تحلیل حساسیت درآمدهای نفتی دولت: وابستگی شدید به حجم صادرات و تسعیر

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، بر اساس محاسبات لایحه بودجه سال 1405، میزان مجموع تولید نفت خام، میعانات گازی و گاز طبیعی حدود 441 هزار بشکه در روز پیش‌بینی شده است. از این میزان، 264 هزار بشکه به پالایشگاه‌های داخلی اختصاص می‌یابد تا فرآورده‌های اصلی مورد نیاز کشور تولید شود و 177 هزار بشکه در روز برای صادرات در نظر گرفته شده است.

از صادرات، 104 هزار بشکه سهم منابع نفتی ارزی (غیر تهاتری) است که بین دولت، صندوق توسعه ملی و شرکت ملی نفت تقسیم می‌شود. مابقی منابع نفتی به میزان 727 هزار بشکه در روز به تقویت بنیه دفاعی، طرح‌های خاص، سرمایه‌گذاری‌ها، بازپرداخت طرح‌های ماده (12) قانون رفع موانع تولید و تأمین فرآورده اختصاص دارد و به صورت تهاتری محاسبه شده است.

سهم صندوق توسعه ملی نیز بر اساس بند «ب» ماده (16) قانون احکام دائمی و بند (2-5) جدول الزامات، معادل 20 درصد به عنوان بدهی به صندوق لحاظ شده است. علاوه بر این، خالص صادرات گاز طبیعی به میزان 16 میلیارد مترمکعب در سال (با نرخ تقریبی 30 سنت) نیز به مجموع درآمدهای ارزی تسهیمی اضافه می‌شود.

تحلیل حساسیت نشان می‌دهد که درآمدهای نفتی دولت به شدت وابسته به دو عامل کلیدی است: حجم صادرات و نرخ تسعیر ارز. به عنوان مثال، با افزایش نرخ تسعیر از 28.5 هزار تومان به 50 هزار تومان و تغییر حجم صادرات، درآمدهای ارزی دولت می‌تواند از 241 هزار میلیارد تومان تا 593 هزار میلیارد تومان متغیر باشد. این ارقام نشان می‌دهد که هر گونه تغییر در قیمت نفت، نرخ ارز یا میزان صادرات، تأثیر قابل توجهی بر منابع بودجه‌ای دولت خواهد داشت.

کارشناسان هشدار می‌دهند که این وابستگی بالا به عوامل بیرونی، ریسک پایداری منابع بودجه را افزایش می‌دهد و نیازمند سیاست‌گذاری دقیق برای مدیریت نوسانات قیمت نفت و نرخ ارز است.