جمعه 6 شهریور 1405

صنایع مشمول گارانتی برق تابستان

وب‌گاه دنیای اقتصاد مشاهده در مرجع
صنایع مشمول گارانتی برق تابستان

آیا تنش صنایع برای تامین برق پایان می یابد؟ ضرر و زیان صنایع و ناکامی در دستیابی به هدف‌گذاری های تولیدی به‌واسطه خاموشی ها در سال‌های اخیر، سیاستگذار را به فکر تدوین راهکارهایی برای تامین برق صنایع انداخته است. در همین راستا وزارت‌خانه‌های نیرو و صمت برنامه ای را برای تامین حداکثری برق صنایع تدوین و عنوان کرده اند برق واحدهای صنعتی کوچک به طور صد‌درصد تامین خواهد شد. در این برنامه...

با این حال به نظر می‌رسد تامین برق صنایع بزرگ و مادر همچون صنایع فولادی و سیمانی همچنان با چالش هایی روبه‌روست. این در حالی است که این صنایع بیشترین ضرر و زیان را به واسطه خاموشی های سال‌های اخیر متحمل شده اند. برآوردها نشان می‌دهد که در سال 1400 قطعی برق تولید فولاد را 8میلیون تن کاهش داد و ضرر 6میلیارد دلاری این صنعت را به دنبال داشت. دست اندرکاران این صنعت همچنین در سال 1401 که قرار بود بالای 38میلیون تن تولید فولاد داشته باشند، تنها کمی بیشتر از 30میلیون تن تولید را محقق کردند و 8میلیون تن و به عبارتی 30‌درصد تولید به واسطه خاموشی های بی برنامه محقق نشد. برآوردها نشان می‌دهد که این صنعت برای دستیابی و تحقق هدف 55میلیون تنی فولاد، حداقل 5هزار مگاوات کمبود برق دارد. قطعی برق صنایع سیمانی نیز تنها در تابستان 1400، خسارت بیش از 390میلیارد تومانی این صنعت را در پی داشت.

حال به نظر می‌رسد از آنجا که خسارت قطعی برق در صنایع مادر علاوه بر تهدید اهداف رشد اقتصادی با انتقال به کل زنجیره تولید، کمبود و گرانی برای صنایع پایین دستی و نهایتا افزایش قیمت برای مصرف‌کننده را به دنبال خواهد داشت، تامین برق صنایع در اولویت سیاستگذار قرار گرفته است. براساس برنامه مشترک وزارت نیرو و وزارت صمت برای تامین حداکثری برق صنایع در تابستان امسال، برق موردنیاز همه واحدهای صنعتی کوچک و واحدهای صنفی - صنعتی، به‌ویژه کارگاه های تولیدی کوچک بدون محدودیتی تامین خواهد شد. همچنین برق موردنیاز واحدهای صنعتی مستقر در شهرک های صنعتی و واحدهای صنعتی خارج از شهرک های صنعتی از 20خرداد تا 17شهریور در شش‌ونیم روز هفته به طور کامل تامین خواهد شد. برق موردنیاز صنایع بزرگ نیز مطابق برنامه مدیریت مصرف ابلاغی وزارت نیرو و وزارت صمت در دوره تعیین‌شده تامین می‌شود.

در برنامه مشترک وزارت نیرو و صمت همچنین عنوان شده است که انرژی موردنیاز صنایع مهم مانند سیمان نیز متناسب با نیاز تولید آنها در این دوره و در طول شبانه‌روز تامین می‌شود. به گزارش (پاون)، براساس اطلاعیه مشترک وزارت‌خانه های نیرو و صمت، برنامه تامین برق صنایع کشور برای تابستان سال‌جاری با هدف تولید حداکثری در سال رشد تولید تدوین و ابلاغ شد. براین اساس برنامه تامین برق صنایع کشور در تابستان سال‌جاری طی جلسات متعدد کارشناسی بین وزارت‌خانه های صمت و نیرو و همچنین با بهره گیری از تجربه سال گذشته در سه‌گروه تدوین و ابلاغ شد. براساس این برنامه، در گروه «الف» آمده است که برق موردنیاز همه واحدهای صنعتی کوچک و واحدهای صنفی - صنعتی به‌ویژه کارگاه های تولیدی کوچک که بیش از 90‌درصد کل واحدهای صنعتی و تولیدی کشور (حدود 580‌هزار واحد صنعتی) را شامل می‌شود، بدون محدودیتی تامین خواهد شد.

