مسیر ماندن پوتین در مقام ریاست جمهوری هموار شد

به گزارش خبرنگار ایرنا از مسکو، امروز در آخرین فرصت در لایحه قانونی اصلاحیه ای درباره برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی و به صفر رساندن دوره های قبلی ریاست جمهوری پوتین گنجانده شده بود.

اما پس از آن که ولادیمیر پوتین به دومای روسیه آمد و دیدگاه‌های خود را در مورد این پیشنهادها بیان کرد فقط یکی از اصلاحیه ها تایید شد. درنتیجه احتمال برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی رد شد اما صفر شدن دوره های قبلی ریاست جمهوری پوتین امکانپذیر شد.

اصلاحیه هایی که پوتین پیشنهاد کرده بود در نشست امروز دوما بررسی نشد و نمایندگان دوما بدون بحث در حمایت از آن رای دادند تا میزان رضایت پارلمان روسیه از عملکرد رئیس جمهوری به شکل آشکاری نمایان شود.

شور سوم بررسی لایحه قانونی در دوما روز چهاشنبه برگزار می شود و پس از آن شورای فدراسیون لایحه را بررسی خواهد کرد. پس از آن دو سوم پارلمان‌های محلی روسیه باید آن را تایید کنند و در نهایت نوبت به دادگاه قانون اساسی روسیه می رسد تا این مفاد را بررسی کند.

پیشتر گمان می‌رفت پس از آن که پوتین قانون اصلاحیه قانون اساسی را امضا کند، کمیسیون مرکزی انتخابات روسیه مقدمات همه پرسی عمومی را فراهم و در صورتی که این سند با استقبال اکثریت رای دهندگان تایید شود، اعتبار اجرایی پیدا کند.

ولادیمیر ژیرینفسکی رهبر حزب لیبرال دمکرات روسیه در آغاز جلسه امروز دوما در گفت وگو با خبرنگاران پیشنهاد برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی داد و علت آن را ضرورت آغاز کار پارلمان جدید با اختیارات جدید عنوان کرد.

الکساندر کارلین عضو حزب حاکم روسیه واحد (حزب پوتین) هم پیشنهاد مشابهی داد و سرگئی میرونف رهبر حزب روسیه عادل از آن حمایت کرد و تنها گنادی زوگانف رهبر حزب کمونیست روسیه بود که با این پیشنهاد مخالفت کرد.

ویاچسلاو والودین رئیس دومای روسیه که پیشتر اخباری مبنی بر امکان برگزاری انتخابات زودهنگام دوما را بی اساس و مداخله در امور روسیه خوانده بود با ایده پیشنهادی کارلین مخالفت نکرد و اجازه داد تا در طول برگزاری جلسه دوما این اصلاحیه را در لایحه قید کنند.

سپس والنتینا ترشکووا از حزب روسیه واحد پیشنهاد جدیدی مطرح کرد و گفت که باید دوره های ریاست جمهوری برای رئیس جمهوری کنونی روسیه صفر شود و از قانون اساسی محدودیت برای دوره های ریاست جمهوری را حذف کرد.

والودین هم گفت که باید این موضوع را با رئیس جمهور مطرح کنیم و از جلسه خارج شد تا با پوتین تماس بگیرد.

پس از آن پوتین به پارلمان آمد و با حذف محدودیت دوره های ریاست جمهوری در قانون اساسی مخالفت کرد اما در همین حال گفت که صفر کردن دوره های ریاست جمهوری برای او تنها در صورت تایید اصلاحیه ازسوی دادگاه قانون اساسی ممکن خواهد بود.

پیشنهاد کارلین برای برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی بررسی نشد و پیشنهاد برای به صفر رساندن دوره های ریاست جمهوری پوتین مورد حمایت نمایندگان پارلمان قرار گرفت با این وجود باز هم تنها حزب کمونیست روسیه بود که با این طرح مخالفت کرد.

شور دوم بررسی اصلاحیه های قانون اساسی در واقع شور اساسی بود و در شور سوم که فردا چهارشنبه برگزار می شود در سند فقط اصلاحات ادبیاتی صورت می گیرد. این به آن معنی است که در همه پرسی عمومی، مردم روسیه به اصلاحیه هایی که نمایندگان دوما امروز در شور دوم تایید کردند رای خواهند داد.

پیشتر گروه کاری برای فراهم آوردن مقدمات تنظیم اصلاحیه های قانون اساسی روسیه، پیشنهاد کرد که روز 22 ماه آوریل به عنوان روز برگزاری همه پرسی قانون اساسی تعیین شود و پوتین این تاریخ را تایید کرد.

اما در شور دوم بررسی لایحه قانون اساسی، تاریخ برگزاری همه پرسی از متن حذف شد و بجای آن گفته شد که تاریخ برگزاری همه پرسی با دستور رئیس جمهور تعیین می شود و 30 روز زودتر از انتشار این سند نخواهد بود.

یادآور می شود که پوتین دو ماه پیش در پیام سالانه خود پارلمان روسیه از تصمیم خود برای اصلاح قانون اساسی روسیه سخن گفت، خبری که بنظر می رسید برای بسیاری در روسیه و حتی مقام‌های این کشور غیرمنتظره بود.

چند روز پس از پیشنهاد پوتین، پیش نویس اولیه لایحه قانونی به دوما ارائه شد و مدت کوتاهی پس از بحث درباره آن، این سند که در اتبدا شامل 22 اصلاحیه بود در شور اول تایید شد.

