بنزین 10 هزار تومانی برای همه نیست / جزئیات سناریوی جدید دولت
بحث افزایش نرخ بنزین بار دیگر به یکی از مهمترین موضوعات اقتصادی کشور تبدیل شده است. در حالی که طی روزهای اخیر انتشار اخباری درباره احتمال عرضه بنزین 10 هزار تومانی، نگرانیهایی را در میان مردم ایجاد کرده، بررسی روند تصمیمگیریها نشان میدهد آنچه امروز مطرح میشود، در واقع ادامه مصوبه هیأت وزیران درباره اجرای نظام سهنرخی بنزین است؛ مصوبهای که اجرای بخشی از آن به دلیل شرایط خاص کشور...
در روزهای پایانی تیرماه، یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی پیش از اطلاعرسانی رسمی دولت، در صفحه شخصی خود در فضای مجازی از احتمال عرضه بنزین 10 هزار تومانی خبر داد.
چند روز بعد نیز سخنگوی دولت با اشاره به برنامه دولت برای اصلاح وضعیت بنزین، اعلام کرد اعمال تغییرات در این حوزه قطعی و اجتنابناپذیر است. به گفته او، برای متعادلسازی شرایط بنزین باید راهکاری اتخاذ شود و اینکه این اصلاحات از طریق سهمیهبندی یا تغییر قیمت اجرا شود، در زمان مناسب با دقت، شفافیت و همانند دفعات گذشته به اطلاع مردم خواهد رسید.
همزمان برخی رسانهها نیز از تصمیم سران قوا برای افزایش نرخ سوم بنزین تا 10 هزار تومان خبر دادند؛ موضوعی که باعث شد بار دیگر بحث بنزین 10 هزار تومانی در فضای رسانهای و افکار عمومی مطرح شود.
بنزین 10 هزار تومانی از کجا مطرح شد؟
بررسیها نشان میدهد موضوع افزایش نرخ سوم بنزین، ریشه در مصوبه هیأت وزیران مورخ دوم آذر 1404 دارد؛ مصوبهای که با عنوان «بنزین سهنرخی» شناخته میشود.
بر اساس این مصوبه، نظام قیمتگذاری بنزین با هدف تأمین نیاز منطقی خانوارها و ناوگان حملونقل طراحی شد. در این چارچوب، سهمیههای اول و دوم بدون تغییر باقی ماند و در راستای اجرای عدالت، سهمیه افرادی که بیش از یک خودرو دارند، همچنین مناطق آزاد اقتصادی و بخشی از ناوگان، از این ساختار حذف شد.
مطابق این مصوبه، نرخ سوم بهعنوان قیمت بنزین آزاد جایگاهها در ابتدا پنج هزار تومان تعیین شد و قرار بود بهصورت فصلی و بر اساس درصدی از قیمت خرید بنزین از پالایشگاه مورد بازنگری قرار گیرد.
با این حال، دولت به دلیل وقوع جنگ تحمیلی سوم، اجرای اصلاح قیمت نرخ سوم را در زمستان 1404 و بهار 1405 متوقف کرد و این بخش از مصوبه اجرایی نشد.
آیا بنزین 10 هزار تومانی شامل همه میشود؟
اکنون با افزایش ناترازی بنزین، محدودیت در واردات و ضرورت حفظ ذخایر راهبردی کشور، دولت درصدد اجرای همان بخش از مصوبه آذرماه است که بر اصلاح فصلی نرخ سوم بنزین تأکید داشت. بر همین اساس، قرار است در فصل تابستان نرخ سوم بنزین افزایش پیدا کند؛ هرچند تاکنون قیمت نهایی بهصورت رسمی اعلام نشده و رقم 10 هزار تومان نیز هنوز تأیید رسمی نشده است.
برآوردهای نهادهای اقتصادی دولت نشان میدهد اجرای این اصلاح میتواند مصرف مستقیم و غیرمستقیم بنزین را روزانه حدود 6 میلیون لیتر کاهش دهد.
بر اساس این گزارش، این اصلاح به گونهای طراحی شده که ضمن پاسخگویی به نیازهای منطقی خانوارها و ناوگان حملونقل، تأثیر محسوسی بر سبد هزینه بخش عمده خانوارها نداشته باشد.
نکته قابل توجه این است که برخلاف برخی برداشتها، قرار نیست همه بنزین مصرفی با نرخ 10 هزار تومان عرضه شود. نیاز بیش از 70 درصد مالکان خودرو همچنان از طریق سهمیههای 1500 و 3000 تومانی تأمین خواهد شد و تغییری در این بخش ایجاد نمیشود.
در مقابل، آن دسته از خودروهای شخصی که مصرف ماهانه آنها بیش از 110 لیتر است و در گروه 30 درصد پرمصرف قرار میگیرند، میتوانند میزان مصرف مازاد خود را با نرخ سوم تأمین کنند؛ نرخی که همچنان قرار است از طریق کارت آزاد جایگاهها عرضه شود.
منبع: تسنیم