در گروه «ب»، برق موردنیاز واحدهای صنعتی مستقر در شهرک های صنعتی و واحدهای صنعتی خارج از شهرک های صنعتی با دیماند بیش از 500کیلووات نیز از 20 خرداد تا 17شهریور در شش‌ونیم روز هفته به طور کامل تامین خواهد شد و صرفا نصف روز در هفته و از ساعت 11 تا 23 در برنامه های مدیریت مصرف مشارکت خواهند کرد. با توجه به برنامه ریزی صورت‌گرفته، امکان جبران محدودیت این نصف روز و تولید حداکثری برای این واحدها در سایر ایام هفته (شش‌روز و نیم) با جابه جایی ساعات کاری حتی به صورت شبانه روزی فراهم است. اما در گروه «ج»، برق موردنیاز صنایع بزرگ (حدود 300واحد صنعتی) مطابق برنامه مدیریت مصرف ابلاغی وزارت نیرو و وزارت صمت در دوره تعیین‌شده تامین می‌شود.

مشارکت این واحدها از طریق جابه‌جایی بخشی از بار مصرفی آنها از ساعات اوج به ساعات غیر‌اوج و نیز مدیریت زمان بهره برداری از تجهیزات وابسته به انرژی در برنامه های مدیریت مصرف بوده و در سایر زمان های دوره تابستان، انرژی موردنیاز این واحدها به طور حداکثری تامین می‌شود. انرژی موردنیاز صنایع مهم مانند سیمان نیز متناسب با نیاز تولید آنها در این دوره و در طول شبانه‌روز تامین می‌شود. برنامه تفصیلی تامین برق صنایع مشمول گروه های «ب» و «ج» طی جداول مشخص توسط دو وزارت‌خانه نیرو و صمت ابلاغ شد. در برنامه مشترک وزارت‌خانه های صمت و نیرو آمده است که امید است با اجرای منظم و سراسری این برنامه که حاصل مطالعات گسترده و به‌کارگیری روش‌های علمی و تجربیات خبرگان صنعت برق و بخش صنعت کشور است، بتوانیم انرژی موردنیاز صنایع را بیش از سال گذشته تامین کنیم.

بدیهی است که تامین برق صنایع در صورت بروز مشکلات فنی، حوادث غیر‌مترقبه و بلایای طبیعی از این قاعده مستثنی خواهد بود. در پایان این اطلاعیه از همه صنعتگران درخواست شده است که همچون گذشته با مشارکت و همکاری خود در مدیریت مصرف برق در ساعات اوج مصرف و جابه جایی آن به ساعات کم‌باری و موکول کردن تعمیرات سالانه خود به این دوره، ضمن تولید حداکثری محصولات، صنعت برق کشور را در تامین برق پایدار موردنیاز همه بخش های کشور یاری کنند.

راهکار کارشناسان برای رفع ناترازی برق

پیش از این شرکت توزیع نیروی برق اعلام کرده بود که طی ماه های خرداد تا مرداد امسال برق صنایع سیمان و فولاد را براساس سه‌برنامه پیشنهادی سهمیه بندی می‌کند. بر این اساس برق صنایع فولادی در بازه زمانی 15خرداد تا 15شهریور از ساعت 11 تا 23 محدود می‌شود و صنایع بسته به بازه زمانی با کاهش بار انرژی روبه‌رو خواهند بود. به این ترتیب صنایعی که از تاریخ 15خرداد تا 15شهریور همکاری کنند، با کاهش بار 30درصدی، صنایعی که از تاریخ اول تیرماه تا 31مردادماه همکاری کنند، با کاهش بار 60درصدی و نهایتا صنایعی که در بازه زمانی 24تیرماه تا 24مردادماه در این طرح قرار بگیرند، با کاهش بار 90درصدی برق روبه‌رو خواهند بود. به این ترتیب صنایع فولادی و سیمانی نزدیک به 12ساعت کاهش برق از 30 تا 90‌درصد را متحمل می شوند.

