یک‌شنبه 22 شهریور 1405

بحران هولناک در انتظار ایران / جمعیت روبه فوق سالخورده شدن

وب‌گاه عرشه آنلاین مشاهده در مرجع
بحران هولناک در انتظار ایران / جمعیت روبه فوق سالخورده شدن

جمعیت ایران 70 سال دیگر به 42 میلیون نفر می رسد. جمعیت ایران 1410 چگونه ترسیم می شود.7 سال دیگر نرخ رشد جمعیت ایران صفر می شود. در حال حاضر به گفته کارشناسان، نرخ رشد جمعیت ایران حدود هفت دهم درصد است.

جمعیت ایران 70 سال دیگر به 42 میلیون نفر می رسد.جمعیت ایران 1410 چگونه ترسیم می شود.7 سال دیگر نرخ رشد جمعیت ایران صفر می شود. در حال حاضر به گفته کارشناسان، نرخ رشد جمعیت ایران حدود هفت دهم درصد است.

گزارش تحولات جمعیتی شورای عالی انقلاب فرهنگی پیش بینی های تکان دهنده ای از آینده جمعیتی کشور انجام داده است اما نسخه ای که برای برون رفت از این وضعیت برای آینده کشور پیچیده است، آنچنان که باید مطابق با سلایق و واقعیت های روز جامعه ایران نیست.

دراین باره بخوانید: سال 1430 برای جمعیت ایران چه اتفاقی می افتد؟

چند سالی است که جامعه‌شناسان و جمعیت‌شناسان کشور، کاهش رشد جمعیت ایران را هشدار می‌دهند و آن را زنگ خطری می‌دانند که اگر به همین منوال ادامه یابد، تا سال 1430 می‌تواند ترکیب سنی جمعیت کشور را تغییر دهد و کشور را به سمت سالخوردگی یا «پیری جمعیت» ببرد.

موضوعی که بدترین پیامد آن، دور شدن کشور از رشد و توسعه اقتصادی خواهد بود. در این شرایط نظام حاکم به‌تدریج مجبور به پذیرش نیروی کار از کشورهای دیگر می‌شود که تبعات خاص خود را دارد.

گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد جمعیت ایران در مسیر فوق سالخورده شدن است، همچنین در این گزارش سالمندترین و جوان‌ترین استان‌های کشور براساس آخرین سرشماری، گیلان و سیستان و بلوچستان معرفی شده‌اند.

مسئله جمعیت در ایران چند سالی هست که با حواشی همراه شده است، مثلاً ایجاد موانع بیشتر برای غربالگری یا سقط درمانی، در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت یکی از این موارد است، برای موارد بیشتر هم می‌شود به رونمایی از سامانه همسریابی توسط رئیس مجلس یا ادعای یکی دیگر از اعضای خانه ملت درباره موفقیت مرکز همسریابی خودش در کاهش طلاق اشاره کرد، اقداماتی که تلاش دارند با تسهیل روند ازدواج و سخت‌گیری در روند سقط جنین گام‌های موثری برای افزایش جمعیت در ایران بردارند، مثلاً ثبت مشخصات صاحب آزمایش بارداری مثبت هم یکی دیگر از همین موارد بود که منجر به حاشیه شد و منتقدان زیادی پیدا کرد؛ اما بالا و پایین این حواشی فقط به تصویب قانون و نوشتن ماده واحده درباره جمعیت برنمی‌گردد، گاهی دعوت یک مهمان خارجی هم با همین موضوع بحث‌برانگیز می‌شود، نمونه آن حضور وزیر خانواده، رفاه و جمعیت‌شناسی صربستان طی روزهای گذشته در ایران بود، حضوری که اگرچه به‌نظر می‌رسد برای تبادل نظر و تجربیات درباره جمعیت برنامه‌ریزی شده بود اما حذف برخی تصاویر خانم وزیر از خروجی خبرگزاری مجلس یک‌بار دیگر سبب شد مسئله جمعیت به حاشیه کشیده شود، حاشیه‌ای که شاید «دارییا کیسیچ» گمان نمی‌کرد با حضورش در ایران رقم بخورد.

