ارتقای نظام حکمرانی در فولاد مبارکه / حاکمیت شرکتی در دستور کار است

به گزارش خبرگزاری مهر، سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه در دوره آموزشی «حکمرانی شرکتی» مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، اظهار کرد: حاکمیت شرکتی، موضوعی است که از سال 1980 مطرح شد و از سال 1990 تقریباً در ادبیات جهانی به صورت منسجم حضور داشت.

وی در ادامه افزود: موضوع حاکمیت شرکتی عمدتاً در شرکت‌های خصوصی و بورسی به‌طور پررنگ‌تری مطرح شد و به‌عنوان مسئله مهمی که تفکیک مالکیت و مدیریت، شفافیت روابط مدیران و سهام‌داران و موضوعات مختلف را مد نظر داشته است، پررنگ‌تر شد.

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه گفت: حاکمیت شرکتی با ظهور شرکت‌های بزرگ، بحث جدایی مالکیت از مدیریت پررنگ شد تا تکلیف مالک و مدیران حرفه‌ای به صورت مجزا مشخص شود و به نوعی روش‌های سنتی گذشته کنار گذاشته شد؛ بنابراین ادبیات حاکمیت شرکتی برای جلوگیری از چالش‌هایی همچون تضاد منافع میان مدیران و مالکان و تضادهای سهامداری مطرح شد.

میزان تأثیر خصوصی‌سازی بر بهره‌وری شرکت‌ها

وی خاطرنشان کرد: حاکمیت شرکتی، فرصت‌طلبی مدیران را مدیریت کرده و کاهش می‌دهد، ساختارها را اصلاح و میان آزادی عمل مدیران، منافع ذینفعان و اهداف سازمانی توازن ایجاد می‌کند؛ براساس تحقیقات انجام‌شده، میزان بازدهی دارایی‌های شرکت‌های دولتی بین 2 تا 5 درصد از میزان بازدهی دارایی‌های شرکت‌های خصوصی کمتر است و شرکت‌های دولتی در کشورهای در حال توسعه عمدتاً زیان‌ده بوده‌اند.

زرندی با بیان اینکه طبق آمارهای موجود، 60 درصد از شرکت‌های دولتی جهان تحت تأثیر سیاست‌های دولت هستند و بهره‌وری نیروی کار در این شرکت‌ها به طور متوسط پایین‌تر است، اذعان داشت: طی بررسی‌های انجام‌شده در 500 شرکت برتر جهان از نظر دارایی، 126 شرکت دولتی هستند.

وی در ادامه تصریح کرد: متأسفانه قوانین پراکنده، تعارض تصدی‌گری و تنظیم‌گری، ناتوانی در رصد اطلاعات، مشخص نبودن اهداف، عدم ثبات مدیریتی، نظام انگیزشی ناکارآمد، مداخلات سیاسی، بار تحمیلی دولت، تقسیم سود و غرامت‌ها ازجمله مهمترین عوامل کاهش میزان بهره‌وری در شرکت‌های دولتی ایران هستند.

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه با تأکید بر ضرورت ارتقاء و بهبود شرایط مدیریت شرکت‌های دولتی کشور ابرازداشت: برای مدیریت شرکت‌های دولتی کشورمان باید بتوانیم یک نظام متفاوتی طراحی کنیم؛ ریسک اصلی نظام حاکمیتی شرکت‌های دولتی ایران، تعارض منافع است.

حاکمیت شرکتی در دستور کار فولاد مبارکه

وی در ادامه با بیان اینکه ما در گروه فولاد مبارکه موضوع حاکمیت شرکتی را در دستور کار خود قرار داده‌ایم، تأکید کرد: در این راستا مطالعات خوبی انجام شده و اسناد پشتیبانی آن نیز تهیه گردیده است؛ حاکمیت دیجیتال، سیاست‌گذاری مبتنی بر مشارکت ذینفعان و تصمیم‌گیری داده‌محور، مواجهه با تغییرات و انعطاف در محیط سیاسی و اقتصادی، اخلاق سازمانی، فرهنگ سازمانی، رفتار حرفه‌ای، پایدار و مسئولیت اجتماعی باید به‌عنوان عناصر جدی در نظام حکمرانی نوین دیده شوند.

