بازگشت به عصر «ملی شدن» در انگلستان

گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد - کسری غفوری:  طلبکاران شرکت تایمز واتر به دولت بریتانیا هشدار داده‌اند که هزینه ملی شدن شرکت‌های آب در انگلیس 40 میلیارد پوند (53.8 میلیارد دلار) بیشتر از برآوردهای پیشین است و به رقم سرسام‌آور 140 میلیارد پوند می‌رسد. این هشدار با هدف منصرف کردن اندی برنهام نخست وزیر جدید از اتخاذ تصمیمات رادیکال برای واگذاری کنترل این صنعت به بخش عمومی مطرح شده است.

محاسبات جدید که توسط موسسه فرانتیر اکونومیکس به نیابت از طلبکاران انجام شده نشان می‌دهد بار مالی ملی‌سازی بسیار سنگین‌تر از تخمین 100 میلیارد پوندی دولت در سال گذشته است. بر اساس این تحلیل تامین بدهی دولتی لازم برای تصاحب بخش آب و تقبل دیون این شرکت‌ها پیامدهای سنگینی برای ارزیابی‌ها از سلامت مالی بریتانیا به همراه خواهد داشت. ارائه این برآوردها به مقامات خزانه‌داری و وزارت محیط زیست، غذا و امور روستایی نشان‌دهنده تلاش سرمایه‌گذاران برای اعمال فشار بر دولت برنهام است. آن‌ها امیدوارند دولت به جای قرار دادن این شرکت در وضعیت مدیریت ویژه که نوعی فرایند ورشکستگی برای بنگاه‌های ارائه‌دهنده خدمات حیاتی است از توافقی حمایت کند که نجات و کنترل شرکت را به خود سرمایه‌گذاران می‌سپارد.

به نوشته بلومبرگ، بحث مداخله دولت در حالی بالا گرفته که خشم عمومی از سرریز سیستماتیک فاضلاب و نشت مزمن لوله‌ها به شدت افزایش یافته است. دولت پیشین کر استارمر نیز برای اداره تایمز واتر اعلام آمادگی کرده بود. این شرکت بدهکار که بزرگترین متولی آب و فاضلاب بریتانیا محسوب می‌شود حدود یک سال است که برای دستیابی به یک توافق نجات با نهاد ناظر آب و فاصلاب یعنی آفوات در حال مذاکره است.

در صورت تحقق این توافق طلبکاران میلیاردها پوند زیان را می‌پذیرند تا در ازای دریافت مهلت و تنفس در زمینه اهداف سرمایه‌گذاری و جریمه‌ها ساختار مالی شرکت را ترمیم کنند. این پیشنهاد در مقایسه با مدیریت ویژه یا ملی‌سازی وضعیت طلبکاران را بهتر می‌کند.

با این وجود اِما رینولدز وزیر پیشین محیط زیست در پارلمان گفت این توافق منافع مشتریان و محیط زیست را تامین نمی‌کند و آفوات کهباید تصمیم نهایی را بگیرد در انتظار مشخص شدن رویکرد دولت جدید است.

طلبکاران ارشد تایمز واتر همچنین برای جلوگیری از ملی شدن پیشنهاد واگذاری سهام طلایی به دولت و اعطای اختیارات بیشتر به نهادهای محلی را مطرح کرده‌اند. این شرکت چند بار تا آستانه اتمام منابع مالی پیش رفته و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال جاری دوباره با همین وضعیت روبه‌رو شود.

نظرسنجی یوگاو در ماه مه نشان داد 82 درصد از مردم بریتانیا از ملی شدن شرکت‌های آب حمایت می‌کنند و حزب سبز در مقام اپوزیسیون نیز پشت این ایده ایستاده است. برنهام نیز پیش از رسیدن به مقام نخست وزیری ملی کردن تایمز واتر را «قطعا یک گزینه» خوانده و به گاردین گفته بود همین کار باید انجام شود، اما هنوز روشن نیست ملی‌سازی دائمی را ترجیح می‌دهد یا موقت که همان مدیریت ویژه است.

مشاوران تنئو سال گذشته برآورد کردند سپردن تایمز واتر به مدیریت ویژه دست‌کم 3.34 میلیارد پوند برای دولت هزینه دارد مگر آنکه مدیران بتوانند بخشی از منابع را از محل تامین مالی خصوصی جذب کنند. در صورت ملی شدن هرچند پرداخت سود به سهامداران متوقف می‌شود اما مالیات‌دهندگان بریتانیایی عملا مسئول جبران کسری بودجه‌های آینده خواهند بود.

در کنار ایده ملی‌سازی برنهام در حال بررسی طرحی برای تبدیل شرکت‌های بحران‌زده به تعاونی‌های غیرانتفاعی است که حامیان آن معتقدند بسیار کم‌هزینه‌تر از مالکیت کامل دولتی است. اندیشکده گود گروث فاندیشن نیز تاکید کرده طلبکاران باید زیان لازم را بپذیرند و سپس این شرکت به تعاونی غیرانتفاعی متعلق به مشتریان تبدیل شود؛ تنها راهکاری که ضمن پاسخ به مطالبه عمومی برای اصلاحات از تحمیل هزینه‌های گزاف به دولت جلوگیری می‌کند.