مسافران ایرانی اسکار

کدام فیلم از ایران مسافر اسکار میشود؟ نماینده سینمای ایران در این رویداد مهم کدام فیلم خواهد بود؟ این سوالی است که هر سال در چنین موقعی مطرح میشود و گمانهزنیها گاهی به حقیقت میرسند و گاهی نه. امسال هم روال مثل همیشه است و نام برخی فیلمها پررنگ تر از بقیه در فهرست گمانهزنیها تکرار میشود.
با این حال چیزی مشخص نیست و تا آخرین دقیقه احتمال تغییر نماینده ایران در اسکار وجود دارد. تجربه سالهای گذشته نشان داده که انتخاب نهایی همیشه با نظر مردم یکی نیست ولی افکار عمومی میتواند مسیر دیدهشدن یک فیلم را تغییر دهد و در نهایت تصمیم نهایی به دست کمیته انتخاب خواهد بود. در همین رابطه مدتهاست که بحث انتخاب نماینده ایران در اسکار در فضای مجازی مطرح شده و موافقان و مخالفان زیادی را همراه کرده است.
در میان فیلمهایی که توسط کاربران مورد بحث قرار گرفته دو فیلم «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی و «زن و بچه» ساخته سعید روستایی پیشتاز بودهاند و طرفداران هر فیلم دلایل خود را مطرح کردهاند. البته عدهای هم گفتهاند این دو فیلم اصلا صلاحیت حضور در اسکار را ندارند ولی با توجه به بضاعت سینما انتخاب بین گزینه بد و بدتر انجام میشود. در این میان دو اثر دیگر هم هستند که خیلی در فضای مجازی مورد توجه قرار نگرفتهاند چون هنوز روی پرده نرفتهاند اما نشانههایی وجود دارد مبنی بر اینکه گزینههای جدی و مهمی هستند و احتمال دارد از میان آن دو یکی به عنوان نماینده ایران معرفی شود.
اولی فیلم «غریزه» ساخته سیاوش اسعدی است که چهار سال پیش ساخته شده ولی هنوز فرصت اکران پیدا نکرده و قرار است بهزودی روی پرده برود. داستان فیلم داستان درباره پسری به نام کامی است که عاشق سینماست.
کامی دلبسته دختری به نام آتیه میشود، دختری که او را به سینما و جهان فیلم پیوند میدهد، اما این عشق خیلی سریع به بن بست میرسد. آتیه زنی است که در داستان نقش اساسی دارد اما حضورش تنها در میان یک معامله احساس میشود، زمانی که رسول خان، پدر کامی برای ادای دین راهی را انتخاب میکند که همه چیز را به هم میریزد. این فیلم در چند جشنواره خارجی حضور پیدا کرده و جوایزی را برای عوامل فیلم به ارمغان آورده است. در ایران هم یک بار برای اهالی رسانه اکران شد که آنجا هم مورد توجه قرار گرفت. برخی کارشناسان سینما آن را یکی از شانسهای اصلی گیشه و از مهمترین فیلمهای سینمای اجتماعی میدانند. همکاری با ترکیه و حضور پخشکننده بینالمللی MUBI برای این فیلم برگ برنده بزرگی به حساب میآید.
فیلم دیگری که احتمال دارد به عنوان نماینده اسکار معرفی شود «ناتور دشت» ساخته محمدرضا خردمندان است که از چهارشنبه آینده اکران خواهد شد.
داستان فیلم از آنجا سرچشمه گرفته که یسنا دختربچهای از استان گلستان در اردیبهشتماه 1403 گم میشود. با وایرال شدن ویدئویی از این اتفاق در فضای مجازی گروههای مختلفی برای کمک و پیدا کردن یسنا راهی دشت مورد نظر میشوند. این اتفاق ایدهای میشود برای ساخت این اثر. «ناتور دشت» با نگاهی روانشناسانه به دنیای درونی شخصیتها ورود کرده و با دقت به جزئیات، شخصیتهای خردسال و بزرگسال قصه را به تصویر میکشد. دوربین در طبیعتی بکر حرکت میکند تا قابهایی چشمنواز خلق کرده و خلوص و پاکی طبیعت را به نمایش بگذارد.
اگرچه در این روزها در گمانهزنیها رقابت بین دو فیلم پر سر وصدای «پیرپسر» و «زن و بچه» داغ تر است اما با توجه به سیاستهای فرهنگی کشور به نظر میرسد دو فیلم «غریزه» و «ناتور دشت» شانس بیشتری برای حضور در این رویداد داشته باشند. حتی این احتمال هم وجود دارد گزینه دیگری راهی اسکار شود.
ولی الهه نوبخت، پخشکننده بینالمللی فیلم به نکات مهمی اشاره کرده و گفته اساسا امسال شانسی برای فیلمهایی که تا به امروز اسامی آنها برای معرفی به اسکار مطرح شده نمیبیند. او گفته است: «من فیلم «زن و بچه» را با مخاطبان غیرایرانی در جشنواره فیلم کن دیدم و تا جایی که در جریان هستم، کمتر مخاطب غیرایرانی توانست با این فیلم ارتباط برقرار کند. به همین جهت صرف حضور در جشنواره فیلم کن نمیتواند گزینه معرفی این فیلم به اسکار باشد و فکر میکنم «پیرپسر» هم به دلیل فضای فیلم و روند داستان، شانس بالایی نداشته باشد.»
در مقابل اما حنیف سروری، تهیهکننده «پیرپسر» گفته که کسب جایزه در یک جشنواره بینالمللی درجه A، امتیاز مهمی برای معرفی فیلم به اسکار است و همین موفقیتها شانس افتخارآفرینی فیلم را برای ایران افزایش میدهد. این فیلم به دلیل استاندارد بالای ساخت و بازیهای درخشان، از نگاه بسیاری از مخاطبان گزینه مناسبی برای معرفی به آکادمی اسکار محسوب میشود.
در همین رابطه خبری هم دیروز در رسانهها مطرح شد که میتواند برای سینمای ایران مهم باشد. بر اساس اخبار منتشر شده کمیته انتخاب نماینده فرانسه برای شرکت در بخش بهترین فیلم بینالمللی اسکار، میان دو گزینه اصلی قرار گرفته است: «یک تصادف ساده» به کارگردانی جعفر پناهی و «موج نو» ساخته ریچارد لینکلیتر.
رسانهها احتمال میدهند فیلم پناهی به عنوان نماینده فرانسه در اسکار معرفی شود چون پیشتر در جشنواره کن موفق به کسب نخل طلا شده است. نکته جالب این است که کانادا هم فیلم «چیزهایی که میکُشی» ساخته علیرضا خاتمی را راهی این رویداد کرده تا احتمالا آثار سه فیلمساز ایرانی در این رقابتها حضور داشته باشد.