اسفندیاری: آزادی بیان در فرانسه برای همه است جز مدافعان فلسطین
فعال رسانهای در مصاحبه ای با اشاره به بازداشت هشت ماهه خود در فرانسه به اتهام «ترویج تروریسم» گفت: آزادی بیان در فرانسه «گزینشی» است و دفاع از فلسطین در این کشور، عملاً تحمل نمیشود.
به گزارش خبرنگار مهر، مهدیه اسفندیاری، فعال رسانهای و مترجم اخبار محور مقاومت، در گفتگو با رادیو گفتگو با تشریح جزئیات بازداشت و زندان خود در فرانسه، از تبدیل فعالیتهای صرفاً رسانهایاش به پرونده «امنیتی» در دستگاه قضایی این کشور و نقض گسترده حقوق انسانی و کنسولیاش خبر داد.
اسفندیاری در این گفتوگو با اشاره به سابقه حضور خود در فرانسه گفت که در سالهای اخیر، عمده فعالیتش همکاری رسانهای با یک کانال تلگرامی فرانسویزبان حامی محور مقاومت بوده است؛ همکاریای که به گفته او، صرفاً در قالب ترجمه و انتشار اخبار و پیامهای رسانههای مقاومت به زبان فرانسه تعریف میشده است.
وی در توضیح ابعاد این همکاری اظهار داشت: حجم کار من در مجموع، حدود 30 پیام خبری بود؛ یعنی چند ده خبر و گزارش کوتاه که مضمون آنها عمدتاً انتقال روایت مقاومت از تحولات منطقه و افشای جنایات رژیم صهیونیستی بود. با این حال، دولت فرانسه همین فعالیت محدود رسانهای را تحت عنوان «همکاری با یک رسانه حامی تروریسم» تعبیر و تلاش کرد آن را ذیل اتهام «ترویج تروریسم» طبقهبندی کند.
این فعال رسانهای با تشریح نحوه بازداشت خود افزود: بدون هرگونه احضار یا اخطار قبلی، نیروهای پلیس امنیتی فرانسه به محل سکونت من مراجعه کردند، خانه را با رویکرد کاملاً امنیتی تفتیش و وسایل شخصی و الکترونیکیام را توقیف کردند و بلافاصله من را بازداشت کردند؛ گویی با یک مجرم خطرناک مواجهاند، در حالی که تمام فعالیت من در فضای رسانه و ترجمه خبر خلاصه میشد.
هشت ماه زندان، 42 روز بیخبری مطلق
اسفندیاری با اشاره به مدت بازداشت و زندان خود، خاطرنشان کرد: در مجموع هشت ماه را در بازداشت و زندان فرانسه گذراندم. در این مدت، حدود 42 روز در شرایط بیخبری مطلق از خانواده و بدون اطلاعرسانی رسمی به آنها نگهداری شدم و تا حدود 75 روز امکان برقراری تماس واقعی و منظم با خانواده برایم فراهم نبود.
وی افزود: مطابق قوانین بینالمللی، بهویژه کنوانسیونهای مرتبط با حقوق کنسولی، دولت میزبان موظف است در صورت بازداشت یک تبعه خارجی، سفارت کشور متبوع او را فوراً مطلع سازد؛ اما در مورد من، نه خانوادهام در ایران و نه سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه، برای مدت قابل توجهی در جریان وضعیت و محل نگهداری من قرار نگرفتند و این امر از مصادیق روشن نقض حقوق کنسولی است.
به گفته این مترجم اخبار مقاومت، خانواده او در ماههای نخست بازداشت، در وضعیت نگرانی و بیاطلاعی مطلق قرار داشتهاند و تنها از طریق برخی پیگیریهای رسانهای و تلاشهای خواهرش در فضای مجازی، به تدریج نسبت به اصل ماجرا و ماهیت پرونده آگاه شدهاند.
محدودیت حجاب در زندان فرانسه
اسفندیاری در بخش دیگری از سخنان خود، به محدودیتها و فشارهای فرهنگی در زندان فرانسه اشاره و تصریح کرد: من به عنوان یک زن مسلمان محجبه، انتظار داشتم حداقل حق بدیهی داشتن حجاب اسلامی در محیط زندان محفوظ بماند؛ اما در عمل، نه تنها چنین حقی به رسمیت شناخته نشد، بلکه در موارد متعددی با محدودیت و فشار در استفاده از روسری و پوشش کامل مواجه بودم.
