شرکت ملی حفاری همچنان زیان ده است / واگذاری با چه توجیهی؟
نگاهی به عملکرد شرکت ملی حفاری نشان میدهد این شرکت باوجود قرار گرفتن در لیست واگذاریهای دولتی، همچنان زیان ده بوده و مشخص نیست این شرکت بر چه اساسی قرار است به بخش خصوصی واگذار شود.
نگاهی به عملکرد شرکت ملی حفاری نشان میدهد این شرکت باوجود قرار گرفتن در لیست واگذاریهای دولتی، همچنان زیان ده بوده و مشخص نیست این شرکت بر چه اساسی قرار است به بخش خصوصی واگذار شود.
به گزارش خبرنگار مهر، در سال 1386، پس از ابلاغ سیاستهای کلی اصل 44 توسط مقام معظم رهبری و اصلاح قانون برنامه چهارم توسعه، شرکتهای حفاری ازجمله شرکتهای گروه «یک» اصل 44 قرار گرفتند که به طور کامل قابلواگذاری به بخش خصوصی بودند. اما صرفنظر از خصوصی یا دولتی بودن نکته اساسی این است که مقتضیات زمان و شرایط کنونی صنعت نفت از چهار دهه پیش تاکنون بسیار تغییر کرده بهطوریکه این تغییر اوضاع و احوال صنعت نفت نیازمند تغییراتی در ساختار شرکتهای حفاری است که این شرکتهای حفاری را به یک بنگاه اقتصادی تبدیل کند.
هم دولت نهم و دهم و هم دولت یازدهم و دوازدهم با توجه به ماهیت صنعت حفاری که یک صنعت خدماتی است که به ارائه خدمات استخراج و تولید نفت و گاز میپردازد، بر این عقیده بودهاند که صنعت حفاری باید «خصوصی» شود و این در حالی است که نام شرکت «ملی حفاری» هیچگاه از لیست واگذاری خارج نشد و صرفا در چند سال گذشته با دستور مقام معظم رهبری برای مدت یک سال واگذاری این شرکت به تعویق افتاد.
حتی در سال 1385 نیز 40 درصد از سهام شرکت ملی حفاری ایران به شرکتهای سرمایهگذاری استانی سهام عدالت واگذار شد که متعاقبا این سهام از پرتفوی این شرکتها حذف و مجددا 100 درصد سهام این شرکت به شرکت ملی نفت ایران بازگردانده شد.
از ابتدای سال 1399 با نظر دولت برای ورود شرکتهای دولتی گروه یک به بورس اوراق بهادار، با موافقت وزیر نفت، جلسات آمادهسازی این شرکت برای ورود به بورس در این سازمان با حضور مدیرعامل شرکت ملی حفاری و نمایندگان این شرکت، نمایندگان وزارت نفت و شرکت ملی نفت ایران برگزار شد.
وضعیت عجیب ملی حفاری
به نظر میرسد فارغ از بحثهای سیاسی و تبعات اجتماعی مبحث خصوصیسازی که در همه شرکتهای دولتی مطرح است بهتر است با نگاهی به آمارهای رسمی عملکردی و مالی و قراردادی این شرکت در سالهای 93 تا 98 شرایط این شرکت را بررسی کرده و سپس با مقایسه این نتایج به پاسخی منطقی برای لزوم یا عدم لزوم خصوصیسازی دست یابیم.
بر اساس این گزارش، حجم دستگاههای غیرفعال در سال 98، به میزان 13.68 دکل سال بوده است که نسبت به سال 97، (10.66 دکل سال) به میزان 3.02 دکل افزایشیافته است. همچنین در سال 98 تعداد 115 حلقه چاه توسط شرکت تکمیل شد که در مقایسه با سال 97 به میزان 20 حلقه چاه کاهش داشته است. از سوی دیگر، مجموع کل انتظارات به میزان 13.2 دکل سال محاسبه شد که سهم شرکت ملی حفاری به میزان 6.93 دکل سال (بالغبر 52 درصد از انتظارات) را به خود اختصاص داده است و مابقی به میزان 6.27 دکل سال مربوط به کارفرمایان بوده است.
در سال گذشته،70 درصد از انتظارات شرکت مربوط به بخش عملیات و 30 درصد مرتبط به جابجایی دستگاههای حفاری بوده، در حالیکه این نسبت در سال 97 به ترتیب 65 درصد به 35 درصد بوده است. بر اساس نتایج تحلیلهای انجامشده حداقل 40 درصد از انتظارات شرکت در سال 98 ناشی از 3 عامل، تریلر، پمپ گل و مواد گل بوده است.
