رکورد بارورسازی ابر‌ها شکسته شد

در شرایطی که ایران ششمین سال متوالی خشک و کم‌بارش را تجربه می‌کند و تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی به تشدید این بحران دامن می‌زند، فناوری بارورسازی ابر‌ها به عنوان یکی از راهکار‌های مقابله با این چالش، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.

سازمان توسعه و بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی، زیر مجموعه وزارت نیرو، مسئولیت اجرای این عملیات را در کشور بر عهده دارد.

بر اساس آمار سال آبی جاری، تاکنون 26 عملیات بارورسازی انجام شده که شامل 14 عملیات هوایی با هواپیما و 12 عملیات با پهپاد است. رکورد در این زمینه، انجام پنج پرواز در یک شبانه‌روز است که نشان‌دهنده تشدید تلاش‌ها در این عرصه می‌باشد.

از نظر توزیع جغرافیایی، عملیات پهپادی عمدتاً در حوضه زاینده‌رود (6 مورد) و خراسان جنوبی (5 مورد) متمرکز بوده، در حالی که عملیات هوایی بیشتر در شمال‌غرب کشور (7 پرواز) و تهران (3 پرواز) اجرا شده است.

حوزه‌های آبریز دریاچه ارومیه، زاینده‌رود و استان تهران، اولویت‌های اصلی مرحله اول پاییز امسال هستند.

جوادیان‌زاده، مسئول این سازمان، با اشاره به اجرای این فناوری در بیش از 50 کشور جهان، تأکید می‌کند که در صورت اجرای مناسب، بارورسازی می‌تواند به‌طور متوسط 5 تا 20 درصد افزایش بارش ایجاد کند.

وی حتی افزایش 10 درصدی را برای ایران بسیار مهم ارزیابی کرده و اقلیم کوهستانی کشور را مناسب این پروژه می‌داند. از نظر فنی، تجهیزات موجود - ترکیبی از تولید داخل و خرید گذشته - از سوی مجامع بین‌مللی تأیید شده و توسعه نمونه‌های پیشرفته‌تر با همکاری شرکت‌های دانش‌بنیان در دستور کار است.

به گفته وی، قیمت تمام‌شده عملیات در ایران در محدوده قیمت‌های متعارف جهانی و توجیه‌پذیر است.

با این حال، این فناوری با محدودیت‌های ذاتی مواجه است؛ همه سامانه‌های جوی قابلیت بارورسازی ندارند و ابر‌ها باید دارای ویژگی‌های فیزیکی خاصی از نظر دما و رطوبت باشند.

منتقدان نیز این پروژه‌ها را کوتاه‌مدت و با اثربخشی محدود دانسته و هشدار می‌دهند که چنین راهکار‌هایی به هیچ وجه نمی‌توانند جایگزین اقدامات بنیادین مانند مدیریت صحیح مصرف آب، توسعه سیستم‌های بازچرخانی و اصلاح الگوی کشت شوند.