شکل‌گیری فولاد مبارکه در سخت‌ترین شرایط

زرندی با بیان اینکه فولاد مبارکه بزرگترین شرکت صنعتی ایران است، ابراز داشت: موضوع جالب توجهی که درخصوص فولاد مبارکه وجود دارد این است که بحث احداث و ساخت این مجموعه در بحبوحه جنگی تحمیلی و در دوران 8 ساله دفاع مقدس مطرح شده است.

وی ادامه داد: نگاه به ساخت فولاد مبارکه پس از مطالعات صورت‌گرفته (پیش از پیروزی انقلاب اسلامی)، حدود سال 1360 و در اوج شرایط عدم فروش نفت و درآمد ارزی کشور، شکل می‌گیرد؛ نکته جالب دیگر اینکه آقای عرفانیان به‌عنوان مجری طرح فولاد مبارکه، در آن زمان عنوان می‌کند که بالاخره جنگ تحمیلی روزی تمام می‌شود و آن‌وقت می‌خواهیم برای کشورمان چه کار کنیم؟ آیا تازه باید بنشینیم فکر کنیم یا از الآن به موازات جنگ باید به فکر طراحی درآمد پایدار کشور پس از جنگ باشیم؟

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه اضافه کرد: فاز اول فولاد مبارکه به ظرفیت تولید 2.4 میلیون تن فولاد در سال 1371 به بهره‌برداری رسید و در سال 1380 این میزان به 4.5 میلیون تن ارتقاء پیدا کرد؛ گروه فولاد مبارکه در سال 1385 مجتمع فولاد سبا را به تملک خود درآورده و با این اقدام، به ظرفیت تولید سالانه 5 میلیون تن فولاد خام رسید و در سال 1390 نیز با خرید فولاد هرمزگان به ظرفیت تولید 6.5 میلیون تن فولاد خام رسید.

وی با بیان اینکه گروه فولاد مبارکه در سال 1396 شرکت فولاد سنگان را در شرق کشور راه‌اندازی کرد، یادآور شد: طی سال‌های اخیر ظرفیت تولید فولاد خام در گروه فولاد مبارکه به 10.3 و اکنون به حدود 12 میلیون تن رسیده است؛ در حال حاضر فولاد مبارکه بزرگترین تولیدکننده ورق‌های فولادی تخت در خاورمیانه و شمال آفریقا و با تولید 12.8 میلیون تن آهن اسفنجی، بزرگترین تولیدکننده متمرکز آهن اسفنجی در جهان است.

نگاه «از سنگ تا رنگ» فولاد مبارکه را نسبت به فولادسازان دنیا متمایز کرده است

زرندی با بیان اینکه ارزش فعلی بازار فولاد مبارکه 650 همت است، خاطرنشان کرد: فولاد مبارکه دارای سهم یک درصدی در تولید ناخالص ملی (GDP) و حدود 4 تا 5 درصد سهم تولید ناخالص ملی بخش صنعت کشور است؛ همچنین این مجموعه شبکه گسترده‌ای از ذینفعان در کشور را داراست.

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه متذکر شد: آنچه که فولاد مبارکه را نسبت به بسیاری از شرکت‌های فولادسازی دنیا متمایز کرده است، نگاه زنجیره تولید «از سنگ تا رنگ» است؛ یعنی از مرحله تولید کنسانتره آهن (پس از استخراج سنگ آهن) تا ورق‌های رنگی در یک مجموعه در حال تولید است.

فعالیت بیش از 130 شرکت تابعه فولاد مبارکه در 15 استان کشور

وی در ادامه افزود: تولید سالانه محصول در ناحیه گندله‌سازی فولاد مبارکه حدود 18 میلیون تن، در ناحیه احیای مستقیم این مجتمع حدود 12.8 میلیون تن، در ناحیه فولادسازی آن حدود 12.5 میلیون تن، در ناحیه نورد گرم این کارخانه حدود 6.8 میلیون تن و در ناحیه نورد سرد آن حدود 260 هزار تن ورق قلع‌اندود، 860 هزار تن ورق گالوانیزه و 150 هزار تن ورق رنگی است.

