اعمال مشترک ماه شعبان

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، نسیم ماه شعبان، وزیدن گرفته است؛ ماهی که در میان دو ماه عظیم رجب و رمضان، همچون پلی میان «توبه» و «ضیافت» قرار دارد. شعبان، فصل رویش جوانه‌های بندگی در کویر جان‌های خسته است. در احادیث اهل‌بیت (علیهم‌السلام) از این ماه به عنوان «فرصت تجارتی سودآور» برای آخرت یاد شده؛ جایی که صدقه‌ای اندک، چون کوهی عظیم در ترازوی عمل می‌درخشد و هر ذکر استغفار، گرد و غبار هزاران گناه را از آینه دل می‌زداید.

از ویژگی‌های برجسته این ماه، تأکید بر پیوند میان «نیایش» و «خدمت به خلق» است؛ آنجا که در کنار صلوات شعبانیه و مناجات بی‌نظیر امیرالمؤمنین (ع)، بر دستگیری از نیازمندان و صدقه دادن تأکید شده تا مومن، هم‌زمان با عروج معنوی، از نیازِ همنوعان خود نیز غافل نماند. در ادامه، گلچینی از مهم‌ترین اعمال مشترک این ماه معنوی را که بر اساس روایات معتبر و کتاب شریف مفاتیح‌الجنان گردآوری شده است، مرور می‌کنیم تا بهره‌ای وافر از این دقایق نورانی نصیبمان گردد.

روزه

هر روز هفتاد مرتبه بگوید:

أستَغفِرُ اللهَ وَ أَسأَلُهُ التَوبَهَ

هر روز هفتاد مرتبه بخواند:

أستَغفِرُ اللهَ الَذِی لا اِلَهَ اِلا هُوَ الرَحمَنُ الرَحِیمُ الحَیُ القَیُومُ وَ أَتُوبُ اِلَیهِ.

از روایات استفاده می‌شود که بهترین دعاها و ذکرها در این ماه استغفار است، و هر که در هر روز این ماه هفتاد مرتبه استغفار کند، مانند این است که در ماه‌های دیگر هفتاد هزار مرتبه استغفار بجا آورد.

صدقه

در این ماه صدقه بدهد، گرچه نصف دانه خرما باشد، تا حق تعالی بدن او را بر آتش دوزخ حرام کند.

از امام صادق علیه السلام روایت شده است که از وجود مبارک ایشان درباره فضیلت روزه ماه رجب سؤال کردند فرمودند: چرا از روزه ماه شعبان غافل هستید؟ راوی عرض کرد یابن رسول الله کسی که یک روز از شعبان را روزه بدارد، چه ثوابی دارد؟ فرمود: به خدا سوگند بهشت پاداش آن است، عرض کرد یابن رسول الله بهترین اعمال در این ماه چیست؟ فرمود: صدقه و استغفار، هر که در ماه شعبان صدقه دهد حق تعالی آن را رشد و نمو دهد همان گونه که یکی از شما بچه شترش را رشد می‌دهد، تا آن که در قیامت درحالی که به اندازه کوه احد شده باشد به صاحبش بازگردد.

صلوات بر پیامبر در تمام این ماه هزار مرتبه بگوید:

لا اِلَهَ اِلا اللهُ وَ لا نَعبُدُ اِلا اِیَاهُ مُخلِصِینَ لَهُ الدِینَ وَ لَو کَرِهَ المُشرِکُونَ

معبودی جز خدا نیست، و نپرستیم جز او را درحالی که عبادت را برای او خالص می‌کنیم، گر چه مشرکان را خوش نیاید.

این ذکر پاداش بسیاری دارد از جمله اینکه در نامه عملش عبادت هزار ساله بنویسند.

