آرامش بازار خودرو؛ سکون واقعی یا آرامش پیش از موج جدید قیمت‌ها؟

به گزارش خبرگزاری مهر، بازار خودرو این روزها آرام‌تر از هفته‌های گذشته به نظر می‌رسد. افت حجم معاملات، کاهش قدرت خرید مردم و احتیاط خریداران باعث شده بسیاری تصور کنند روند افزایشی قیمت‌ها متوقف شده است. اما آیا این آرامش، نشانه تغییر مسیر بازار است یا تنها یک وقفه موقت؟ پاسخ این سؤال را باید در متغیرهایی جست‌وجو کرد که معمولاً با فاصله زمانی اثر خود را بر بازار خودرو نشان می‌دهند. متغیرهایی که هنوز بخش عمده آن‌ها تغییری نکرده‌اند. بررسی شرایط کلان اقتصادی و تحولات ژئوپلیتیک نشان می‌دهد اگرچه طی روزهای اخیر با افزایش تحرکات دیپلماتیک، از شدت تنش‌ها تا حدودی کاسته شده، اما شاخص‌های ریسک همچنان در سطوح بالایی قرار دارند. بر اساس شاخص تنش اتاق بازرگانی، سطح ریسک منطقه نسبت به آخرین روز پیش از آغاز دور دوم درگیری‌ها هنوز چند برابر بالاتر است. این موضوع نشان می‌دهد فعالان اقتصادی همچنان احتمال تداوم نااطمینانی را در محاسبات خود لحاظ می‌کنند. در چنین شرایطی، کاهش مقطعی نرخ ارز الزاماً به معنای تغییر پایدار روند بازار خودرو نیست. تجربه سال‌های گذشته نشان داده بازار خودرو بیش از آنکه به قیمت لحظه‌ای ارز واکنش نشان دهد، به انتظارات تورمی و چشم‌انداز اقتصاد حساس است. به همین دلیل، حتی در دوره‌هایی که نرخ ارز برای مدتی آرام گرفته، بازار خودرو لزوماً وارد مسیر نزولی نشده است. عامل مهم دیگر، سمت عرضه است. جایی که هنوز نشانه‌ای از رفع کامل چالش‌ها دیده نمی‌شود. محدودیت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی، مشکلات لجستیکی، تداوم محاصره دریایی، دشواری تأمین مواد اولیه و قطعات و همچنین نگرانی از تشدید محدودیت‌های انرژی در تابستان و کمبود گاز در ماه‌های سرد سال، همچنان ریسک تولید را بالا نگه داشته است. هر کدام از این عوامل می‌تواند سرعت تولید را کاهش داده و بر میزان عرضه خودرو اثر بگذارد. در کنار این موارد، تغییر مبنای تأمین ارز صنایع نیز یکی از متغیرهای مهمی است که آثار آن به تدریج نمایان خواهد شد. خودروسازان و قطعه‌سازان که پیش از این بخش مهمی از ارز مورد نیاز خود را با نرخ‌های پایین‌تر تأمین می‌کردند، اکنون ناچارند ارز مورد نیاز را با هزینه بیشتری تهیه کنند. موضوعی که طبیعتاً بر بهای تمام‌شده تولید اثر خواهد گذاشت. طولانی شدن فرآیند تخصیص ارز واردات، اگرچه در کوتاه‌مدت بخشی از تقاضای بازار ارز را مهار کرده، اما این وضعیت نمی‌تواند برای همیشه ادامه پیدا کند. هر زمان که فرآیند تخصیص ارز سرعت بگیرد، احتمال بازگشت تقاضا به بازار ارز نیز افزایش خواهد یافت. موضوعی که می‌تواند دوباره بر انتظارات تورمی اثرگذار باشد. از سوی دیگر، هشدارهای اخیر برخی اقتصاددانان درباره احتمال ورود اقتصاد ایران به دوره تورم‌های بسیار بالا نیز بر رفتار بازارها اثر گذاشته است. زمانی که فعالان اقتصادی احتمال تشدید تورم را مطرح می‌کنند، تمایل به تبدیل نقدینگی به دارایی‌های بادوام افزایش پیدا می‌کند؛ روندی که بازار خودرو نیز معمولاً از آن بی‌تأثیر نمی‌ماند. البته هیچ‌یک از این متغیرها به تنهایی به معنای افزایش قطعی قیمت خودرو نیستند. اما مجموع آن‌ها تصویری را ترسیم می‌کند که نشان می‌دهد فشارهای تورمی همچنان در اقتصاد وجود دارد و بازار خودرو نیز نمی‌تواند برای مدت طولانی از این روند جدا بماند. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران معتقدند دوره‌های رکود معاملاتی، معمولاً فرصت تصمیم‌گیری آرام‌تر برای خریداران واقعی است. در چنین مقاطعی، فاصله قیمت کارخانه و بازار محدودتر می‌شود، قدرت چانه‌زنی خریدار افزایش می‌یابد و پیش از آنکه موج جدید انتظارات تورمی شکل بگیرد، امکان خرید با ریسک کمتر فراهم می‌شود.