شرق خوان هفتم؛ کتابخانهای برای معرفی فارس
شیراز - ایرنا - پهلوان اسطورهای ایران، نماد پلیدی را به خاک افکنده و برسینه او نشسته است؛ نگاره نبرد رستم با دیوسپید بر بالای درگاه خاوری ارگ کریمخان زند نقش بسته و نمایانگر خوان هفتم از هفت خوان رستم است.
سفر ما و شما برای رسیدن به مقصد یعنی کتابخانه عمومی عبدالله خفیف از کنار این ارگ است؛ به اندازه 100 متر به سمت خورشید حرکت میکنیم و اگر خودروهای کم اما شتابان، همچنین انباشتگی و بینظمی آجرهای سنگفرش کارگاه ساخت این مصالح اجازه دهند، اندکی از خوان رسیدن به این کتابخانه را پیمودهایم. جلوتر میرویم، به دو پارکینگ کنار هم که رسیدیم، خواه ناخواه درنگ خواهیم کرد و ناچاریم جدل صاحبان پارکینگها با رانندگان را به چشم و گوش بسپاریم و این هم بخش دیگری از خوان است. صاحب پارکینگ معمولی فریاد می زند اینجا پارکینگ خودروهای توقیفی نیست و پارکینگ دار خودروهای توقیفی فریاد می زند اینجا پارکینگ خودروهای معمولی نیست. هر دو پارکینگ هم تابلوهای خوبی برای مشخصات خود دارند اما گویا چشم و گوش رانندگان به هیچ چیز بدهکار نیست. جواب پرسش مانند راننده ها به فریاد زنندگان و دیگران در این خلاصه میشود که چه چیز جای خود است. باز هم به سمت خاور برویم. همسایه پارکینگ خودروهای توقیفی، همان جایی است که مقصد ماست. اما باز هم پیش از رسیدن به مقصد با خودروهای پارک شده کنار دیوار پارکینگ مواجه می شویم. خوان و سفر ما دارد به پایان می رسد. امتداد اتومبیل های کنار دیوار که به آخر رسید، به ساختمانی می رسیم که نبش یک کوچه کنار آب انبار وکیل است و نامش کتابخانه عبدالله خفیف است. هنوز داخل ساختمان کتابخانه نرسیده ایم که گفت و گوی دو نفر را می شنویم که مقابل کتابخانه و لا به لای آجرهای سنگفرش کوه شده، دارند درباره سیگار و دود و پلاستیک کهنه حرف می زنند. هر دو میانسال هستند. یک نفر که ایستاده اما انگار دارد زانو می زند از شما تقاضای کمک مالی دارد و به شما مقام پرفسوری و باسوادی و با فرهنگ و کتابخوان میدهد تا به درخواستش پاسخ دهید. پای کشیشی را که به ژان والژان کمک کرد به میان می کشد. آن که نشسته است و چشمانش باز نیست و زر ورق و فندک روی تریش کاپشن پوسیده اش افتاده و در دستان سیاه و ترک خورده اش گونی پلاستیکی ریش ریش در نسیم تکان می خورد با چشمان بسته می گوید: بینوایان!
کارگاه تولید سنگفرشهای خیابان، دیوارهای کوتاه پرچین مانند دارد و جاهایی هم دیوار ندارد اما در آهنی بزرگی برای رفت و آمد کامیون دارد. صدای کامیون ها همنشین کتابخانه است. کنار پرچین ها از اول کوچه تا آخر کوچه ای که کتابخانه عبدالله خفیف را در خود جای داده، درختان نارنج در آفتاب پاییزی شیراز ایستاده اند. تابلو را که می بینید، سفر و خوان پایان یافته اما مطلب ما آغاز شده است: کتابخانه عمومی عبدالله خفیف تاسیس 1356. داخل حیاط کتابخانه پر از درخت است. نارنج، ازگیل، پیچک. مجسمه زنگار گرفته عبدالله خفیف مقابل سنگ قبر این عارف، درون حیاط ایستاده است. سنگ قبری بدون نوشته یا نقش یا هرچیز دیگر. طاق آجری بالای قبر یادآور مزار عارفان است و عبدالله خفیف هم عارف بوده است. اطلاعات چندانی از او نداریم اما برپایه برخی روایت ها نام وی شیخ ابوعبدالله محمد ابن خفیف بن اسکشفاذ شیرازی یا ابوعبدالله بن خفیف بوده که به سال 371 هجری قمری وفات کرده و در همین محل که خانقاه او بوده و الان کتابخانه است، به خاک سپرده شده است. شیخ الاسلام، شیخ المشایخ و شیخ کبیر از شهرت های اوست و گفته و نوشته شده که پدرش خفیف نام داشت و در سپاه عمرو لیث صفاری خدمت میکرد. احتمالا ابن خفیف در سال 269 هجری قمری در شیراز به دنیا آمد و با توجه به درگذشت او در سال 371 هجری قمری می توان گفت یکصد و دو سال عمر کرده است.
