کردستان پیشگام آبیاری نوین

روش‌های ساده و غرق آبی شیوه‌های به ارث رسیده برای کشاورزان مناطق مختلف است اما امروزه در سایه تحقیقات علمی روش‌های گوناگونی برای این امر استفاده می‌شود و اگر هرکدام از این قاعده‌ها در جای مناسب بکار برده شود منجر به پیشرفت عرصه کشاورزی در کاهش مصرف آب و افزایش راندمان آن خواهد شد.

آبیاری قطره ای از سال 1950میلادی در دنیا مطرح شد و تاکنون 68سال از عمر بکار گیری این روش می گذرد و دراین سالها مردم کشورها جهان به تدریج یاد گرفتند که به جای رها کردن آب، با مجهز کردن زمین های کشاورزی به آبیاری نوین در وقت و انرژی و همچنین نیروی انسانی صرفه جویی می شود، استفاده از این روش در کشاورزی ایران به پنج دهه می رسد.

در اان از از 80 در از آ ال در ورزی ف ر و از ی د ان ران و زد آب در ورزی ر ده و م آن ف ره و د روش‌ی رآ آری ر رود.

هرچند صنعت آبیاری نوین نیز از سال 1348 درایران شکل گرفته، اما در 2 دهه اخیر و به دلیل کم آبی و خشکسالی های متوالی روش آبیاری قطره‌ای به عنوان یکی از راه های مناسب برای کاهش مصرف آب کشاورزی رونق بیشتری گرفته است.

با وجود اینکه سطح اراضی آبی کردستان به نسبت میانگین کشور با حدود 10 درصد در پایین‌ترین رتبه کشور قرار دارد اما با تلاش‌های انجام یافته در چند سال گذشته این استان در رتبه اول کشور با حدود 40 درصد در زمینه تجهیز اراضی کشاورزی به سیستمهای نوین آبیاری قرار گرفته است.

تجهیز اراضی آبی به سیستم‌های نوین آبیاری از سیاست‌های دولت تدبیر و امید بوده و این روند نیز در استان کردستان به صورت جدی پیگیری شده و در نهایت حدود 26.5 درصد از کل اراضی تجهیز شده به سیستم‌های نوین آبیاری این استان در دولت تدبیر و امید انجام گرفته است.

توسعه سامانه‌های نوین آبی در کردستان حدود چهار هزار نفر را شاغل کرد

رییس سازمان جهاد کشاورزی در این ارتباط گفت: تا کنون توسعه سامانه‌های نوین آبیاری در اراضی این استان موجب ایجاد شغل برای سه هزار و 980 نفر و تثبیت شغل 994 نفر در بخش‌های مختلف زراعی و باغی شده است.

محمدفرید سپری اظهار داشت: از سال 1372 تا اواخر خرداد امسال حدود 56 هزار و 503 هکتار شامل 40 درصد از اراضی آبی استان به سیستم‌های نوین آبیاری مجهز شد که با اجرای این میزان سیستم آبیاری سالانه حدود 226 میلیون متر مکعب در مصرف آب کشاورزی استان صرفه جویی می‌شود.

وی اضافه کرد: 56 هزار و 503 هکتار سامانه‌های نوین آبیاری شامل 48 هزار و 877 هکتار بارانی، چهار هزار و 854 هکتار قطره‌ای و 2 هزار و 772 هکتار کم فشار است.

26.5 درصد تجهیز اراضی کشاورزی کردستان در دولت تدبیر و امید انجام شده است

رییس سازمان جهاد کشاورزی کردستان یادآور شد: از ابتدای روی کار آمدن دولت تدبیر و امید (سال 1392) تاکنون 14 هزار و 922 هکتار ازاراضی آبی استان به سیستم‌های آبیاری نوین کشاورزی تجهیز شده که حدود 26.5 درصد از 56 هزار و 503 هکتار اجرا شده از سال 1372 تاکنون است.

سپری افزود: تاکنون یک هزار میلیارد ریال برای اجرای سامانه‌های نوین آبیاری در کردستان هزینه شده و هم اکنون نیز استان کردستان با توسعه سامانه‌های نوین آبیاری در 40 درصد اراضی خود رتبه اول کشور را داشته و حدود 18 درصد از میانگین 22 درصد کشور بالاتر است.

وی یادآور شد: تولید محصول خشک به نسبت آب مصرفی از شاخص‌های عملکردی کشاورزان هر منطقه است که این نسبت در کردستان با اقدامات انجام یافته از جمله تجهیز اراضی به سیستم‌های نوین 1.5 کیلوگرم ماده خشک به ازای هر یک متر مکعب آب مصرفی بوده که حدود 300 گرم از میانگین 1.2 کشور بالاتر است.

مصرف سالانه یک میلیارد مترمکعب آب در کردستان

معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای کردستان گفت: سالانه یک میلیارد مترمکعب آب در بخش کشاورزی استان کردستان مصرف می‌شود.

عرفان مومن‌پور با بیان اینکه یکی از دلایل کمبود آب کشاورزی و خشک شدن چاه‌ها، اضافه برداشت از چاه‌های مجاز است، تاکید کرد: جهاد کشاورزی باید یکپارچه سازی اراضی، آبیاری تحت فشار، کشت جایگزین، محصولات کم آب بر و تجمیع چاه‌ها را انجام دهد تا خطر افت سفره‌های آب زیرزمینی کمتر شود.

وی اضافه کرد: رعایت الگوی کشت، جلوگیری از کشت‌های با نیاز آبی زیاد و استفاده از شیوه‌های نوین آبیاری تحت فشار، کمک زیادی به مصرف بهینه آب می‌کند.

