دوشنبه 21 اردیبهشت 1405

آموزشی وب‌گاه عصر ایران

آموزشی وب‌گاه عصر ایران

اکنون خبرنگاران و علاقه‌مندان به نجوم، اصطلاح «ماه سیاه» را برای توصیف دومین ماه نو در یک ماه تقویمی به کار می‌برند. در تاریخ 22-23 اوت 2025 میلادی (31 مرداد و اول شهریور 1404 شمسی) شاهد چنین پدیده‌ای خواهیم بود که هر چند تعریف آن مشابه ماه آبی است، اما با آن تفاوتی ظریف دارد.

یک قاشق چای خوری عسل، حاصل کار تیمی و تلاش فوق العاده در دنیای زنبورهاست. برای تهیه آن، دوازده زنبور تمام عمر خود را صرف جمع آوری شهد از صدها گل می کنند. هر زنبور بارها در مسیر رفت و برگشت پرواز می کند و در مجموع مسافتی حدود هشتاد هزار کیلومتر را طی می کند. این شهد به کندو آورده شده و در آنجا فرآوری، تبخیر و به عسل طلایی تبدیل می شود که ما از آن لذت می بریم.

این پدیده برای اولین بار در مطالعه‌ای که در مجله زیست‌شناسی ماهی‌ها (Fish Biology) منتشر شد، مستند شده بود. در این مطالعه، چگونگی بالا رفتن گربه‌ماهی‌های خرزنبور از آبشارها در گروه‌های غیرمعمول بزرگ شرح داده شده بود.

در این پدیده می‌توانید عطارد، زهره، مشتری، زحل، اورانوس و نپتون را در یک قاب ببینید.

خبر خوب اینکه برای تماشای بخشی از این شگفتی نیازی به ابزار خاصی ندارید و عطارد، زهره، مشتری و زحل با چشم غیرمسلح هم قابل مشاهده‌اند.

دانشمندان در چین فسیلی خارق‌العاده از هیفالوسور کشف کرده‌اند که دو سر و دو گردن مجزا دارد و قدمتی بیش از 120 میلیون سال دارد. به گفته پژوهشگران، این خزنده دوسر، تنها نمونه شناخته‌شده از نوع خود در کل تاریخ فسیل‌هاست.

دانشمندان با روشن کردن یک ژن واحد در نورون‌های تولیدکننده انسولین با موفقیت گونه‌ای از مگس میوه (Drosophila melanogaster) را وادار به انجام مراسم هدیه دادنی کردند که پیش از این هرگز در این گونه دیده نشده بود. این مطالعه که در مجله ساینس (Science) منتشر شده است، اولین نمونه از دستکاری یک ژن واحد برای ایجاد ارتباطات عصبی جدید و انتقال رفتار بین گونه‌ها را نشان می‌دهد.

یکی از بزرگترین چالش‌ها در درمان سرطان، عود مجدد برخی سرطان‌ها پس از شیمی‌درمانی است. یک نوع پرخطر از سرطان خون موسوم به «لوسمی حاد میلوئیدی»(AML) است که بسیار خطرناک است، اما مطالعات جدیدی از «آزمایشگاه جکسون»(JAX) به یک مکانیسم مولکولی که قبلاً ناشناخته بود و پشت این مقاومت به شیمی‌درمانی قرار دارد، اشاره می‌کند و راهی برای خلع سلاح آن نیز کشف کرده است.

ستاره‌شناسان با استفاده از سیگنال‌های رادیویی کیهانی قدرتمندی که موسوم به «انفجارهای رادیویی سریع»(FRB) هستند، بالاخره ماده گمشده را که بین کهکشان‌ها پنهان شده بود، پیدا کردند.

ترکیب چسبندگی محل آسیب با آزادسازی کنترل‌شده فاکتورهای رشد کمک کرد تا نانوذرات به بهبود و ترمیم بافت کمک کنند و امکان جدیدی را برای درمان پس از سکته قلبی فراهم آورند.

روشن‌شدن همزمان همه چراغ‌های دنیا، تقاضای برق را به‌شدت بالا می‌برد و درخشش ضعیف ستارگان آسمان را محو می‌کند.

ابرهای شوریده که سال گذشته رسماً به عنوان یک نوع ابر مجزا شناخته شدند، می‌توانند ظاهری خیره‌کننده، وقوعی غیر معمول و نسبتاً ناشناخته داشته باشند. اگرچه بیشتر ابرهای کم‌ارتفاع کف صافی دارند؛ اما به نظر می‌رسد ابرهای شوریده ساختار عمودی قابل توجهی را در زیر خود جا داده‌اند.

در فضای پیچیده سامانه ستاره‌ای سه‌گانه «آلفا قنطورس»(Alpha Centauri)، «تلسکوپ فضایی جیمز وب»(JWST) به تازگی موفق شده است حضور یک سیاره فراخورشیدی غول‌پیکر را که به دور ستاره «آلفا قنطورس ای»(Alpha Centauri A) می‌چرخد، شناسایی کند. این ستاره در واقع مشابه‌ترین ستاره به خورشید ما در میان این سه ستاره است.

طبق آمارهای به‌دست‌آمده تا 65% افراد حداقل یک‌بار در عمرشان در خواب حرف زده‌اند. بین 3 تا 30 درصد افراد هم به‌طور مرتب این کار را انجام می‌دهند. این پدیده در کودکان بیشتر دیده می‌شود، اما ممکن است تا بزرگسالی هم ادامه پیدا کند.

در تعداد ژن‌هایی که زن‌ها و مردها از والدین خود به ارث می‌برند، تفاوت مختصری وجود دارد. 50 درصد DNA زن‌ها از پدر و 50 درصد دیگر از مادرشان است. اما مردها 51 درصد از DNA خود را از مادر و 49 درصد آن را از پدرشان به ارث می‌برند.

قارچ «T. camphoratus» در سال‌های اخیر توجه زیادی را از دنیای علم به خود جلب کرده است. در سال 2004، این قارچ طبقه‌بندی مجدد شد تا تبار ژنتیکی و زیستگاه بومی آن در تایوان را بهتر منعکس کند.