد بیمه‌شده در این مدت تقسیم می‌شود.

مدارک لازم برای دریافت کمک هزینه بارداری و غرامت دستمزد ایام بارداری چیست؟

دفترچه درمانی، گواهی پزشک معالج و همچنین تائیدیه مراجع پزشکی ذیربط به منظور دریافت کمک هزینه بارداری و غرامت دستمزد ایام بارداری ضروری است و بیمه‌شدگان زن با ارائه گواهی ولادت و شناسنامه نوزاد و مادر (درصورت عدم اشتغال به‌کار) حسب ضوابط قانونی می‌توانند از غرامت دستمزد ایام بارداری و مرخصی زایمان بهره‌مند شوند.

امکان ارائه درخواست و بارگذاری مستندات مدارک مربوط به دریافت کمک هزینه بارداری وغرامت دستمزد ایام بارداری از طریق سامانه غیرحضوری تامین اجتماعی نیز فراهم شده و متقاضیان استفاده از مرخصی زایمان با بارگذاری عکس صفحه اول و صفحه مشخصات نوزاد مندرج در شناسنامه مادر و گواهی پزشک متخصص در این سامانه می‌توانند از این مرخصی استفاده کنند.

بازگشت به کار پس از مرخصی زایمان

یکی از دغدغه‌های مهم زنان باردار شاغل، امنیت شغلی آنها در دوران بارداری و پس از آن است. طبق قانون، قرارداد افراد در دوران مرخصی زایمان به حالت تعلیق درمی‌آید و بعد از مرخصی زایمان مجددا فرد باید به کار قبلی خود برگردد. مطابق قانون کار، اگر مادر باردار قرارداد کار موقت دارد که پایان آن در زمان مرخصی زایمان است، مدت مرخصی زایمان به مدت قرارداد اضافه خواهد شد و پس از پایان مدت مرخصی، فرد باید به سر کار خود برگردد. همچنین قانون، شرکت‌ها و کارفرماها را از اخراج زنان باردار و زنانی که به کودک خود شیر می‌دهند، در مدتی که مشمول حمایت قانون هستند، منع کرده است و کارفرما نمی‌تواند زنان باردار را در دوران بارداری، در زمان مرخصی زایمان یا در دوره شیردهی اخراج کند.

اگرچه بسیاری از شرکت‌ها قوانین را رعایت می‌کنند، اما اگر به هر دلیلی شرکت از پذیرش شما پس از پایان مرخصی زایمان امتناع کرد یا در دوران بارداری شما را اخراج کرد، می‌توانید با مراجعه به اداره کار منطقه یا شهر خود شکایتی را از کارفرما تنظیم کنید. در چنین مواردی هیئت تشخیص وزارت کار، حکم بازگشت مادر به محل کار را صادر می‌کند و مادر می‌تواند به سر کار خود برگردد. اگر کارفرما از پذیرش حکم بازگشت به کار امتناع کند، شخص بیمه‌شده می‌تواند تقاضای استفاده از مزایای بیمه بیکاری بدهد. در این صورت مطابق قانون برای مدت بیکاری، فرد دستمزد بیکاری دریافت خواهد کرد.