زرندی بیان کرد: از سال 1370 تاکنون، شرکت‌های تابعه فولاد مبارکه شکل گرفتند که بخشی از آن‌ها همزمان با راه‌اندازی فولاد مبارکه ایجاد شدند و این گروه بزرگ صنعتی از سال 1380 به نوعی سهامدار یا مالک بیش از 130 شرکت دیگر در 15 استان کشور شده است.

لزوم تمرکز بر شفافیت و پاسخگویی برای استقرار حاکمیت شرکتی

وی با بیان اینکه گروه فولاد مبارکه دارای 7 میلیارد دلار پروژه در حال احداث و یا اجراشده در سطح کشور اظهار داشت: فولاد مبارکه برخی از این پروژه‌ها را به طور مستقیم و برخی دیگر را به صورت غیر مستقیم (از طریق شرکت‌هایی در حوزه‌های سرمایه‌گذاری، پشتیبان تکنولوژی، مسئولیت اجتماعی) انجام می‌دهد.

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه اضافه کرد: برای استقرار حاکمیت شرکتی درست، باید در حوزه‌های شفافیت، پاسخگویی، مدیریت مبتنی بر نتیجه‌گرایی و اخلاق و انصاف به‌عنوان تقویت فرهنگ سازمانی و پایداری سیاست‌ها تمرکز داشته باشیم.

استقرار ساختارهای منسجم و دستورالعمل‌های دقیق در فولاد مبارکه از ابتدای تأسیس آن

وی اذعان داشت: خوشبختانه در فولاد مبارکه از ابتدای راه‌اندازی، ساختارهای منسجم و دستورالعمل‌های دقیقی استفاده شده و از ابتدا خود را ملزم دانسته تا در ارزیابی رتبه‌بندی‌های شرکت‌های برتر ایران و جهان حضور داشته باشد؛ به عنوان مثال، در حال حاضر شاخص‌های IMI100 برای ما بسیار مهم است و احتمالاً امسال نیز بالاترین رتبه کشور را از آن خود خواهیم کرد. این در حالی است که فولاد مبارکه در سال‌هایی که شرایطش فراهم بوده در رنکینگ‌های بین‌المللی حضور پیدا می‌کرده اما امسال به دلیل تحریم‌ها پذیرش نشده است.

زرندی با اشاره به تعیین شاخص‌های ارزیابی برای 130 شرکت زیرمجموعه گروه فولاد مبارکه خاطرنشان کرد: خوشبختانه فولاد مبارکه در حوزه ارزیابی عملکرد، از شرکت‌های زیرمجموعه خود به مراتب جلوتر است چراکه طراحی ساختارها و فرایندهای آن توسط شرکت ایتالیایی ایلوا از بدو تأسیس و آغاز فعالیت این مجموعه انجام شده و مدلی مبتنی بر تعالی در این شرکت مستقر بوده است.

ارتقای نظام حکمرانی، چابکی و هم‌افزایی در فولاد مبارکه

وی از هدف‌گذاری فولاد مبارکه برای قرار گرفتن در جمع 20 شرکت برتر فولادساز جهان، رسیدن به درآمد سالانه 15 میلیارد دلاری، هوشمندسازی و تحقق فولاد سبز خبر داد و ابراز داشت: متناسب با این هدف‌گذاری، 6 استراتژی برای افق 1414 طراحی کرده‌ایم که یکی از آن‌ها ارتقای نظام حکمرانی، چابکی و هم‌افزایی است که پروژه‌های پیش روی فولاد مبارکه ذیل این استراتژی تعریف شده است.

ضرورت رقابت‌پذیری در عصر حاضر

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه در پایان تأکید کرد: طی دهه‌های گذشته، دولت قسمتی از سهام شرکت‌های بزرگ همچون فولاد مبارکه را به بخش خصوصی واگذار کرده اما همچنان بخشی از مالکیت و حاکمیت آن‌ها را داراست و دخالت‌ها و توقعات به‌جا و نابه‌جایی همچنان وجود دارد؛ ما اگر روی رقابت‌پذیری و رقابتی بودن کار کنیم، خود به خود مجبور خواهیم بود شاخص‌های بین‌المللی بهره‌وری را بهبود دهیم چراکه رقابت‌پذیری عاملی است که می‌توان دیگر عوامل را با آن تنظیم کرد.