کشف مهر سنگی با نقش خرگوش در جلگه مازندران

به گزارش خبرنگار اجتماعی باشگاه خبرنگاران پویا؛ باستان‌شناسان جوان ایرانی در سواحل سرخ رود دریای مازندران موفق به کشف مهر سنگی با نقش خرگوش و گل مهرهایی با نقوش جانوری همچون گاو کوهان‌دار (ورزا)، قوچ، گوزن، مرغابی و کتیبه پهلوی ساسانی شده‌اند که در زمره کمیاب‌ترین و مهمترین کشفیات باستان‌شناسی شمال ایران به شمار می‌رود.

در همین راستا میثم فلاح سرپرست هیئت باستان‌شناسی در گفت‌و‌گو با تسنیم، ضمن اعلام این خبر گفت: طی دو فصل از کاوش‌های علمی باستان‌شناسی در تپه قلاکتی گل محله سرخ رود استان مازندران، با کشفیاتی مواجه هستیم که در نوع خود در منطقه بی‌نظیر و در ایران به‌عنوان یافته‌های شاخص مطرح می‌شوند.

بنا به گفته وی، کشف نخستین گل مهرها با نقوش جانوری همچون گاو کوهان‌دار (ورزا)، قوچ، گوزن و مرغابی و کتیبه پهلوی ساسانی با نام اشخاص و القاب حاکمیت و مذهبی در دورادور این نقوش در زمره مهم‌ترین یافته‌های فصل نخست کاوش در این محوطه بوده است.

این باستان‌شناس با بیان‌اینکه کاوش فصل دوم، علاوه بر پیدایی نخستین معماری خشتی مربوط به دوران اشکانیان، کشف مهری سنگی با نقش خرگوش متعلق به دوره ساسانی را نیز در پی داشته، تصریح‌کرد: خرگوش در این دوره نماد ماه و باروری و نگهبانی است.

سرپرست هیأت باستان‌شناسی اظهار کرد: این کشفیات، تحلیل‌ها و نگاه‌های ما را به سمت و سویی برده که قلاکتی را کانونی بسیار مهم و مرکز محور در دوران تاریخی (مشخصا اشکانی - ساسانی) شمال ایران بدانیم.

فلاح ادامه داد: شاید قلاکتی در مرحله دوران تاریخی، باقی‌مانده نخستین شهرهای اشکانی و متعاقبا ساسانی مازندران با شاخصه های مهم اقتصادی، بازرگانی، نظام طبقاتی اجتماعی - فرهنگی و حاکمیت باشد که داده‌های باستان‌شناسی در آینده می تواند فرضیات ما را قوت بخشد.

وی معتقد است که از سویی نزدیک بودن این محوطه به دریا و در کنار رودخانه هراز، در مباحث بندرگاهی و مبادلات دریایی با سرزمین‌های همجوار در دوران تاریخی را نیز مفروض می دارد.

این باستان‌شناس با اشاره به اینکه قلاکتی محوطه‌ای نزدیک به سواحل دریای مازندران است که در شهرستان محمودآباد، شهر سرخ رود و روستای گل محله واقع شده، بیان کرد: غیر از مشخص شدن عصر آهن و قلعه ماهانه سر مرعشیان دوران اسلامی، مرکز و استقرار بسیار مهمی از دوران اشکانی - ساسانی را در خود دارد که امیدواریم در پژوهش‌های آتی اطلاعات بیشتر و متقن‌تری به‌دست آوریم.

سرپرست هیئت باستان‌شناسی همچنین با توضیح این مطلب که تپه قلاکتی در برگیرنده سه دوره تاریخی یا درحقیقت سه فاز مختلف فرهنگی است، اظهار کرد: به دلیل اینکه این منطقه در جلگه مازندران در میان زمین‌های کشاورزی واقع شده است، بر اثر بالا آمدگی سطح آب‌های زیرزمینی، در کاوش‌های خود هنوز به زمین بکر این منطقه نرسیدیم.

فلاح همچنین اشاره کرد که علی‌رغم اینکه هنوز کاوش‌های باستان‌شناسی در این منطقه به اتمام نرسیده است اما وجود آثاری از سه فاز فرهنگی مختلف در این منطقه مشهود است.

وی اولین فاز از این سه دوره فرهنگی را فاز فوقانی یا همان دوره اسلامی متعلق به قلعه ماهانه سر مرعشیان دانست که یکی از قلعه‌های مهم تجمع شیعیان مرعشی است و بر اساس تطابق جغرافیای تاریخی، متون کتوب و داده‌های باستان‌شناسی به احتمال قریب یقین باید این فاز فوقانی را متعلق به قلعه ماهانه سر است. مطابق توضیحات این باستان‌شناس، فاز میانی مربوط به دوره اشکانی و ساسانی است که کشفیاتی نظیر مهر و گل مهر و دیوار خشتی مؤید این دوره است و فاز پایینی یا تحتانی زمین این منطقه متعلق به دوره عصر آهن است که پیدایش سفال‌های داغدارو خاکستری ساده را باید تأیید کننده وجود آثاری از این دوره در منطقه قلمداد کرد.

همچنین گفتنی است فصل جدید کاوش‌ها در این منطقه تحت عنوان "فصل دوم" از ابتدایی پاییز سال جاری شروع شد و امروز به پایان رسیده است.