مفهوم و جایگاه ولایت و ولایت‌پذیری در اسلام

مشرق_ به خواست خدای متعال، همزمان با ماه مبارک رمضان، همه روزه مجموعه‌ای از احادیث موضوعی اهل‌بیت علیهم‌السلام با نام «ره‌توشه معرفت» تقدیم مخاطبین می‌شود. امیدواریم از نظرات و پیشنهادهای سازنده‌تان برخوردار شویم.

ضرورت ولایت پذیری:

1. «أطیعوا الله و أطیعوا الرسول و أولی الأمر منکم»؛ (1) «از خدا و رسول و صاحبان امرتان پیروی کنید.» 2. «انما ولیکم الله و رسوله و الذین آمنوا الذین یقیمون الصلو و یؤتون الزکو و هم راکعون»؛ (2) «به درستی که سرپرست شما خدا و رسولش و مؤمنان هستند. همان کسانی که نماز بر پا می‌دارند و در حالی که در رکوعند زکات می‌دهند.» نمایید اطاعت ز رب و رسول بسازید فرمان آنها قبول که از اهل بیت نبوت، اله بخواهد کند دور، رجس و گناه شما را زهر عیب سازد، بری کند پاک و تطهیر از هر بدی ولایت اهل بیت علیهم السلام:

روزی مردی خدمت امیرالمؤمنین علیه السلام رسید و پرسید: «کمترین چیزی که انسان در پرتو آن جزو مؤمنان خواهد شد، چیست؟ و کمترین چیزی که با آن جزو کافران می‌شود کدام است؟» حضرت جواب داد: «کمترین چیزی که انسان به سبب آن در زمر گناهکاران در می‌آید این است که ولایت ما را نپذیرد.» آن مرد گفت: «یا امیرالمؤمنین! منظورت از ما چه کسانی است؟» حضرت فرمود: «همانهایی که خداوند اطاعتشان را در ردیف اطاعت خود و پیامبر خود قرار داده است و فرمود: «أطیعوا الله و أطیعوا الرسول و أولی الأمر منکم». (3) آن مرد پرسید: «فدایت شوم! برایم روشن‌تر بیان کن.» حضرت فرمود: «آنانی که رسول خدا صلی الله علیه و آله در موارد مختلف و در خطبه روز آخرش آنها را یاد کرد و فرمود: من در میان شما دو چیز با ارزش را به یادگار می‌گذارم. اگر دست به دامن آنها بزنید هرگز بعد از من گمراه نخواهید شد؛ کتاب خدا و خاندانم که از هم جدا نخواهند شد تا بر حوض کوثر بر من وارد شوند. (4)» ماهیت ولایت:

1. اساس اسلام: عن ابی جعفر علیه السلام أنه قال: «بنی الاسلام علی خمس دعائم: الولای و الصلا و الزکا و صوم شهر رمضان و الحج؛ (5) اسلام بر پنج پایه بنا شده است؛ ولایت، نماز، زکات، روزه ماه رمضان و حج.» 2. نگاهبان واجبات دین: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «حدود الفرائض التی فرضها الله علی خلقه هی خمس من کبار الفرائض: الصلا والزکا والحج والصوم والولای الحافظ لهذه الفرائض الأربع (6)؛ حدود واجباتی که خداوند آنها را به بندگانش واجب کرده است، پنج چیز از بزرگترین فرایض است؛ نماز، زکات، حج، روزه و ولایت که نگاهدارنده این چهار فریضه است.» نماز بی‌ولایت بی‌نمازی است عبادت نیست نوعی حقه بازی است پیامدهای ولایت پذیری:

1. برخورداری از بهترین پاداش: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «لنا علی الناس حق الطاع و الولای و لهم من الله سبحانه حسن الجزاء (7)؛ برای ما نسبت به مردم حق اطاعت و ولایت است و برای مردم نسبت به خدای سبحان برترین پاداشها است.» هر گاه مؤمن به برادرش تهمت بزند ایمان در قلبش از بین می‌رود همان گونه که نمک در آب ناپدید می‌شود. 2. شایستگی و برتری: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «أولی الناس بنا من والانا؛ (8) برترین مردم نزد ما کسی است که ولایت ما را بپذیرد.» 3. نجات و رستگاری: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «من رکب غیر سفینتنا غرق (9)؛ هر کس بر کشتی‌ای غیر از کشتی ما سوار شود غرق خواهد شد.» 4. پیوستن به اهل بیت علیهم السلام: عن امیر المؤمنین أنه قال: «من تمسک بنا لحق؛ (10) کسی که به دامان ما چنگ بزند [به ما] خواهد پیوست.» 5. جامعیت در داشتن نیکیها: عن النبی صلی الله علیه و آله أنه قال: «من من الله علیه بمعرف أهل بیتی و ولایتهم فقد جمع الله له الخیر کله؛ (11) هر کس خدا بر او در شناخت و ولایت خاندان من منت نهاد، پس همانا خداوند تمام خیر و خوبی را در او جمع کرده است.» نماز بی ولای او عبادتی است بی وضو به منکر علی بگو نماز خود قضا کند

.....

[1]. نساء / 59. [2]. مائده /55. [3]. نساء / 59. [4]. سلیمان القندوزی الحنفی، ینابیع المود، قم، مکتب المحمدی، 1385 ق، ص 117. [5]. اصول کافی، ج 2، ص 21؛ وسائل الشیعه، ج 1، ص 13. [6]. بحار الانوار، ج 65، ص 387. [7]. غرر الحکم، ج 5، ص 129. [8]. همان، ج 2، ص 483. [9]. همان، ج 5، ص 184. [10]. همان. [11]. بحار الانوار، ج 27، ص 88