وی این رفتار را در تضاد با شعارهای ظاهری فرانسه درباره «آزادی عقیده و آزادی پوشش» دانست و افزود: تجربه شخصی من نشان داد که وقتی پای یک زن مسلمانِ مدافع مقاومت و منتقد سیاستهای رژیم صهیونیستی در میان باشد، بسیاری از این شعارها به راحتی کنار گذاشته میشود و شما با یک سیستم سختگیر و تبعیضآمیز روبهرو میشوید.
آزادی بیان گزینشی؛ ممنوعیت دفاع از مقاومت
این فعال رسانهای با نقد جدی ادعاهای غرب درباره آزادی بیان گفت: آنچه من در فرانسه دیدم این بود که آزادی بیان در این کشور، کاملاً گزینشی است؛ شما میتوانید درباره بسیاری از موضوعات حرف بزنید، اما زمانی که به نقد رژیم صهیونیستی و دفاع از محور مقاومت برسید، مرزهای نانوشتهای ظاهر میشود و ابزارهای امنیتی و قضایی وارد عمل میشوند.
اسفندیاری تأکید کرد: ترجمه و انتشار حدود 30 پیام خبری در حمایت از جبهه مقاومت، بهانهای شد تا برای من اتهام «ترویج تروریسم» مطرح شود. این یعنی هر صدایی که بخواهد روایت رسمی حاکم بر رسانههای غربی را به چالش بکشد یا جنایات اسرائیل را برجسته کند، در معرض برچسبزنی و سرکوب قرار میگیرد.
به گفته او، در چنین فضایی، شعارهای پرطمطراق درباره آزادی بیان و حقوق بشر، در برابر منافع سیاسی و امنیتی قدرتهای غربی چندان دوام نمیآورد و تجربههای عملی از این دست، شکاف میان «گفتمان رسمی» و «واقعیت میدانی» را عیان میکند.
جنگ روایتها پس از 7 اکتبر؛ شکستن انحصار رسانههای جریان اصلی
اسفندیاری بخش دیگری از گفتوگوی خود را به جنگ روایتها پس از حوادث 7 اکتبر اختصاص داد و با اشاره به عملکرد رسانههای فرانسوی در این مقطع گفت: رسانههای جریان اصلی در فرانسه، سالها روایت یکطرفهای از تحولات فلسطین ارائه کردهاند؛ روایتی که در آن، رژیم صهیونیستی در جایگاه قربانی و نیروهای مقاومت در مقام متهم و تروریست تصویر میشود.
وی افزود: با وقوع حوادث 7 اکتبر و بهویژه با انتشار تصاویر زنده از غزه در شبکههای اجتماعی و رسانههای مستقل، انحصار این روایت تا حد زیادی شکسته شد. مردم فرانسه و دیگر کشورهای غربی، برای نخستین بار به شکل گسترده و مستقیم با ابعاد واقعی جنایات اسرائیل علیه مردم غزه مواجه شدند و همین امر، زمینهساز افزایش تردید نسبت به روایت رسمی رسانههای غربی شد.
این فعال رسانهای با اشاره به رشد تظاهرات و کمپینهای حامی فلسطین در فرانسه اظهار داشت: در سالهای اخیر، بهویژه پس از 7 اکتبر، شاهد تغییر قابل توجهی در بخشهایی از افکار عمومی فرانسه هستیم؛ جوانان، دانشجویان و فعالان اجتماعی بیشتری علیه جنایات رژیم صهیونیستی موضعگیری میکنند. هرچند دولت فرانسه تلاش میکند با محدودسازی تجمعات و فشارهای پلیسی، این موج را کنترل کند، اما فضای افکار عمومی دیگر شبیه گذشته نیست.
تداوم روند حقوقی و احتمال طرح پرونده در مراجع اروپایی
اسفندیاری درباره آخرین وضعیت پرونده خود در دستگاه قضایی فرانسه نیز گفت: روند حقوقی پرونده همچنان ادامه دارد و پس از احکام اولیه، وکیل پرونده نسبت به این احکام اعتراض کرده است. بر همین اساس، پرونده به مراجع بالاتر قضایی در فرانسه ارجاع شده و این امکان وجود دارد که در ادامه، ابعاد حقوقی ماجرا در سطح دادگاههای اروپایی نیز مطرح شود.
