رشد 80 برابری شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه سلول‌های بنیادی

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، نیروی انسانی متخصص و کارآمد با اقدامات فناورانه خود راه‌گشای مشکلات زیادی هستند. در حال حاضر این نیروی متخصص در حوزه‌های مختلف علم و فناوری نقش آفرینی می‌کنند و برای رفع چالش‌ها با تمام توان در تلاش‌اند. در این میان سلول‌های بنیادی یکی از حوزه‌های مهم و نوین برای هر کشوری است که توسعه فناوری‌های مربوط به آن مشکلات زیادی را در حوزه درمان رفع کرده است. توسعه بازار محصولات ایران ساخت در این حوزه یکی از اقداماتی است که ستاد توسعه علوم و فناوری‌های سلول‌های بنیادی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در راستای آن در تلاش است. نخست آنکه شناسایی ظرفیت‌های موجود در کشور در حیطه دانشمندان جوان ایده پرداز، تبدیل علم به ثروت، ایجاد شرکت‌های دانش بنیان و بررسی کشش بازار است. همچنین در گام بعدی ستاد در راستای توانمندسازی پژوهشگران جوان، حمایت از توسعه کیفی و کمی شرکت‌های فعال در زمینه تولید محصولات سلولی و جذب سرمایه گذار گام بر می‌دارد. حمایت از فعالان زیست بوم فناوری سلول‌های بنیادی اقداماتی اثر بخش که امید را برای بیماران افزایش می‌دهد و ورود محصولات سلول درمانی به بازار را بالا می‌برد. زیست بوم سلول‌های بنیادی به سرعت در حال گسترش است. در حال حاضر بیش از 160 شرکت دانش بنیان در این زیست بوم مشغول فعالیت هستندکه ستاد از بیش از 30 درصد آن‌ها حمایت کرده است. علاوه بر حمایت‌های مالی برای توسعه محصول، حمایت‌هایی همچون رفع مشکلات برای دریافت مجوز از سازمان غذا و دارو یا رفع چالش‌هایی در حوزه کارآزمایی بالینی را از این شرکت‌ها کرده است. همچنین شرکت‌های فعال در حوزه زیست فناوری که سابقه کار با فرآورده‌های بیولوژیک داشتند به کارگروه فناوری و شرکت‌های دانش بنیان ستاد مراجعه کرده و فعالیت‌های جدیدی را در این زمینه آغاز کردند. تولید محصولات فناورانه و خودکفایی کشور این تلاش‌ها به ثمر نشسته است. به عنوان مثال محصولی ایران ساخت با نام «اگزومین» به عنوان خدمت و راهکاری برای بیماری‌های نادر ژنتیکی به کار می‌رود. با این خدمت، با استفاده از هوش مصنوعی و تحلیل نتایج آماری جهش ژنتیکی عامل بیماری کشف می‌شود. همچنین یکی از شرکت‌های فناور با تمرکز روی کیت‌ها، محیط‌ها و تجهیزات مصرفی مراکز درمان ناباروری توانست با ساخت و تولید 30 محیط کشت، کیت و مواد مصرفی نام ایران را در لیست کشور‌های سازنده محیط‌های کشت وارد کند. این مسیر ادامه دارد و زیست بوم فناوری سلول‌های بنیادی هر روز دستاوردی تازه برایمان دارد. فعالان فناور در تلاش برای خودکفایی کشور هستند. به عنوان مثال ماده کربودی ایمید محلول در آب یک ماده شیمیایی بسیار پراستفاده در صنایع پزشکی، شیمی و بیوتکنولوژی است که برای اتصال مولکول‌های زیستی از جمله پروتئین ها، پلیمر‌ها و دارو‌ها به سطح یک بستر یا یک داربست استفاده می‌شود. فرایند بومی سازی این ماده نیز با موفقیت توسط یک شرکت فناور پایان یافته است و به زودی وارد بازار می‌شود. برای شتاب بخشی به حوزه تولید محصولات وابسته به علوم و فناوری‌های سلول‌های بنیادی، هدف گیری برای کوتاه نمودن مسیر تحقیق به بازار بوده است. در این راستا برای ترغیب دانشگاهیان و متخصصین به تأسیس شرکت‌های دانش بنیان و حمایت از این شرکت‌ها برای بومی سازی فناوری‌ها و زیرساخت‌های ضروری مورد نیاز، گام‌های اولیه برای توسعه اقتصاد دانش بنیان برداشته است. به دنبال توسعه زیرساخت‌های قانونی برای تجاریسازی محصولات، بخشی از پژوهشگران ایرانی، ایده پردازان جوان و شرکت‌های دانش بنیان فعال در حوزه سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی توانستند با حمایت‌های مالی و معنوی ستاد، محصولات خود را تجاری کنند. در حالی که در سال 1392 تنها دو شرکت دانش بنیان در حوزه سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی مشغول به کار بودند، این تعداد در سال‌های بعد با توجه به بهبود قوانین و سیاست‌های تشویقی ستاد رشد قابل توجهی داشت و تا پایان شهریور 1399 به 163 شرکت افزایش یافت. با قانونمند شدن بحث تولید در این حوزه، تعداد افراد علاقمند به تأسیس شرکت‌های دانش بنیان که به پیمودن مسیر‌های قانونی امیدوار شده بودند، افزایش یافت و در سال‌های اخیر شاهد جهش چند برابری تعداد شرکت‌ها در این حوزه بودیم.