صلوات شعبانیه

در هر روز از شعبان در وقت زوال (اذان ظهر) و در شب نیمه آن بخواند این صلوات مَرویه ازحضرت امام زین العابدین علیه السلام را:

اَللهُمَ صَلِ عَلی مُحَمَد وَآلِ مُحَمَد، شَجَرَهِ النُبُوَهِ، وَمَوضِعِ الرِسالَهِ، وَمُختَلَفِ المَلائِکَهِ وَمَعدِنِ العِلمِ، وَاَهلِ بَیتِ الوَحیِ، اَللهُمَ صَلِ عَلی مُحَمَد وَآلِ مُحَمَد، الفُلکِ الجارِیَهِ، فِی اللُجَجِ الغامِرَهِ، یَأمَنُ مَن رَکِبَها، وَیَغرَقُ مَن تَرَکَهَا، المُتَقَدِمُ لَهُم مارِق، وَالمُتَاَخِرُ عَنهُم زاهِق وَاللازِمُ لَهُم لاحِق، اَللهُمَ صَلِ عَلی مُحَمَد وَآلِ مُحَمَد، الکَهفِ الحَصینِ، وَ غِیاثِ المُضطَرِ المُستَکینِ، وَمَلجَأِ الهارِبینَ، وَعِصمَهِ المُعتَصِمینَ، اَللهُمَ صَلِ عَلی مُحَمَد وَآلِ مُحَمَد، صَلوهً کَثیرَهً تَکُونُ لَهُم رِضاً، وَلِحَقِ مُحَمَد وَآلِ مُحَمَد اَدآءً وَقَضآءً، بِحَول مِنکَ وَقُوَه یا رَبَ العالَمینَ، اَللهُمَ صَلِ عَلی مُحَمَد وَآلِ مُحَمَد، الطَیِبینَ الأَبرارِ الأَخیارِ، الَذینَ اَوجَبتَ حُقُوقَهُم، وَفَرَضتَ طاعَتَهُم وَوِلایَتَهُم، اَللهُمَ صَلِ عَلی مُحَمَد وَآلِ مُحَمَد، وَاعمُر قَلبی بِطاعَتِکَ، وَلا تُخزِنی بِمَعصِیَتِکَ، وَارزُقنی مُواساهَ مَن قَتَرتَ عَلَیهِ مِن رِزقِکَ بِما وَسَعتَ عَلَیَ مِن فَضلِکَ، وَنَشَرتَ عَلَیَ مِن عَدلِکَ، وَاَحیَیتَنی تَحتَ ظِلِکَ، وَهذا شَهرُ نَبِیِکَ سَیِدِ رُسُلِکَ، شَعبانُ الَذی حَفَفتَهُ مِنکَ بِالرَحمَهِ وَالرِضوانِ، الَذی کانَ رَسُولُ اللَهِ صَلَی اللَهُ عَلَیهِ وَالِه وَسَلَمَ، یَداَبُ فی صِیامِهِ وَقِیامِهِ، فی لَیالیهِ وَاَیَامِهِ، بُخُوعاً لَکَ فی اِکرامِهِ وَاِعظامِهِ، اِلی مَحَلِ حِمامِهِ، اَللهُمَ فَاَعِنَا عَلَی الأِستِنانِ بِسُنَتِهِ فیهِ، وَنَیلِ الشَفاعَهِ لَدَیهِ، اَللهُمَ وَاجعَلهُ لی شَفیعاً مُشَفَعاً وَطَریقاً اِلَیکَ مَهیَعاً، وَاجعَلنی لَهُ مُتَبِعاً، حَتی اَلقاکَ یَومَ القِیمَهِ عَنی راضِیاً، وَ عَن ذُنُوبی غاضِیاً، قَد اَوجَبتَ لی مِنکَ الرَحمَهَ وَالرِضوانَ، وَاَنزَلتَنی دارَ القَرارِ وَمَحَلَ الأَخیارِ،

مناجات شعبانیه

بخواند این مناجات مرویه از ابن خالویه را که نقل کرده و گفته این مناجات حضرت امیرالمؤمنین و امامان از فرزندان او علیهم السلام است که در ماه شعبان می خواندند:

اَللهُمَ صَلِ عَلی مُحَمَد وَآلِ مُحَمَد، وَاسمَع دُعائی اِذا دَعَوتُکَ، وَاسمَع نِدائی اِذا نادَیتُکَ، وَاَقبِل عَلیَ اِذا ناجَیتُکَ، فَقَد هَرَبتُ اِلَیکَ، وَوَقَفتُ بَینَ یَدَیکَ، مُستَکیناً لَکَ مُتَضرِعاً اِلَیکَ، راجِیاً لِما لَدَیکَ ثَوابی.... (برای مطالعه کامل مناجات شعبانیه به مفاتیح الجنان مراجعه شود)