وی هدف خود از پیگیری روند حقوقی را صرفاً تبرئه شخصی ندانست و افزود: این پرونده میتواند نمونهای عینی برای نشان دادن تناقضهای ادعای حقوق بشری و آزادی بیان در غرب باشد؛ نمونهای که نشان میدهد چگونه یک فعال رسانهای به دلیل ترجمه و انتشار اخبار مرتبط با محور مقاومت، در مرکزیترین کشورهای مدعی دموکراسی با اتهامات سنگین و محدودیتهای گسترده مواجه میشود.
ایران و محور مقاومت؛ کشتی نوح آخرالزمان
این فعال رسانهای در بخش دیگری از گفتوگو، با استفاده از تعبیری معنادار، ایران و محور مقاومت را «کشتی نوحِ آخرالزمان» توصیف کرد و گفت: در جهانی که از ظلم ساختاری، جنگهای تحمیلی، استعمار نو و سیطره پروپاگاندای رسانهای رنج میبرد، محور مقاومت تنها جریانی است که بهطور واقعی در کنار مظلومان ایستاده و در برابر پروژههای امپراتوری رسانهای و نظامی غرب مقاومت میکند.
وی با اشاره به تصویرسازیهای پرزرقوبرق از غرب در ذهن برخی جوانان تأکید کرد: تجربههای عینی نشان میدهد که پشت این ویترینهای فریبنده، واقعیت دیگری نیز وجود دارد؛ از جمله نگاه امنیتی، تبعیض دینی و فرهنگی و آمادگی ساختارهای رسمی برای برخورد سخت با هر صدای مخالف روایت غالب. در مقابل، ایران - با همه چالشها - تنها کشوری است که پرچم دفاع از فلسطین و مقابله با صهیونیسم را بهصورت جدی و عملی برافراشته است.
خطاب به جوانان: اگر رفتید، برگردید؛ هیچ جا ایران نمیشود
اسفندیاری در توصیهای صریح به جوانان ایرانی که به مهاجرت میاندیشند یا در غرب زندگی میکنند، گفت: اگر به غرب میروید، باید آگاه باشید که واقعیت آنجا با تصویر آرمانی که در تبلیغات و شبکههای اجتماعی ساخته شده، متفاوت است. ممکن است از شما بخواهند برای هماهنگ شدن با سیستم، از بخشی از هویت، باورها و مواضعتان چشمپوشی کنید؛ و اگر نپذیرید، در معرض فشار و محدودیت قرار میگیرید.
وی تأکید کرد: پیام من این است که اگر هم به هر دلیل رفتید، خودتان را گم نکنید و در نهایت برگردید؛ هیچ جا ایران نمیشود. در ایران، شما ریشه، هویت و مردمی دارید که درد فلسطین و مقاومت برایشان معنا دارد و رسانههایی که میتوانند تریبون مظلومان منطقه باشند؛ این سرمایهای است که در بسیاری از کشورهای غربی یافت نمیشود.
ضرورت حضور فعال در عرصه رسانه و فضای مجازی
این فعال رسانهای در ادامه، با تأکید بر اینکه «جنگ امروز، قبل از هر چیز جنگ روایتهاست»، از جوانان خواست در عرصه رسانه و فضای مجازی حضور فعال داشته باشند. او گفت: جبهه مقابل میلیاردها دلار برای تولید روایت و تحریف حقیقت سرمایهگذاری میکند؛ اگر ما در این میدان غایب باشیم، یعنی عملاً میدان را واگذار کردهایم.
اسفندیاری افزود: هر جوان با هر سطح مهارت میتواند در این عرصه نقشآفرینی کند؛ از ترجمه و تولید محتوای متنی و تصویری گرفته تا فعالیت حرفهای در رسانهها و شبکههای اجتماعی. مهم این است که در برابر تحریف و پروپاگاندای سلطهگر، بیتفاوت نمانیم و صدای مردم مظلوم منطقه، بهویژه فلسطین را به گوش جهانیان برسانیم.
قدردانی از حمایت خانواده و نقش فضای مجازی
وی در پایان این گفتوگو، از حمایت خانواده و بهویژه خواهر خود در دوره بازداشت بهعنوان یکی از عوامل مهم تحمل این دوران یاد کرد و گفت: در زمانی که در زندان امکان حضور رسانهای و دفاع از خود را نداشتم، خواهرم با فعالیت در فضای مجازی و ارتباط با رسانهها اجازه نداد این پرونده در سکوت کامل باقی بماند. این حمایت، هم از نظر روحی و هم از نظر عملی، در کاهش فشارها و جلب توجه افکار عمومی بسیار مؤثر بود.