بزرگترین تولیدکننده پروتئین کشور در چنبره ساختار فرسوده تولید و دلالی
خبرگزاری فارس؛ متأسفانه صنعتی که یکی از مشاغل سخت و پر استرس به حساب میآید، تولید کننده آن در سرنوشت خود هیچ گونه دخل و تصرفی ندارد.
در این ساختار فرسوده، هنگام جوجه ریزی، چون اکثر جوجهها زیر چنبره واسطهها قرار دارد، مرغدار قادر نیست قیمت جوجه خود را در شب ورود به سالن قطعی نماید!
درواقع واسطه مربوطه حداقل بعد از دو روز، قیمت را به مرغدار تحمیل کرده و مرغدار هم مجبور به تمکین است!
بعد از ورود جوجه به سالن، مرغدار وارد فاز قصه پر غصه پرورش میشود.
به خاطر انحصار نهادهها در اختیار یک فرد خاص و نبود رقابت آزاد، مرغدار مجبور است برای اینکه نهاده خود را به قیمت مصوب تهیه نماید، چندین ماه پول خود در حساب شرکت آقای خاص خوابانده، تا بلکه نهاده را به قیمت مصوب تهیه نماید، که معمولا به علت دیر ارسال شدن نهاده مجبور میشود، از واسطه چندم به قیمت بازار آزاد تهیه نماید و در نهایت، اکثر مرغدارها قادر نیستند بیش از 30 درصد نهاده مورد نیاز خود را با قیمت مصوب تهیه کنند!
جدا از نهادهها، ریزمغذیها و سایر اقلام هم به قیمت آزاد به دست مرغدار می رسد!
اما هنگام فروش مرغ، از آنجایی که هر استان توسط چند واسطه احاطه گردیده که به هیچ کس پاسخگو نیستند و هیچ گونه نظارتی هم بر آنها متصور نیست، هماهنگ با هم عمل کرده و مرغداران بیچاره بعد از یک دوره خسته کننده و پراسترس تازه در گرداب این دلالان گرفتار میگردند.
گاها اتفاق میافتد، که مرغدار به خاطر نداشتن دان و نوسانات غیرمعقول با یک شب عقب و جلو شدن در فروش، ضرر و زیان را متحمل میشود!
بعد از عبور از این مرحله، به دو شکل میتواند پول خود را از این واسطهها دریافت کند:
1- بهصورت نقدی: در این حالت واسطه محترم پس از دریافت مرغ مرغدار پس 15 تا 20 تا روز و کسر کردن 5 تا 5.5 درصد به اصطلاح نقدی پول مرغدار را پرداخت مینماید، درصورتی که واسطه همان روز مرغ را نقدی به مصرف کننده فروخته و وجه آن را دریافت مینماید و درواقع هم از مرغدار 5 درصد کم میکند و هم 10 تا 15 روز با پول مرغدار کاسبی کرده و از سود آن لذت میبرد.
2- بهصورت عرفی: در این حالت واسطه محترم مرغ مرغدار را گرفته و به مرغدار، حداقل چک دوماهه میدهد، ولی مرغ مرغدار را همان روز کشتار کرده و به مصرف کننده نقدا فروخته و مدت دو ماه با پول مرغدار بیچاره کاسبی کرده و از سود و دسترنج مرغدار لذت میبرد.
در این مدت دو ماه مرغدار بیچاره باید خواب آشفته ببیند که آیا چک واسطه محترم پاس میشود یا نه!
از آنجایی که مرغدار به واسطه اینگونه عملکرد فاقد نقدینگی گردیده و مدتی که پول مرغش در دست واسطه در گردش است، باید سود نهادهها و جوجه خریداری شده را از جیب مبارک به دلال نهاده و جوجه بپردازد، یعنی از دو طرف متحمل ضرر و زیان میشود!
از آنجایی که تولیدکنندگان در دست این واسطهها اسیر هستند، باید تاوان ادعاهای آنها مثل پر بودن چینهدان، ضایعات، تلفات را که معمولا با سندسازی به خورد مرغدار میدهند را بپذیرند و اندک سود باقیمانده به این شکل به جیب واسطهها سرازیر میشود.