ایران جامعه‌ای فوق سالخورده

گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس که مبنای خود را بر روی «سالخوردگی جمعیت» گذاشته است، آن را این‌گونه تعریف کرده: «کاهش نسبت افراد زیر 15 سال و افزایش نسبت افراد 60 سال و بالاتر به جمعیت.» با این تعریف جمعیت کشورها را به سه دسته تقسیم کرده است: «جامعه در حال سالخوردگی، جامعه‌ای است که 7 تا 14 درصد جمعیت آن بالای 65 سال سن داشته باشند، جامعه سالخورده جامعه‌ای است که 14 تا 21 درصد جمعیت آن بالای 65 سال سن داشته باشند و جامعه فوق سالخورده جامعه‌ای است که بیش از 21 درصد جمعیت آن بالای 65 سال سن داشته باشند.»

حالا باید پرسید جامعه ایران جزو کدام دسته قرار می‌گیرد؟ در این گزارش آمده که «آمارها نشان می‌دهند تا سال 1430 جمعیت سالمندان ایران به 32.1 درصد خواهد رسید.» بنابراین «ایران تا سال 1445 در دسته‌بندی جامعه فوق سالخورده قرار خواهد گرفت.»

کاهش درصد رشد جمعیت از سال 1345 تا 1395

در این گزارش که براساس آخرین سرشماری جمعیت در ایران (1395) انجام شده آمده که «در سال‌های 1345 تا 1395 به‌رغم افزایش جمعیت کشور، درصد رشد سالیانه جمعیت کل کشور، پس از پشت سر گذاشتن دوره بیش‌زایی دهه 60 همواره نزولی بوده است. جمعیت کل کشور همواره افزایش یافته اما درصد رشد جمعیت، طی این سال‌ها، با نوساناتی همراه بوده است. به‌طوریکه جمعیت کشور در سالهای 1355 تا 1365 شاهد رشد 46.7 درصدی بوده است (دوره بیش‌زایی دهه 60) اما ازآن پس رشد جمعیت روندی نزولی یافته تا درنهایت در سال 1395 رشد جمعیت به 13.4 درصد نسبت به سال 1385 رسیده است. ازسوی دیگر، امید به زندگی از سال 1355 تا سال 1395 از افزایش زیادی برخوردار شده است به‌طوریکه از 57.5 سال در سال 1355 به 74.5 سال در سال 1395 رسیده است؛ بهبود وضعیت بهداشت عمومی، رشد و پیشرفت علم پزشکی، ارتقای امید زندگی، افزایش جمعیت کشور در یک دهه پس از انقلاب (نسل انفجار جمعیت)، کاهش میزان باروری فعلی به‌ویژه در دو دهه اخیر، به افزایش جمعیت سالمندان کشور با سرعت رشدی بیشتر از سرعت رشد جمعیت کل کشور منجر شده است.

درصد رشد سهم سالمندان به‌جز در بازه زمانی 1375 تا،1385 رشد دورهای (10 ساله) صعودی داشته است به‌طوریکه از رشد منفی 17 درصد در سال 1355 به رشد 28 درصدی در سال 1395 رسیده است. همان‌طور که پیش‌تر ذکر شد، یکی از دلایل افزایش سهم سالمندی طی سالهای 1355 تا 1395 افزایش امید به زندگی در بدو تولد و کاهش نرخ باروری است.»

اضافه شدن خانم وزیر صربستانی به‌حاشیه‌های تکراری مسئله جمعیت / ایران روبه فوق سالخورده شدن

رد سالمندی در دستان زنان یا مردان؟

بنابر آخرین سرشماری نفوس و مسکن در ایران، 7.414.091 نفر، معادل 9.3 درصد از کل جمعیت را سالمندان تشکیل دادهاند که به‌ترتیب 3.658.405 نفر معادل 49.3 درصد را مردان و 3.755.686 معادل 50.7 درصد را زنان تشکیل داده‌اند. تعداد مردان و زنان سالمند در سال 1345 بهترتیب 859376 و 778646 است. لذا تعداد مردان و زنان سالمند در طی این نیم قرن به‌ترتیب 4.3 و 4.8 برابر شده است.

اضافه شدن خانم وزیر صربستانی به‌حاشیه‌های تکراری مسئله جمعیت / ایران روبه فوق سالخورده شدن

جدول بالا درصد سهم سالمندی جمعیت در استان‌ها را نشان می‌دهد، براساس این جدول گیلان سالمندترین استان و سیستان و بلوچستان جوان‌ترین استان کشور هستن

هم اکنون دیگران می خوانند -->

بیشتر بخوانید

بحران هولناک در انتظار ایران / جمعیت روبه فوق سالخورده شدن 2