نگرانی صنایع از قطع برق در حالی است که در تمام دنیا تامین برق صنایع به دلیل ارزش افزوده ایجادشده و تاثیری که بر زنجیره تولید تا مصرف و صنایع پایین دستی دارد، نسبت به سایر بخش ها در اولویت قرار دارد. به گفته کارشناسان، قطعی برق واحدهای صنعتی تبعاتی همچون توقف یا کاهش تولید صنعتی و افزایش قیمت‌ها را به دنبال خواهد داشت و از آنجا که صنایعی که در اولویت قطع برق قرار گرفته اند، کالاهای پایه و مواد اولیه موردنیاز و واسطه ای صنایع دیگر را تامین می‌کنند، این افزایش قیمت در کل زنجبره تولید و نهایتا برای مصرف‌کننده نهایی رقم می خورد. کاهش بازدهی و افزایش هدررفت محصول، رشد ضایعات، کاهش کیفیت و طولانی تر شدن زمان تحویل کالا به مشتری و مصرف‌کننده داخلی و خارجی نیز از تبعات قطعی برق صنایع خواهد بود. بررسی گزارش های دوره ای شامخ منتشرشده از سوی اتاق بازرگانی نیز نشان می‌دهد که هرسال از خردادماه، وضعیت تولید صنایع تحت الشعاع قطعی های مکرر برق قرار می‌گیرد و قطعی برق از اصلی ترین دغدغه های فعالان اقتصادی با آغاز فصل گرماست.

ظرفیت تولید برق سالانه باید معادل 5 درصد افزایش می یافت؛ یعنی باید بیش از 4 هزار و 500مگاوات ظرفیت جدید برای پایداری شبکه برق ایجاد می شد؛ اما آمارها بیانگر این است که بیش از 10سال است سرمایه‌گذاری در صنعت برق متوقف شده است. کمبود برق برای صنایع در تابستان امسال به این دلیل است که از یک طرف در سال‌های گذشته سرمایه‌گذاری جدیدی صورت نگرفته و از طرف دیگر رشد 8/ 6درصدی مصرف برق ادامه داشته و همین باعث شده است که بین تولید و مصرف برق همچنان فاصله وجود داشته باشد. از طرفی در حالی که ارزش سرمایه‌گذاری در صنعت برق در اواخر دهه 1380 معادل 5/ 6میلیارد دلار بود، این رقم در اواخر دهه 1390 به 630میلیون دلار و در سال 1400 به 600میلیون دلار رسیده است.

همچنین در حالی دولت به عنوان خریدار انحصاری، برق را به قیمت ریالی از تولیدکننده خریداری می‌کند که هزینه های تولید برق برای صاحبان نیروگاه ها چندبرابر شده و به صورت دلاری است و همین موضوع باعث شده است که فعالان این صنعت به دلیل بدحسابی و خرید ارزان برق از سوی دولت، توانایی پرداخت بدهی و اقساط به صندوق توسعه ملی و بانک‌های عامل پرداخت کننده تسهیلات را نداشته باشند. کارشناسان معتقدند یکی از راهکارهای این معضل در ایران جدا کردن برق خانگی و برق صنایع است. به گفته آنها دولت برای حل مشکلات صنعت برق باید اجازه دهد یک سوم اقتصاد انرژی آزاد شود. درحال حاضر 40 تا 45 درصد نیروگاه های وزارت نیرو واگذار نشده است.

دولت می تواند از این نیروگاه ها برق خانگی را با هر قیمتی و حتی رایگان برای بخش خانگی تامین کند، اما اجازه دهد سایر نیروگاه ها و بخش خصوصی تولیدکننده برق به صورت مستقیم و بدون دخالت دولت با صنایع معامله کنند. به عبارتی اگر دولت اجازه دهد حدود 33 درصد برق مصرفی بخش صنعت توسط بخش خصوصی تولید و به صنایع در بورس انرژی فروخته شود، معضل چندساله صنعت برق و تهدید هرساله صنایع در فصل گرما برطرف می‌شود.

--> اخبار مرتبط
صنایع مشمول گارانتی برق تابستان 2