مومن‌پور اظهار داشت: استفاده از پساب تصفیه شده فاضلاب شهرها و تخصیص آن به منابع جدید و یا جایگزین منابع مورد استفاده (برای تامین آب زمین‌های کشاورزی و آبیاری فضای سبز) و هدایت صنایع به مناطقی که دارای آب و پتانسیل خوب آب‌های سطحی است، می‌تواند در کاهش مصرف آب کمک کننده باشد.

وی تاکید کرد: کشاورزان و بهره برداران باید با شناخت دقیق از مشکلات به آینده‌نگری لازم در مدیریت منابع آب دست یابند و با رویکرد مثبت به تشکل‌ها از شخصیت‌های پراکنده حقیقی به شخصیت‌های منسجم حقوقی تبدیل شوند.

سه هزار و 500 هکتار از اراضی کردستان به سامانه آبیاری مجهز می‌شود

مدیر امور فنی مهندسی آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی کردستان نیز گفت: این سازمان در نظر دارد با همکاری بهره‌برداران و پرداخت تسهیلات بلاعوض سه هزار و 500 هکتار از اراضی این استان را به سامانه‌های نوین آبیاری مجهر کند.

فیروز احمدی با بیان اینکه این میزان زمین شامل یک هزار و 900 هکتار به سامانه بارانی، 300 هکتار قطره‌ای و یک هزار و 300 هکتار هم کم فشار مجهز خواهند شد اظهار داشت: سیاست سازمان جهاد کشاورزی بر این اصل استوار است که یکی از شرایط توسعه اراضی آبی (تبدیل اراضی دیم به آبی) تجهیز به سامانه‌های نوین آبی باشد.

وی افزود: برای اجرای این طرح‌ها 427 میلیارد و 400 میلیون ریال اعتبار لازم است و دولت در نظر دارد به منظور افزایش بهره‌وری استفاده از آب و راندمان تولید در مزراع و باغات برای اجرای این طرح‌ها تسهیلات یارانه‌ای بلاعوض در 2 بخش اراضی خرده مالکی و تجمیعی تخصیص دهد.

مدیر امور فنی مهندسی آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی کردستان اضافه کرد: هم اکنون سهم این تسهیلات اراضی خرده مالکی هر هکتار آبیاری قطره‌ای 175 میلیون ریال، بارانی 105 میلیون ریال و کم فشار 70 میلیون ریال است.

احمدی گفت: همچنین اگر کشاورزان اراضی خود را به صورت تجمیعی یا یکپارچه سازی به سامانه‌های نوین آبیاری تجهیز کنند تا 85 درصد هزینه‌ها از سوی دولت پرداخت می‌شود و تنها 15 درصد هزینه به عهده مالکین است.

وی یادآور شد: در سال 1398 نیز با درخواست متقاضیان در 2 هزار و 536 هکتار از اراضی آبی استان شامل 52 درصد بارانی، 40 درصد کم فشار و هشت درصد موضعی با مبلغ 198 میلیارد ریال از اعتبارات دولتی به صورت بلاعوض اجرا شد.

مدیر امور فنی مهندسی آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی کردستان گفت: اجرای سامانه‌های نوین آبیاری در این استان از سال 1372 شروع شده و تاکنون 56 هزار و 120 هکتار از اراضی آبی استان به روش‌های نوین آبیاری تجهیز شده است.

احمدی گفت: جهت استفاده و بهره‌مندی از تسهیلات بلاعوض در نظر گرفته شده، هر کشاورزی که دارای مجوز آب از شرکت آب منطقه ای کردستان و مالکیت زمین باشد می‌تواند با مراجعه به مدیریت‌های جهاد کشاورزی شهرستان‌ها و ثبت نام در سامانه، نسبت به تکمیل پرونده و تهیه دفترچه مطالعاتی اقدام کند.

با وجود اینکه کردستان از استان‌های موفق در اجرای سیستم‌های نوین آبیاری در اراضی آبی است اما انتظار می‌رود با توجه به اهمیت مصرف بهینه آب در اراضی کشاورزی سی آز بیشتری د ورزی در آزش اده از ی ورزی در ز زی ف آب برگزار شود دای ط روشی آری را ورزان .

همچنین رت ورزان از وع راهاازی آری رد، ری د ورز ای اده ورزان از ت ای اار و راه اازی روشی آری و و در ا ورات و د و اداری ای و ورزان در اده از این امکان دیگر راهکارهای گسترش نفوذ این طرح‌ها در مزارع و باغات است.

استان کردستان دارای یک میلیون و 603 هزار نفر جمعیت است که تنوع آب و هوایی آن باعث شده یکی از استان های موفق در حوزه کشاورزی باشد؛ این استان دارای یک میلیون و 220 هزار هکتار اراضی کشاورزی شامل 896 هزار و 235 هکتار اراضی دیم حدود 88 درصد و 121 هزار اراضی آبی حدود 12 درصد است.

کردستان دارای حدود 2 میلیون و 210 هزار راس دام سبک (گوسفند و بز) و 200 هزار راس دام سنگین (گاو و گوساله)، 13 میلیون قطعه انواع طیور و 116 هزار کندوی زنبور عسل است.

جمعیت بهره بردار کشاورزی کردستان دارای 115 هزار نفر است که این جامعه سالانه حدود 2 میلیون و 400 هزار تن محصولات کشاورزی تولید می کنند که 320 هزار تن از این میزان مربوط به محصولات باغی و باقی نیز مربوط به بخش زراعت است.

• وزارت جهاد کشاورزی
• کردستان
• شرکت آب منطقه ای کردستان
• دولت تدبیر و امید