آسیب به اثر هنری تاریخی | پاره شدن تابلوی کمال الملک در کاخ گلستان

آسیب به تابلوی کمال الملک در کاخ گلستان

آرش مودی، فعال گردشگری به دنبال بازدیدی که به تازگی از کاخ گلستان داشته، اطلاع داده است که یکی از تابلو‌ی کمال‌الملک که «گربه و قفس قناری» نام دارد، دچار پارگی شده است.

او گفته مسؤولان حاضر در سالنی که این تابلوی کمال‌الملک به نمایش گذاشته شده از وجود این پارگی ابراز بی‌اطلاعی کرده و حتی این احتمال را مطرح دادند که «شاید هنگام میخ زدن به دیوار توسط میخ پاره شده است»!

مدیر مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان نیز اطلاع داد که این موضوع در دست بررسی و اقدام است.

تابلوی «گربه و قفس قناری» اثر محمد غفاری، معروف به کمال‌الملک در سال 1308 هجری قمری در ابعاد 61 در 47 سانتی‌متر، با رنگ‌روغن روی بوم اجرا شده است و هم‌اکنون در کاخ گلستان تهران نگهداری می‌شود.

چندی پیش نیز خبر مفقود شدن یکی دیگر از تابلو‌های کمال‌الملک از کاخ گلستان منتشر شده بود. این تابلو نقاشی چهره مظفرالدین شاه بود که در سال 2000 میلادی، در حراجی کریستیز بریتانیا به قیمت 44 هزار و 650 پوندِ انگلیس فروخته شده بود. تابلو چهره مظفرالدین‌شاه هم‌اکنون در مجموعه الصباح کویت نگهداری می‌شود. انتشار عکسی از وجود چنین تابلویی در کاخ گلستان خبر می‌داد که نخست با انکار مسؤولان این مجموعه تاریخی مواجه شد، اما پس از بررسی اسناد و اموال ثبت شده در کاخ گلستان، تایید شد که این تابلو در فاصله سال‌های 1317 تا 1361 از کاخ گلستان خارج شده و بعد‌ها قاچاقی به خارج از کشور منتقل شده و به فروش رفته است. نام این تابلو تا سال 1317 در فهرست اموال کاخ گلستان ثبت شده است و پس از آن، اثری از آن در فهرست اموال کاخ نیست.

وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی که کاخ گلستان در زیرمجموعه آن است، گفته بود که براساس وظیفه ذاتی خود و مطابق با قوانین بین‌الملل اقدامات لازم برای بازگرداندن اثر را در دستور کار خود قرار داده است، اما تا کنون از اقدامات صورت گرفته، خبری نشده است.

در سال 1395 مدیر وقت مدیر مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان خبر داد که 35 تابلو رنگ روغن کمال‌الملک موجود در این مجموعه در فهرست آثار ملی منقول ثبت شده است.

مسعود نصرتی گفته بود: این تابلو‌ها مربوط به فاصله زمانی 1240 تا 1330 هجری قمری با موضوعاتی مانند رویدادها، اشخاص، ساختمان‌ها، باغ‌ها و طبیعت است که محوطه و عمارت و حوض جوشان کاخ گلستان نیز در زمره آنهاست. کمال‌الملک 170 تابلو کشیده که معروف‌ترین آن‌ها «تالار آینه» است که اولین تابلو با امضای «کمال الملک» است.