شنبه 31 شهریور 1403

800 همت درآمد مالیاتی از دست رفته در دو سال

خبرگزاری اکو نیوز مشاهده در مرجع
800 همت درآمد مالیاتی از دست رفته در دو سال

به گزارش خبرگزاری اقتصادایران، یکی از راه‌های افزایش اتکای بودجه به مالیات، هدفمند کردن معافیت‌های مالیاتی است. از قانون مالیات‌های مستقیم گرفته تا قانون بودجه، معافیت‌های مختلفی در نظر گفته شده است که همین معافیت موجب محروم شدن اقتصاد از مالیات حاصل از سود این فعالیت‌ها شده است. در همین خصوص محمد برزگری، رئیس مرکز آموزش پژوهش و برنامه ریزی مالیاتی می‌گوید: در سال 1401 حدود 470 همت معافیت مالیاتی داده شده که اندازه درآمد‌های مالیاتی همان سال است.

وی افزود: البته بخش کشاورزی و سود سپرده اشخاص حقیقی که اظهارنامه‌ای در رابطه با آن به سازمان امور مالیاتی نمی‌رسد در آمار محاسبه مالیات‌ها نیستد، علاوه بر این قوانین متعددی هم برای معافیت بخش‌های مختلف وجود دارد.

رئیس مرکز آموزش پژوهش و برنامه ریزی مالیاتی معتقد است که معافیت‌های مالیاتی موجب غیر شفاف شدن برخی فعالیت‌های اقتصادی شده و زمینه فرار مالیاتی را فراهم می‌کند. برزگری می‌گوید: یک سری افراد و فعالان اقتصادی هم هستند که از مسیر خاکستری بین معافیت مالیاتی و نداشتن معافیت مالیاتی استفاده می‌کنند. مثلا فعالیت کشاورزی معاف از مالیات است، اما یک سری از فعالیت‌ها وجود دارد که کشاورزی نیست، اما با بخش کشاورزی تعامل دارد و چون کشاورزی کلا معاف از مالیات است آن بخش‌ها هم شفاف نمی‌شود و مالیات نمی‌دهند.

وی اضافه کرد: ما اغلب معافیت‌ها را نرخ صفر محاسبه می‌کنیم در حالی که اگر نرخ مالیات برای مثال 25 درصد است باید 24 درصد معافیت داده شود ولی 1 درصد را نگه داشت و نرخ مالیات را صفر نکرد.

رئیس مرکز آموزش پژوهش و برنامه ریزی مالیاتی ادامه داد: وقتی نرخ مالیاتی را صفر می‌کنیم یعنی یک تکه اقتصاد را غیر شفاف کرده ایم.

برزگری گفت: ما باید برای حقیقی‌ها و حقوقی‌ها سقف معافیت مالیاتی قرار بدهیم یعنی بگوییم هر چه قدر می‌خواهی از معافیت‌ها استفاده کن، اما به میزان مشخصی سقف دارد.

بر اساس بررسی‌های اماری میزان درآمد‌های مالیاتی در سال 1400 حدود 325 هزار میلیارد تومان بوده است و میزان معافیت مالیاتی براورد شده هم 345 هزار میلیارد بوده است. همچنین در سال 1401 نیز درآمد‌های مالیاتی حدود 430 هزار میلیارد تومان بوده است و 470 هزار میلیارد تومان میزان برآوردی معافیت‌های مالیاتی داده شده به بخش‌های مختلف بدون در نظر گرفتن فرار‌های مالیاتی است.

روند سال‌های 1400 و 1401 نشان هم همبستگی بین درآمد‌های مالیاتی و معافیت‌های مالیاتی دارد. یعنی به میزانی که درآمد مالیاتی وجود دارد، درآمد از دست رفته مالیاتی از محل معافیت مالیاتی نیز وجود دارد. بر همین اساس با توجه به قانون بودجه 1402 که درآمد حدود 750 هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده، می‌توان تخمین زد که همین امسال حدود 750 هزار میلیارد تومان هم معافیت مالیاتی وجود داشته باشد.

یزدی زاده، اقتصاددان معتقد است که مالیات در جهان کارکرد‌هایی دارد که معافیت‌های مالیاتی این کارکرد را نقض می‌کند. وی می‌گوید: مالیات در دنیا یک سری وظایف را برعهده دارد یعنی وضع می‌شود به خاطر یک سری وظایفی که یکی از آن‌ها تامین درآمد دولت است، دو حرکت به سمت عدالت اجتماعی است، سوم هدایت سرمایه‌ها به بخش‌هایی که بیشتر مورد توجه دولت است.

این اقتصاددان افزود: در یک نظام مالیاتی پیشرفته شما معافیتی ندارید، نرخ صفر هم می‌توانید داشته باشید برای کوتاه مدت ولی با ابزاری که وجود دارد باید این اهداف را دنبال کنیم که هرگونه تخفیف مالیاتی و نه حتی معافیت مالیاتی که می‌خواهید بدهید باید توجیه داشته باشد.

یزدی زاده خاطر نشان کرد: معضلی که معافیت‌های مالیاتی درست می‌کند این است که یکپارچگی نظام مالیاتی را با اختلال ایجاد می‌کند یعنی در یک جایی که معافیت می‌دهید گسستگی ایجاد می‌کنید بنابراین معافیت در کل سیستم مالیاتی باید حذف شود، نرخ صفر را می‌توانیم اعمال کنیم.

بر اساس اظهارات رئیس کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی در بودجه 1403 حکمی وجود دارد که در آن معافیت مالیاتی برای اشخاص حقیقی به 50 میلیارد و برای اشخاص حقوقی به 500 میلیارد تومان محدود می‌شود. موضوعی که اگر اجرایی شود پیش بینی می‌شود که 50 هزار میلیارد تومان به درآمد‌های مالیاتی اضافه شود.