زورخانه، مکانی که بدون وضو وارد آن نمیشوند
زنجان - ایرنا - زورخانهها همواره مکانهای محترم و مقدسی هستند که ورزشکاران بدون وضو وارد گود آن نمیشوند و نخستین اقدام ورزشیهای این رشته پس از ورود به گود بوسه زدن بر زمین است.
تمام اجزای این مکان مقدس ورزشی، حکایتی خاص و مساحت و محل قرار گرفتن آنها نیز فلسفهای دارد و منیت و تکبر در آن، جایی ندارد و باید خود را شکست و از بزرگ بینی ها، رها کرد. سقف زورخانه ها به لحاظ گنبدی شکل بودن، با مساجد و تکایا، قرابت و نزدیکی دارد و این گنبد که نشانی از معماری دینی است فقط بر روی گود قرار گرفته و سقف سایر قسمت های زورخانه مسطح است.
ورزش پهلوانی، زورخانهای و هنرهای فردی زنجان از قدمت بسیار بالایی برخوردار است و علاقه مندان زیادی به خود جلب و جذب کرده و چراغ آن پرفروغ است و همچنان برای پر فروغ ماندن این رشته ورزشی، تلاش وافر می شود.
رییس هیات ورزش پهلوانی، زورخانهای و هنرهای فردی استان زنجان گفت: این رشته ورزشی زنجان، پهلوانان صاحب نام و پرآوازه بسیاری را به خود دیده است و هرچند بسیاری از آنان در میان ما نیستند اما هنوز هم یاد، نام و خاطره پهلوانی های آنان بر زبان ها جاری و ساری است. محمود میرزایی افزود: سال های 96 تا 98، سال خوبی برای این رشته ورزشی پرطرفدار و اصیل نبود و تعداد از بزرگان و نامداران ورزش زورخانه ای زنجان از جهان و از میان ما رخت بربستند و با مرگ خود، فعالان در این عرصه را اندوهگین ساختند.
وی افزود: حاج علی غفاری از اسطوره های ورزش باستانی ایران و زنجان، حاج سید جلال نزاری از کهن مرشدان کشور و زنجان و حاج روح الله بیات که از پیشکسوتان و بزرگان این رشته ورزشی بود و قریب 96 سالن سن داشت، طی چند سال اخیر به دیار باقی شتافتند.
رییس هیات ورزش پهلوانی، زورخانهای و هنرهای فردی استان زنجان گفت: این رشته ورزشی زنجان، حدود یک قرن قدمت دارد و مرحوم رضا سیروسی زنجانی و احد خانمیرزایی از اولین های ورزش پهلوانی و زورخانه ای این استان هستند. میرزایی یادآور شد: مرحوم پهلوان رضا در منطقه قفقاز، صاحب شهرت بود و به دفعات با ورزشکاران روسیه شاخ به شاخ شده و آوازه ای خاص پیدا کرده بود و پهلوان احد معروف به مسگر نیز که بازوبند پهلوانی داشت در خطه خراسان از آوازه و شهرت خاصی برخوردار بود. وی ادامه داد: پهلوان رضا سیروسی در اواخر عمر نابینا شده بود که گفته می شود به دلیل نمایش های سنگین پهلوانی همچون شکستن سنگ بر سر و عبور دادن خودرو از روی سینه به این عارضه مبتلا شد و هرچند کهنسال و روشندل شد اما به خاطر علاقه و دلبستگی هایش به ورزش پهلوانی و زورخانه ای، توسط خانواده به نزدیک زورخانه آمده و با شنیدن صدای ضرب مرشد به وجد و هیجان می آمد. میرزایی افزود: یکی از پسران این پهلوان نامدار زنجانی به نام خسرو از اولین های مرشدی این استان است و یکی از پهلوانان این خطه محسوب می شود. وی تصریح کرد: در قدیم شاید به خاطر سرپا نگه داشتن زورخانه ها، برخی از کوچه ها مزین به نام پهلوانان می شد و کوچه پشت رختشویخانه زنجان نیز به اسم سیروس زنجانی است و حال شایسته است یکی از میادین و خیابان های شهر زنجان، مزین به نام مرحوم حاج عباس حیدریان، حاج جلال بابایی، غلامرضا شرفی، حاج محمدتقی شریعت، حاج اکبر هنرور و موسی مصائبی معروف به موسی خیاط و حاج صدقعلی کاظمی که به لطف خداوند منان هنوز در قید حیات است، شود. میرزایی تاکید کرد: صدقعلی کاظمی، نزدیک به 100 سال سن دارد و در دوران طفولیت به چشم خود پهلوان رضا سیروسی زنجانی را دیده و در حال حاضر نیز وجود این پهلوان کهنسال، افتخاری برای ورزش زنجان است. میرزایی افزود: نخستین باشگاه زنجان پوریای ولی نام