هوش مصنوعی و اقتصاد سبز؛ چرا زنان باید در خط مقدم باشند؟
فعالان حوزه کسب و کار میگویند، جهان باید سرمایهگذاری روی زنان و دختران را نه به عنوان یک هزینه اجتماعی، بلکه به عنوان یک هزینه سرمایهای با بالاترین بازده برای اقتصاد تابآور، فراگیر و آیندهنگر که جهان به شدت به آن نیاز دارد، تغییر دهد.
زنان همواره یکی از موضوعات اصلی اجلاس اقتصاد داووس بودند، در روزهای اخیر ابرو اوزدمیر، عضو هیأتمدیره شورای روابط اقتصادی خارجی ترکیه، و نماینده بنیاد لیماک، به لزوم حضور بیشتر زنان در اقتصاد پایدار پرداخته است.
او میگوید: «دو سال پیش، من در آستانه انقلاب صنعتی چهارم زنگ خطر را به صدا درآوردم: ما نمیتوانیم بدون برابری جنسیتی در علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) به یک اقتصاد پایدار دست یابیم. قرار دادن زنان در خط مقدم مهندسی و فناوری، مهمترین سرمایهگذاری برای رشد و تابآوری است. امروز، خطرات حتی بیشتر و فوریت آن بیشتر شده است. سؤال پیش روی ما در داووس 2026 این است: چگونه میتوانیم بهتر روی افراد سرمایهگذاری کنیم؟»
او معتقد است که پاسخ نه در مورد سیاست صرف، بلکه بیشتر در مورد یک استراتژی عمیقاً یکپارچه و جامع است. ما باید سرمایهگذاری روی زنان و دختران را نه به عنوان یک هزینه اجتماعی، بلکه به عنوان یک هزینه سرمایهای با بالاترین بازده برای اقتصاد تابآور، فراگیر و آیندهنگر که جهان به شدت به آن نیاز دارد، تغییر دهیم.
رویکرد جنسیتمحور در هوش مصنوعی
سرعت تغییر در فناوری سرسامآور است. گزارش آینده مشاغل مجمع جهانی اقتصاد در سال 2023 اعلام کرد که 22 درصد از مشاغل امروزی در سراسر جهان در پنج سال آینده توسط هوش مصنوعی متحول خواهند شد و این تغییرات منجر به از دست رفتن خالص 14 میلیون شغل در سطح جهان (83 میلیون شغل جایگزین و 69 میلیون شغل ایجاد شده) در همین دوره میشود.
این تغییر، دوگانگی عمیقی را نشان میدهد: این مسئله یک تهدید برای نیروی کاری که آماده نیستند ایجاد میکند، اما فرصتی عظیم برای نیروی کار ماهر است. برای مقابله با این چالش، فراخوان برای آموزش مجدد و ارتقای مهارتها غیرقابل مذاکره است؛ این یک ضرورت مطلق است. اما اگر این برنامهها بدون توجه به جنسیت باشند، کارشناسان میگویند، ما خود به خود نابرابری را خواهیم داشت.
این فعال کسب و کار ترکیه معتقد است، ما باید با تمرکز بر سه حوزه کلیدی، سرمایهگذاری خود را جنسیت محور کنیم:
پر کردن شکاف بنیادی در علوم و آموزش STEM: کار ما از سال 2023، حمایت از ابتکاراتی مانند دختران مهندس جهانی (GEG) برای ورود زنان جوان به حوزههای اصلی STEM، هنوز گام اول است. آیندهای مبتنی بر فناوری پیشرفته نمیتواند بر پایهای نابرابر بنا شود. بنابراین، دو برابر کردن منابع اختصاص داده شده به طرحهای STEM در مراحل اولیه و مختص جنسیت، غیرقابل مذاکره است.
2. ارتقای مهارت نیروی کار فعلی: میلیونها زن، به ویژه در اقتصادهای نوظهور، در حال حاضر در نقشهایی هستند که بیشترین آسیبپذیری را در برابر اتوماسیون دارند. سرمایهگذاری ما باید به سرعت آنها را به تسلط دیجیتال، سواد هوش مصنوعی و مهارتهایی مانند تفکر انتقادی، خلاقیت، ارتباطات، سرعت و همکاری را به شکلی مجهز کند که هوش مصنوعی نمیتواند آنها را تکرار کند. اینجاست که بخش خصوصی باید با برنامههای آموزشی انعطافپذیر، قابل دسترس و دارای مجوز رسمی، گام بردارد.
هدف قرار دادن سونامی اقتصاد نوظهور: با نزدیک به 800 میلیون جوان که در دهه آینده در اقتصادهای نوظهور به سن کار میرسند، ایجاد شغل باید سرعت بگیرد. اگر ما عمداً زنان جوان در صنعتی که با سرعت با گذار به انرژیهای سبز، ورود فناوریهای نوو موج عظیم بازنشستگی دستخوش تحول شده است راهنمایی کنیم، آنها به کاتالیزورهای اقتصادی مورد نیاز ملتهایشان تبدیل خواهند شد. اینگونه است که ما مازاد نیروی کار را به یک مزیت جهانی تبدیل میکنیم.
یک مثال خوب، نیاز مبرم به یک میلیون برقکار بیشتر در ایالات متحده است؛ صنعتی که به سرعت به دلیل گذار به انرژی سبز، فناوریهای جدید و موج عظیم بازنشستگی در حال تغییر است. این نشان دهنده مقیاس و فوریتی است که ما باید با آن زنان را در سطح جهانی برای تمام نقشهای تخصصی در اقتصادهای سبز و دیجیتال آموزش دهیم.
سرمایه انسانی در مقیاس جهانی
ابرو اوزدمیر، رییس گروه مهندسی مجمع جهانی اقتصاد، سرمایهگذاری ما روی افراد باید ذاتاً با یکی دیگر از چالشهای اصلی این دهه مرتبط باشد: ایجاد رفاه جهانی.
اگر زنان در زمینههای مهندسی، ساختوساز و فناوری آبوهوایی به حاشیه رانده شوند، ما دیدگاهها و راهحلهای اساسی مورد نیاز برای طراحی شهرها و سیستمهای انرژی واقعاً پایدار و تابآور را از دست میدهیم.
سرمایهگذاری روی مهارتهای مهندسان زن فقط موضوع عدالت اجتماعی نیست؛ بلکه مستقیمترین راه برای تأمین سرمایه انسانی متخصص لازم برای حل مشکلات تریلیون دلاری و به وسعت سیاره است که هر ساله در داووس مورد بحث قرار میگیرد. اینگونه است که ما اطمینان حاصل میکنیم که سرمایهگذاری زیرساختی ما نه تنها ساخته شده، بلکه به صورت پایدار و فراگیر ساخته شده است.
چالش سال 2026 - آموزش مهارتهای جدید در جهانی متحولشده با هوش مصنوعی، جذب نیروی کار جوان مازاد و پیشبرد رشد فراگیر - بسیار عظیم است. اما راهحل واضح است: قدرتمندترین سرمایهگذاری که میتوانیم انجام دهیم، روی پتانسیل جامع زنان و دختران است.
منبع: اکوایران