موضوع بعدی طرز قیمتگذاری مرغ زنده بر اساس آنالیز ارائه شده، که بیشتر شبیه یک طنز تلخ هست تا واقعیت! به این دلیل که هیچ وقت قیمت مؤلفههای تولید موجود در آنالیز با واقعیتهای موجود در بازار همخوانی ندارد.
گاهی دیده میشود که مؤلفههای تولید طی یک ماه افزایشهای آن چنانی پیدا کرده ولی مرغدار بیچاره باید مرغش را با قیمت مصوب یک سال پیش به بازار عرضه کند وگرنه با برخورد دستگاههای نظارتی روبرو خواهد شد.
در این رابطه نظارتهای دوگانه قابل تأمل هست که چرا دستگاههای نظارتی در برابر افزایش مؤلفههای دیگر تولید عکسالعملی نشان نداده ولی به محض افزایش محصول نهایی که مرغ باشد، سریعا وارد عمل میشوند.
جالبتر از این عدم حضور نماینده تشکلهای مرغ گوشتی در ستاد تنظیم بازار جهت دفاع از صنف خود در برابر این همه بیعدالتی که در حق تولیدکننده صورت میگیرد.
مورد بعدی عملکرد به اصطلاح شرکت پشتیبانی امور دام هست.
این شرکت همانطور که اسمش پیداست، وظیفه پشتیبانی از صنعت را به عهده دارد.
ولی این شرکت به جای خرید مستقیم مرغ زنده از مرغدار، مرغ را از طریق واسطهها یا کشتارگاهها خریداری میکند.
اگر با مرغدار هم به طور مستقیم قرارداد ببندد مرغدار موظف است مرغ را به صورت شیرینگ پک شده تحویل شرکت پشتیبانی داده، که با کسر هزینههای شیرینگ پک و حمل به کشتارگاه وافت بار و حمل بار از کشتارگاه به سردخانههای شرکت پشتیبانی و هزینههای جانبی دیگر، قیمت زنده آن، مبلغی بیشتر از 7300 تا 7500 تومان دست مرغدار را نمیگیرد، یعنی کیلویی 1000 تا 15000 تومان کمتر از قیمت مصوب، که درواقع سود آن نصیب کشتارگاهها و واسطهها میشود!
گاهی هم دیده میشود این شرکت زمانی که مرغ اندکی افزایش پیدا میکند، با تزریق مرغ منجمد به بازار، جلوی اندک سود مرغدار را میگیرد.
عوامل متعددی که صنعت را به این وضع رسانده میتوان، مدیریتهای چندگانه و جزیرهای انحصار نهادهها در دست یک نفر که به راحتی بدون هیچ گونه رقیبی در بازار مانور میدهد. لانه گزینی تعدادی دلال در هر استان که هیچ گونه نظارتی بر آنها نیست. ساختار ضعیف و قدیمی سازمان تعاونی، روستایی و به تبع آن اکثر اتحادیههای منفعل و ناکارآمد که راه را برای مانور این دلالان باز گذاشته، تا هر بلایی که بخواهند سر تولید کننده بیچاره بیاورند. عدم نظارت لازم و کافی بر ارز 4200 تومانی که باعث شده بجای اینکه سود آن متوجه تولید کننده شود، وارد رانتهای موجود در صنعت شود. نظارتهای نیم بند و گزینشی بر مؤلفههای تولید، که باعث شده تبعات آن متوجه محصول نهایی، یعنی تولید کننده مرغ گوشتی شود.
این روند باعث شده که تولیدکنندگان طی چند ماه گذشته بیش از 2000 میلیارد تومان ضرر و زیان متحمل شوند. ادامه این روند، در سال «جهش تولید» تولید را با چالشهای جدی روبرو کرده، که اگر هرچه سریعتر این روند اصلاح نشود، هر روز به تعداد ورشکستگان این صنعت اضافه شده و درنهایت تأمین پروتئین کشور با چالش روبرو خواهد شد.
پرویز فروغی - دبیر کانون مرغداران کشور
انتهای پیام /
مرغ تولید صنعت سود