داشت که اکنون تبدیل به قهوه خانه شده است و باشگاه حیدریان نیز که زمین آن آسیاب گندم بود با خالی کردن خاک این مکان توسط کربلایی ستار حیدریان (پدر مرحوم حاج عباس حیدریان) تبدیل به زورخانه شد و هنوز هم پابرجاست. میرزایی افزود: مرحوم حاج فتاح نیز جزو فنی ترین پیشکسوت این رشته ورزشی زنجان بود که متاسفانه در حدود 70 سالگی، (حدود 25 سال پیش) در داخل گود زورخانه و حین ورزش، سکته و جان به جان آفرین تسلیم کرد. وی با بیان اینکه این رشته ورزشی زنجان از وجود قریب 80 ورزشکار پیشکسوت برخوردار است گفت: پیشکسوتان، جزو سرمایه های اصلی این رشته هستند و احمد صفائیان، اصغر حبیبی، روح الله بیات، جعفر عباسیون، ابوالفضل انصاری، اصغر فغفوری و جلال پرسا، ازجمله این پیشکسوتان هستند که تجارب ارزشمند آنان در شکوفایی و رشد ورزشی پهلوانی و زورخانه ای زنجان بسیار موثر است. میرزایی، اظهار داشت: پهلوانان نامداری چون مرحوم غلامرضا شرفی، حاج محمدتقی شریعت، حاج عباس حیدریان، حاج جلال بابایی نیز در عرصه ورزش پهلوانی و زورخانه ای زنجان فعال بودند که در زمان حیات خود، خدمات ارزندهای را انجام دادند که یاد و نامشان هرگز فراموش نمی شود. وی پهلوانی و جوانمردی را از جمله ویژگی های خاص ورزش پهلوانی و زورخانه ای عنوان واظهار داشت: این رشته ورزشی زنجان شهدای صاحب نامی چون ابوالفضل میری، سید جلال میری، علی اکبر نقدی و اصغر نقدی را تقدیم کرده است.
میرزایی با بیان اینکه رابطه بس تنگاتنگ میان ورزش پهلوانی و زورخانهای با اصول دین مبین اسلام وجود دارد، گفت: در حقیقت زورخانه ها محلی برای ذکر هستند و جنبه های روحی، معنوی و عرفان اسلامی و آئین ملی را همچون کلکسیونی به صورت آمیخته در خود حفظ کرده است. وی با اشاره به اینکه زورخانه مکان مقدسی است و آداب خاص خود را دارد، افزود: افراد باید با وضو وارد گود زورخانه شوند و پس از ورود نیز کف دست را بر زمین زده و آن را بر روی چشم ها بگذارند. میرزایی تاکید کرد: اخلاقمداری، منش پهلوانی و جوانمردی در این رشته ورزشی، موج می زند و ارتفاع درب ورودی زورخانه ها کوتاه است و هر کس وارد می شود خواه و ناخواه سر فرود می آورد و در اصل، احترام زورخانه محفوظ می ماند. میرزایی افزود: سقف بالای گود زورخانه ها، گنبدی شکل هستند که این نمایانگر عروج انسان از عالم خاک به عالم افلاک است و ورزشکاری که شنا پیچ می رود نهایت خلوص و بندگی در پیشگاه حضرت حق را به نمایش می گذارد. وی ادامه داد: نوعدوستی، جوانمردی و وطن دوستی، پرتوهایی از ورزش پهلوانی و زورخانه ای می باشد و به ورزشکاران یاد داده می شود که در اوج قدرت و توانمندی، افتاده بوده و با بستن بازوبند، بازویش در خدمت به وطن و خلق بکار گرفته شود. میرزایی تعداد باشگاه های دارای گود این استان را هشت باب اعلام کرد و افزود: سه باب از این باشگاه ها (باشگاه حیدریان، ذوالفقار و شریعت) در شهرستان زنجان و سه باب در ابهر و هر یک از شهرستانهای خرمدره و سلطانیه نیز از وجود یک باشگاه بهره مند هستند و باشگاه شهرستان خدابنده نیز به صورت نیمه کاره است. وی یادآور شد: زورخانه مرحوم حاج محمد تقی شریعت واقع در بازار بالا و خاتم الانبیا، نیز در شهر زنجان فعال بودند که به ترتیب در دوران رژیم طاغوت و دهه 60 برچیده شدند. میرزایی که متولد 1354 است و از مقطع تحصیلی پنجم ابتدایی در زورخانه مرحوم حیدریان و زیر نظر استاد جلال پرسا که از نوادر ورزش پهلوانی ایران محسوب می شود، آموزش دیده و تمرین کرده است. وی دارای مدرک داوری از سوی فدراسیون و از مدرسان ورزش پهلوانی و زورخانه ای و هنرهای فردی بوده و موسس تیم دانشجویی و دانش آموزی امیرکبیر زنجان است.
*س_برچسبها_س*