نظر شورای نگهبان درباره طرح ملی توسعه هوش مصنوعی

به گزارش شورای نگهبان، طرح ملی توسعه هوش مصنوعی مصوب جلسه مورخ پنجم آذر ماه یکهزار و چهارصد و چهار مجلس شورای اسلامی در جلسات شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت که به‌شرح زیر اعلام‌نظر می‌گردد:

1_ در ماده 2،

1_1_ نسبت صلاحیت سیاستگذاری شورای ملی راهبری موضوع این ماده با سیاست‌های راهبردی موضوع ماده 4 سند ملی هوش مصنوعی جمهوری اسلامی ایران مصوب جلسه 901 مورخ 1403/3/29 شورای عالی انقلاب فرهنگی ابهام دارد؛ پس از رفع ابهام اظهارنظر خواهد شد.

2_1_ نسبت میان صلاحیت‌ها و وظایف شورای ملی راهبری با وظایف و صلاحیت‌های شورای عالی فضای مجازی درخصوص هوش مصنوعی ابهام دارد؛ پس از رفع ابهام اظهارنظر خواهد شد.

3_1_ ترکیب شورای ملی راهبری در مواردی که با مصوبه جلسه 901 شورای عالی انقلاب فرهنگی تفاوت دارد، مغایر اصل 57 قانون اساسی شناخته شد.

4_1_ بند‌های 19 و 26 از حیث عضویت اشخاص خارج از قوه مجریه مغایر اصل 60 قانون اساسی شناخته شد.

5_1_ ذیل بند 21 و بند 23 به جهت عدم ذکر شروط وثاقت، امانت و خبرویت خلاف شرع شناخته شد.

6_1_ تبصره این ماده به جهت اطلاق لازم‌الاتباع بودن مصوبات شورای ملی راهبری در صورت تعارض با مصوبات سایر شوراها، نسبت به شورا‌هایی از قبیل شورای عالی امنیت ملی، شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی فضای مجازی مغایر اصول 57 و 176 قانون اساسی شناخته شد.

7_1_ تبصره این ماده از این جهت که آیا مصوبات شورای مذکور با رعایت موازین شرعی و قوانین خواهد بود یا خیر ابهام دارد؛ پس از رفع ابهام اظهارنظر خواهد شد.

2_ در ماده 4،

1_2_ با توجه به عبارت «اهم وظایف و اختیارات سازمان ملی هوش مصنوعی»، سایر وظایف و اختیارات سازمان مذکور ابهام دارد؛ پس از رفع ابهام اظهارنظر خواهد شد.

2_2_ بند (الف) این ماده از این جهت که آیا نظارت موضوع این بند، مقید به قیودی از جمله هماهنگی با دستگاه اجرایی است یا خیر ابهام دارد؛ پس از رفع ابهام اظهارنظر خواهد شد.

3_ در ماده 5،

1_3_ بند (ب) از این جهت که آیا منظور از عبارت «مدیریت» مطالعات مربوط به مدیریت است یا خیر ابهام دارد؛ پس از رفع ابهام اظهارنظر خواهد شد.

2_3_ بند (پ) از این جهت که الزامات شرعی و حقوقی ذکر نشده است، خلاف شرع شناخته شد.

3_3_ اطلاق بند (پ) از این جهت که برخی موارد نظیر حفاظت از دارایی‌های فکری و مسؤولیت‌های مدنی و کیفری دارای ماهیت تقنینی هستند، مغایر اصول 36 و 85 قانون اساسی شناخته شد.

4_ تبصره 1 ماده 7 از این جهت که آیا تصویب دستورالعمل موضوع این تبصره با رعایت قوانین است یا خیر ابهام دارد؛ پس از رفع ابهام اظهارنظر خواهد شد.

5_ در ماده 8،

1_5_ نسبت ایجاد مرکز ارزیابی و تأیید امنیت سامانه‌های هوش مصنوعی با مصوبات شورای عالی فضای مجازی از جمله مصوبه «نظام ملی پیشگیری و مقابله با حوادث فضای مجازی» موضوع جلسه چهل و چهارم شورای عالی فضای مجازی ابهام دارد؛ پس از رفع ابهام اظهارنظر خواهد شد.

2_5_ اطلاق بند (ث) از جهت شمول نسبت به موارد با ماهیت تقنینی مغایر اصل 85 قانون اساسی شناخته شد.

6_ در ماده 10، بند (الف)، از این جهت که در محدوده مصوبه شورای عالی فضای مجازی درباره تبادل داده با محوریت کارگروه مذکور است یا داده‌های خارج / فراتر از آن مصوبه را نیز شامل می‌شود، ابهام دارد؛ پس از رفع ابهام اظهارنظر خواهد شد.

7_ با عنایت به نظر هیأت عالی نظارت بر حسن اجرای سیاست‌های کلی نظام درخصوص طرح فوق، مصوبه در موارد مذکور در نامه این هیأت، مغایر بند 2 اصل 110 قانون اساسی شناخته شد. به پیوست نظر این هیأت به شماره 589-9000 مورخ 1404/10/07 درخصوص این طرح عیناً جهت اقدام لازم ارسال می‌گردد.

تذکرات:

1_ در تبصره ماده 2 لازم است عبارت «مصوبات» قبل از عبارت «سایر شوراها» اضافه شود.

2_ در ماده 4،

1_2_ بند (پ) این ماده از جهت عبارت‌پردازی نیازمند بازنویسی است.

2_2_ در بند (ج) لازم است عبارت «جوامع» به «مجامع» اصلاح شود.

3_ در بند (ت) ماده 6، لازم است عبارت «مراکزی علمی» به «مراکز علمی» اصلاح شود.

4_ در تبصره ماده 8، واژه «کشور» بعد از عبارت «سازمان پدافند غیرعامل» افزوده شده و عبارت «مرکز فضای تولید و تبادل اطلاعات» به «پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات» اصلاح شود.

5_ در ماده 9،

1_5_ در بند (پ) لازم است عنوان قانون «نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفه‌ای و مهارتی» به‌صورت صحیح درج گردد.

2_5_ در بند (ت) عبارت «مجاز است» حذف شود.

6_ در بند (الف) ماده 12، عبارت «نحوه اختیارات» اصلاح شود.

7_ بند (پ) ماده 13، از جهت نگارشی بازنویسی شود.