بر اساس بررسیهای انجام شده، متوسط ساعت انتظار روزانه هر دستگاه حفاری در طول سال 98،2.86 ساعت بوده و 24 مورد از دستگاههای حفاری فعال بالاتر از میزان متوسط (2.86 ساعت) انتظار داشتهاند، بهگونهای که در برخی از دستگاههای حفاری متوسط ساعت انتظارات روزانه، تا 7 ساعت در روز نیز شده که منجر به از دست دادن 30 درصد درآمد این شرکت شده است.
آمار عملکرد دکلهای حفاری شرکت ملی حفاری در سالهای 93 تا 98
سال
1393
1394
1395
1396
1397
1398
تا پایان دیماه
شرح
تعداد دستگاههای حفاری
77
74
75
74
73
72
متراژ حفاری
382784
356290
293606
254269
193737
132000
متراژ حفاری - طبق اهداف کمی بودجه
430000
410000
410000
390000
330000
330000
تعداد حلقه چاه تعمیر و تکمیلشده
160
188
193
158
135
96
تعداد حلقه چاه پیشبینیشده طبق برنامه
190
170
180
170
160
150
انتظارات در عملیات
دستگاه حفاری / روز
شرکت
1044
1208
1393
2726
2163
در حال بررسی است
که بیشتر از سال 97 هستند
کارفرما
1062
1600
465
970
1462
انتظارات در جابجایی
دستگاه حفاری / روز
شرکت
336
398
158
230
1141
در حال بررسی است که بیشتر از سال 97 هستند
کارفرما
380
428
392
188
669
حجم دستگاههای آماده بکار / کاریابی / تعمیرات به درصد کل
0
8.0
3.1
6.25
10.66
30
آمار مالی و قراردادی
به گزارش خبرنگار مهر، مقایسه درآمدهای تحققیافته و پیشبینیشده در سال 1397 مبین این امر است که در سال مالی مورد رسیدگی بهطور نمونه 44 درصد درآمد پیشبینی شده، محقق نشده که مقایسه درآمد تحققیافته و هزینههای انجامشده باوجود پیشبینی سود در بودجه سال 97 و قرار گرفتن این شرکت در ردیف شماره 220200 با عنوان شرکتهای سوده، بیانگر زیان به مبلغ 5,365,289 میلیون ریال (قبل از مالیات) بوده است. ضمن اینکه درآمدهای تحقق یافته در سال 98 و 97 از دکلهای حفاری و خدمات فنی، نسبت به سالهای قبل روندی رو به کاهش داشته که علت آن ناشی از کاهش حجم عملیات و افت شاخصهای عملکردی دستگاههای حفاری و سرویسهای فنی نسبت به سالهای قبل است.
مبلغ زیان مذکور در سال مالی 1398 نیز حدود همین مقدار بوده که به لطف بخشنامه وزارت نفت در خصوص تسعیر نرخ ارز برای شرکتهای نفتی به قیمت ارز نیمایی باعث شد که زیان سنواتی و جاری به مقدار حدود 300 میلیارد تومان کاهش یابد که این شرکت را همچنان مشمول ماده 141 اصلاحیه قانون تجارت میکند و به نظر میرسد این وضعیت در سال 99 با توجه به عدم انجام چاههای توسعهای در قالب موافقتنامه با شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب و عدم بهکارگیری تعدادی از دکلهای حفاری در این سال تاکنون بیشتر باشد هرچند که با تجدید ارزیابی املاک این شرکت و افزودن این مبالغ به سرمایه این شرکت فعلا این شرکت از حالت ورشکستگی خارج میشود اما این سرمایه هیچ بودجهای را برای هزینههای جاری شرکت فراهم نمیکند و این شرکت از کمبود نقدینگی بهشدت رنج میبرد.
حساب سود و زیان شرکت ملی حفاری در سالهای 93 تا 98 (ارقام به میلیون ریال)
شرح
عملکرد
مصوب
عملکرد
مصوب
عملکرد
مصوب
سال 1393
سال 1394
سال 1395
سود خالص (زیان)
(2860448)
1200000
(3974631)
444005
(608818)
524880
شرح
عملکرد
مصوب
عملکرد
مصوب
عملکرد
مصوب
سال 1396
سال 1397
سال 1398*
با درنظرگرفتن نرخ تسعیر ارز
سود خالص (زیان)
(1545723)
488950
(5365321)
553133
(1500000)
549650
*با توجه به بخشنامه وزارت نفت درآمدهای ارزی سنواتی از کارفرمایان به نرخ ارز نیمایی تبدیلشده و به شرکت ملی حفاری پرداختشده است و صرفا بخش اعظمی از مطالبات ریالی پیمانکاران تا پایان 1398 تسویه شده و مطالبات ارزی پیمانکاران تسویه نشده است.