49 درصد افزایش قیمت 127 قلم دارو؛ واقعیت یا شایعه؟

یکی از مسائل اصلی در بازار دارویی ایران، تفاوت قیمت‌های عرضه شده برای یک دارو در داروخانه‌های مختلف است. این اختلاف می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد؛ از جمله تفاوت در شیوه خرید داروخانه‌ها، هزینه‌های حمل و نقل، اعمال تخفیف‌ها یا محدودیت‌های بیمه‌ای. برای بیماران، مواجهه با این تفاوت‌ها گاه باعث سردرگمی و بی‌اعتمادی نسبت به سیستم سلامت می‌شود و انتخاب دارو با قیمت مناسب را دشوار می‌کند.

بسیاری از شهروندان عنوان می‌کنند که حتی دارو‌های معمولی و رایج، بسته به داروخانه و منطقه، با قیمت‌های متفاوت عرضه می‌شود و این تفاوت گاهی به چند ده هزار تومان هم می‌رسد. این موضوع، بیماران را وادار می‌کند برای صرفه‌جویی مالی، مسیر‌های طولانی‌تری را طی کنند یا گاهی مصرف دارو را به تأخیر بیندازند که می‌تواند پیامد‌های جدی برای سلامت آنها داشته باشد.

نقش بیمه و زنجیره تأمین

نقش بیمه‌ها و سیاست‌های حمایتی نیز در این تفاوت قیمت‌ها پررنگ است. بیمه‌ها معمولاً بخشی از هزینه دارو‌ها را پوشش می‌دهند و سقف تعهدات آنها ممکن است بین داروخانه‌ها متفاوت باشد. این موضوع باعث می‌شود داروخانه‌ها قیمت متفاوتی برای یک دارو اعلام کنند تا هزینه‌های بیمه را جبران کنند. از سوی دیگر، زنجیره تأمین دارو و توزیع‌کنندگان عمده، با نوسانات قیمت ارز و هزینه واردات، قیمت‌ها را گاه به‌صورت نامتقارن تغییر می‌دهند.

تحلیلگران بازار دارویی معتقدند که نبود یک سامانه شفاف برای اعلام قیمت دارو در سطح کشور، مهم‌ترین عامل ایجاد ابهام برای مصرف‌کنندگان است. انتشار قیمت‌های رسمی و به‌روز دارو‌ها می‌تواند از سردرگمی بیماران بکاهد و به داروخانه‌ها و سازمان‌های بیمه نیز کمک کند تا سیاست‌های مناسب‌تری برای کنترل قیمت اتخاذ کنند.

راهکار‌های شفافیت و کنترل قیمت

کارشناسان پیشنهاد می‌کنند ایجاد یک سامانه متمرکز آنلاین برای اعلام قیمت واقعی داروها، کنترل کیفیت عرضه و نظارت مستمر بر داروخانه‌ها ضروری است. این سامانه باید به بیماران امکان مقایسه قیمت‌ها، مشاهده تخفیف‌های بیمه‌ای و آگاهی از موجودی دارو در داروخانه‌های مختلف را بدهد. به این ترتیب، نه تنها رقابت سالم بین داروخانه‌ها شکل می‌گیرد، بلکه اعتماد عمومی نیز بازسازی خواهد شد.

همچنین، آموزش پرسنل داروخانه درباره نحوه اعلام قیمت و شفاف‌سازی هزینه‌های جانبی می‌تواند از بروز ابهامات بیشتر جلوگیری کند. نظارت دقیق بر شبکه توزیع، کنترل نوسانات قیمت و کاهش واسطه‌ها، از دیگر راهکار‌های مهم برای تثبیت قیمت‌هاست.

در نهایت، این موضوع فراتر از یک چالش اقتصادی است؛ سلامت و امنیت بیماران با شفافیت بازار دارویی گره خورده است. هرگونه بی‌ثباتی در قیمت دارو، می‌تواند منجر به عدم مصرف به موقع دارو، افزایش بیماری‌ها و فشار بیشتر بر نظام سلامت کشور شود.

ظهور پدیده داروی چند نرخی

دارو مثل سایر کالا‌های مصرفی دیگر نیست که بتوان خودسرانه برای آن قیمت تعیین کرد و یا اینکه با قیمت‌های مختلف در اختیار مردم و بیماران قرار داد.

قیمت گذاری دارو از طریق کمیسیونی به همین نام در سازمان غذا و دارو انجام می‌شود و در نهایت، از طریق سامانه «تیتک» اطلاع رسانی می‌شود.

در واقع، ملاک رسمی و معتبر قیمت دارو برای مصرف‌کنندگان، اطلاعات ثبت شده در سامانه تیتک است و قیمت درج شده روی جعبه یا شیشه دارو؛ لزوماً نشان دهنده قیمت نهایی دارو نیست.

در همین حال، دارو‌های مشابه با چند برند مختلف نیز دارای قیمت‌های متفاوتی هستند که این موضوع نیز یک امر پذیرفته شده و مورد تایید است. اما، برخی از هموطنان، دچار سردرگمی شده و می‌پندارند که تعیین قیمت دارو در اختیار داروخانه‌ها است.

افزایش 49درصدی قیمت 127 قلم دارو

داریوش محبی مدیر نظارت و ارزیابی مواد و فرآورده‌های دارویی معاونت غذا و دارو، در همین رابطه توضیحاتی ارائه داد و گفت: مواد اولیه دارویی معمولاً هر سه ماه یکبار وارد کشور می‌شود و نوسانات نرخ ارز می‌تواند قیمت تمام شده دارو را تغییر دهد.

وی افزود: از سوی دیگر، بسته‌بندی و جلد دارو توسط شرکت‌های تولیدی برای دوره‌های یک ساله آماده می‌شود و امکان اصلاح مداوم قیمت روی جلد دارو مطابق تغییرات جدید وجود ندارد.

محبی با اشاره به دسترسی عمومی به سامانه تیتک، گفت: شهروندان می‌توانند با دانلود نرم‌افزار تیتک از پلتفرم‌های معتبر ایرانی و اسکن بارکُد درج شده روی بسته بندی دارو، از قیمت مصوب، اصالت و اطلاعات دارویی محصول اطمینان حاصل کنند.

در همین حال، هموطنان می‌توانند در صورت مشاهده هرگونه مغایرت قیمتی، عرضه خارج از ضوابط یا تخلف در عرضه دارو، موضوع را از طریق سامانه 190 وزارت بهداشت پیگیری کنند.