کتابخانه عمومی عبدالله خفیف شیراز اگر چه در جایی دیریاب و سخت رس است اما از واپسین روز آبان 1400 که بخش فارس شناسی در آن راه اندازی شد، بیش از پیش مورد توجه کتابخوانان سختکوش و عادت کرده به ناملایمات قرار گرفت. روح الله منوچهری مدیر کل کتابخانههای عمومی فارس در آیین گشایش بخش فارس شناسی کتابخانه عبدالله خفیف شیراز دلیل راه اندازی این بخش را چنین بیان کرد: با توجه به قدمت و تنوع قومیتی استان فارس و نیاز به وجود بخش تخصصی فارس شناسی در کتابخانه های عمومی این طرح برنامه ریزی و اجرا شد و با اجرای این طرح، محققان، پژوهشگران و مولفان استان فارس به راحتی منابع مورد نیاز خود را در این زمینه به دست خواهند آورد. او همچنین این نوید را داد که این طرح به تدریج در سایر شهرستانهای استان فارس اجرا می شود و به صورت جداگانه در یک مخزن کتاب نگهداری خواهد شد تا هم استانی ها، با فرهنگ، تاریخ و جغرافیای منطقه خود بیشتر آشنا شوند. انتظار مدیرکل کتابخانه های عمومی استان فارس چنین بیان شد: با توجه به راه اندازی بخش فارس شناسی در کتابخانه عمومی عبدالله خفیف، مردم برای غنی شدن مجموعه فارس شناسی و توسعه این بخش، کتاب های خود را مرتبط با این موضوع به این کتابخانه و دیگر کتابخانه های فارس اهدا کنند. بخش ویژه فارس شناسی کتابخانه عمومی عبدالله خفیف شیراز با بیش از 200 عنوان کتاب در زمینه های مرتبط با آداب و رسوم، جغرافیا، فرهنگ، ارتباطات، تاریخ و معرفی بزرگان و فرهیختگان استان فارس گشایش یافت. زهرا کشاورز مسئول کتابخانه عمومی عبدالله خفیف در یک صبح پاییزی آذرماه پذیرای ما در محل کار خود بود. او در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اگر چه از کتاب نخوان ها گلایه داشت و خاطره ای هم در این زمینه بیان کرد اما کار برای کتابخوان ها را موجب شادمانی و خرسندی اعلام کرد. زهرا کشاورز، اوایل کار در کتابخانه عمومی عبدالله خفیف، کتاب هایی را درون ساک ریخت و به سراغ همسایگان این کتابخانه رفت و آنان را تشویق به عضویت در کتابخانه کرد. همسایگان کتابخانه عبدالله خفیف، مغازه داران بازار تاریخی وکیل هستند. از جمع حدود صد نفری آنان، به نظرتان چند نفر از عضویت در کتابخانه استقبال کردند؟ کشاورز گفت: سه نفر.
محفل ادبی فرهیختگان در کتابخانه عمومی عبدالله خفیف شیرازمسئول کتابخانه عمومی عبدالله خفیف شیرازبا این حال به آینده امیدوار است و میگوید: اگر امیدوار نبودیم که بخش فارس شناسی را در این کتابخانه با ایجاد قسمت جداگانه راه اندازی نمیکردیم. او همچنین اظهارداشت: فعلا 300 جلد در این بخش گردآوری شده ولی با ارتباطات و مکاتباتی که با علاقه مندان و نویسندگان همچنین ناشران داریم می کوشیم شمار کتاب ها و همچنین کیفیت خدمات را افزایش دهیم. آرمان و دیدگاه این کتابدار بیانگر این است که کل کتابخانه عبدالله خفیف در دراز مدت به کتابخانه فارس شناسی تبدیل شود. همچنین از دیدگاه او می توان صنایع دستی هم در بخش فارس شناسی نمایش داد. کشاورز این را نیز گفت که حمایت از نویسندگان بومی و تهیه منابعی که مربوط به استان فارس است، خرید کتاب با موضوع استان فارس، حمایت از پژوهندگان که در مورد فارس تحقیق می کنند، از برنامه های کنونی و آینده بخش فارس شناسی کتابخانه عمومی عبدالله خفیف است. این کتابخانه حدود سه هزار و 900 عضو فعال دارد که بیش از هزار نفر آنان دانشجو و 30 نفر طلبه هستند. مسئول کتابخانه عمومی عبدالله خفیف شیراز اعلام کرد: در صدد هستیم پایگاه و امکانات استان شناسی منفک شده در محل کتابخانه ایجاد کنیم و کتاب امانت دهیم. کشاورز ادامه داد: کتابخانه عبدالله خفیف 21 هزار جلد کتاب دارد با 16 هزار عنوان. مسئول کتابخانه عمومی عبدالله خفیف شیراز در اقدامی ابتکاری، انجمن شعر فرهیختگان را در این کتابخانه راه اندازی کرده که هر دو هفته یکبار عصر چهارشنبه تشکیل جلسه می دهد. کشاورز در این زمینه به ایرنا گفت: محفل ادبی شعر فرهیختگان تاکنون دو جلسه در دهم آبان و 24 آذرماه 1400 در محل کتابخانه با حضور تعدادی از شاعران شهر شیراز برگزار شده است. وی استقبال از این محفل ادبی را با وجود دعوت محدود و تبلیغات کم، بسیار خوب و تعجب برانگیز نامید و ادامه داد: این انجمن ادبی با علاقه شایسته از طرف شاعران جوان و نوپای شیراز مواجه شد و با هنرنمایی تعدادی از این شاعران کار خود را شروع کرد. در ابتدای اولین جلسه از این انجمن یوسف نگهبان از شاعران معاصر و صاحب سبک شیراز به عنوان دبیر انجمن و میرانا الیکایی به عنوان دبیر اجرایی این انجمن برگزیده شد.
*س_برچسبها_س* *س_پرونده خبری_س*