پیشنهادهای اصلی پوتین تقویت نقش شورای حکومتی، کاهش شمار قضات دادگاه قانون اساسی روسیه و حق رئیس جمهور برای عزل آنها، سخت شدن شرایط برای نامزدی مقام‌های انتخاباتی و موارد اجتماعی همچون افزایش منظم رقم مستمری های بازنشستگی بود.

علاوه بر آن پوتین پیشنهاد کرد نقش دوما برای انتصاب دولت تقویت شود و به آن اجازه رای دادن به نامزدها برای همه وزیران و حذف اصطلاح پی درپی از معیارها برای انتخاب رئیس جمهور برای بیشتر از دو دوره صورت گیرد. یک اصلاحیه دیگر هم مربوط به اولویت یافتن قانون اساسی روسیه بر قوانین بین‌المللی بود.

از آن زمان تا امروز طرح اصلاحات در قانون اساسی روسیه بیش از دو برابر افزایش یافته است و در زمان حاضر در آن بیش از 40 پیشنهاد مطرح شد تا زمان تایید آن نیز با تاخیر مواجه شود.

چند روز پیش نیز خبر رسید که به طرح پوتین اصلاحیه های ایوئولوژیکی هم اضافه شده است که گویا بسیاری از آنها را اعضای گروه کاری قانون اساسی شامل شخصیت های فرهنگی و اجتماعی روسیه به پوتین پیشنهاد کرده اند.

در قانون اساسی روسیه، اصلاحیه هایی در مورد ایمان به خدا، تحکیم جایگاه ازدواج و ملزم شدن دولت به دفاع از آن و منع کاهش اهمیت شجاعت مردم در دفاع از میهن اضافه شده است. این اصلاحیه ها را پوتین در آخرین روزی که از نظر قانون امکان آن را داشت به طرح خود اضافه کرد.

علاوه بر این، رئیس جمهور روسیه در طرح خود پیشنهاد داده است تا زبان روسی زبان حکومتی مردم شناخته شود و کودکان ثروت مهم کشور شناخته شوند که دولت طی آن موظف است شرایط را برای رشد حس میهن دوستی و انجام وظایف مدنی و احترام به بزرگسالان در آنها فراهم می کند.

پوتین پیشنهاد کرد که در قانون اساسی، ایمان به خدا و ازدواج زن و مرد جایگاه مشخص داشته باشد مساله ای که غرب و طرفداران همجنسگرایان را به شدت خشمگین کرده است.

برخی از پیشنهادهای پوتین برای اصلاح قانون اساسی روسیه به افزایش اختیارات رئیس جمهور مربوط می شود هرچند که در ابتدای اعلام شده بود هدف از این اصلاحات کاهش اختیارات رئیس جمهور است.

به عنوان مثال هرچند که دوما حق تایید وزیران و معاونان نخست وزیر را بدست می آورد اما رئیس جمهور حق انحلال دوما را در صورتی که بیش از یک سوم نامزدهای پیشنهادی وی برای دولت مورد تایید پارلمان قرار نگیرند، به دست می‌آورد.

علاوه بر این، بر اساس اصلاحیه های قانون اساسی، روسای جمهور پیشین روسیه اجازه می یابند سناتور مادام العمر شورای فدراسیون شوند و نخست وزیر شخصا دربرابر رئیس جمهور پاسخگو خواهد بود.

در شور دوم به این طرح، اصلاحیه های قضایی هم اضافه شد به عنوان مثال دادگاه قانون اساسی روسیه این حق را پیدا می کند که در صورت لزوم احکام دادگاه های بین المللی را در صورتی که روسیه را ملزم به انجام تعهداتی بکند، لغو کند.

اصلاحات مدنظر مقامات کرملین در دو ماه گذشته به بحث داغ روسیه تبدیل شده است و عده ای از آن تمجید و برخی دیگر از آن انتقاد می کنند و روند فعلی را غیرقانونی می دانند و معتقدند که نظام قانونی کشور و حقوق و آزادی‌های مردم را دربرمی گیرد و اصل جدا بودن قوا را نقض می‌کند.

در غرب هم مخالفان اصلاحات اخیر در روسیه کم نیستند و مدام از طریق رسانه های خود به مردم روسیه هشدار می دهند که وضعیت بدتر خواهد شد مخصوصا اینکه با خبر شده اند روسیه با اصلاحات جدید قرار است این حق را به خود بدهد که همچون آمریکا قوانین داخلی را بر قوانین بین المللی مقدم بداند و با توجه به محوبیت بالای پوتین در روسیه، همچنان پهناورترین کشور جهان در دستان فردی باشد که توانسته پس از رکود اقتصادی و مشکلات فروپاشی در دهه 90 میلادی، روسیه را به جایگاه قابل قبولی در عرصه بین المللی بازگرداند.

آنچه مسلم است امروز پارلمان روسیه نشان داد هنوز پاشنه بر روی آن دری می گردد که پوتین بنای آن را نهاده است و میزان مشارکت مردم روسیه در همه پرسی قانون اساسی که معطوف به پیشنهادهای پوتین یا تغییراتی در راستای حفظ و حمایت از اوست در نهایت آینده روسیه را حداقل یک دهه دیگر مشخص خواهد کرد.

• روسیه
• ولادیمیر پوتین
• قانون اساسی