لزوم صرفه جویی برای پایداری شبکه گاز در روزهای سرد سال

به گزارش خبرنگار مهر، کاهش دما تاثیر مستقیمی بر مصرف گاز دارد به طوری روز گذشته با ورود توده هوای سر به کشور از 881 میلیون متر مکعب گاز تحویلی به شبکه گاز مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری و صنایع جزء برابر 683 میلیون مترمکعب رسید که 78 درصد از کل گاز تحویلی به شبکه را تشکیل می دهد. پیش بینی ها حاکی از آن است که مصرف گاز در روزهای آینده از 700میلیون متر مکعب گذر کند.

با این حال روز گذشته اداره‌کل هواشناسی استان تهران با صدور دومین هشدار هواشناسی از گسترش محسوس توده هوای سرد خبر داد و اعلام کرد که این شرایط از سه‌شنبه، 30 دی تا صبح روز پنجشنبه 2 بهمن ادامه خواهد داشت. بر اساس این هشدار، کاهش محسوس دما در دامنه‌ها و ارتفاعات استان به‌طور میانگین بین 9 تا 12 درجه سلسیوس پیش‌بینی می‌شود و بیشترین اثر آن نیمه شمالی استان تهران را تحت تأثیر قرار خواهد داد. در نیمه شمالی استان، کاهش دما به‌طور میانگین بین 6 تا 9 درجه سلسیوس گزارش شده است. البته این کاهش دما افزایش مصرف را به دنبال دارد.

تجربه سال 1402 موجب شد تا شرکت ملی گاز پیش از ورود چندین موج سرما تدابیری را درنظر می گیرد و امسال هم از آن غافل نمانده است, آنطور که سعید توکلی مدیر عامل شرکت ملی گاز به خبرنگار مهر می گوید: در راستای مسئولیت‌های اجتماعی و تکالیف قانونی که برای ما تعیین شده، اقداماتی مؤثر در زنجیره انتهایی گاز، یعنی در بخش مصرف‌کننده و توزیع، انجام شده است. یکی از این اقدامات، ایجاد کارورهای انرژی است که به عنوان اپراتور گاز و واسط بین تولیدکننده، فروشنده و مصرف‌کننده گاز عمل می‌کنند. این کارورهای انرژی قادرند هر میزان گازی که در بخش‌های خانگی، تجاری و صنایع عمده بتوانند با استفاده از مکانیزم‌های مختلف صرفه‌جویی کنند، را به عنوان گواهی صرفه‌جویی تحویل دهند. معمولاً صنایع عمده این گواهی‌ها را در بورس خریداری می‌کنند.

وی ادامه داد: این اقدام به صرفه‌جویی در بخش‌های خانگی و تجاری کمک می‌کند و به صنایع عمده امکان می‌دهد که تولید پایداری داشته باشند. برای این اقدام، روش‌های متعددی نظیر؛ افزایش راندمان بخاری‌ها، استفاده از تجهیزات با راندمان بالای گرمایشی، استفاده از پنجره‌های دوجداره، اجرای مقررات ملی ساختمان (مبحث 19)، نصب کنتورهای هوشمند، فرهنگ‌سازی در زمینه صرفه‌جویی انرژیا مکان پذیر است.

قبوض سر سام آور برای مشترکان پر مصرف

یکی از راه های بازدارندگی در ادوار مختلف برخورد قهری با مشترکان بد مصرف و پر مصرف بوده است و هر سال با آغاز فصل زمستان تعرفه های به صورت پلکانی برای مشترکان پر مصرف در نظر گرفته می شد اما به نظر می رسد قبوض صادره در سال جاری نشان می دهد پلکان های اول تا چهارم قبوض سرسام آوری را دریافت می کنند، که ناشی از اصلاح اقلیمی است که امسال شرکت ملی گاز تدبیر کرده است، توکلی نیز صحه بر این موضوع می گذارد و در این زمینه می گوید: در سال جاری چند مورد قبض در منطقه یک تهران وجود داشت که یکی از آن‌ها 550 میلیون تومان بود. این مبلغ مربوط به یک واحد نبوده و بلکه به یک مجموعه 20 یا 15 واحدی تعلق داشت. با بررسی‌های انجام شده مشخص شد که پیش‌بینی‌ها درست است و در این ساختمان از استخر استفاده می‌شود. همچنین، مجموع و مساحت واحدها بزرگ‌تر است و در برخی موارد، تعداد واحدها 15 واحد بوده که تعداد کمتری در قبض درج شده است. تمامی این موارد قابلیت اصلاح دارند.

وی ادامه داد: در قبوض قبلی، محاسبات بر اساس پنج اقلیم و با استناد به استعلام هواشناسی انجام می‌شد، در حالی که در کل کشور ایستگاه‌های هواشناسی به طور فراگیر وجود ندارد. به عبارت دیگر، اگر در منطقه‌ای ایستگاه هواشناسی وجود نداشت یا تغییرات آب و هوایی قابل توجهی رخ می‌داد، تعرفه بر اساس کد مصرف و اقلیم «یک» محاسبه می‌شد. اما اکنون، تعداد اقلیم‌ها از پنج به 1300 اقلیم افزایش یافته است و هر شهری بر اساس معدل پنج سال گذشته به صورت تجمیعی، مبنای اقلیم موجود در آن منطقه در نظر گرفته شده است.

به گفته معاون وزیر نفت، اصلاح تعرفه‌ها تصمیمی است که توسط سازمان برنامه و بودجه، برنامه‌ریزی وزارت نفت و شرکت ملی گاز به عنوان ارائه‌دهنده داده‌ها اتخاذ شده و بر اساس مصوبه هیئت وزیران صورت گرفته است. این اقدام منجر به اتفاقاتی شده است که مصرف‌کنندگان بد مصرف و بسیار پرمصرف که به جای سایر مشترکان هم مصرف می کنند افزایش تعرفه داشته باشند.

اصلاح تعرفه اقدامی مناسب در راستای کاهش مصرف

اصلاح تعرفه گاز یکی دیگر از اقدامات مثمر ثمری بود که تا حدی تنواست بر کاهش مصرف تاثیر گذار باشد بر اساس مصوبه ای که از مهرماه اجرایی شد و نتایج خوبی را هم به دنیال داشت چرا که این مصوبه عمدتاً توجه و تمرکز و هشدار به بخش اداری و مراکز عمومی بود؛ به دلیل اینکه 20 درجه سانتی‌گراد جایگاه قانونی پیدا کرد، همه ادارات موظف به رعایت آن شدند و میزان مصرف ادارات الزاماً در سال جاری باید 20 درصد از میزان مصرف در مدت مشابه سال 1401 کمتر باشد. علاوه بر این، تعرفه ادارات دولتی در پله سوم قرار گرفت و افزایش مصرفی که از آن عدد حاصل نشود، یعنی از 20 درصد صرفه‌جویی سال 1401 حاصل نشود، در پله چهارم قرار می‌گیرد.

توکلی در این زمینه نیز می گوید: اصلاح تعرفه ها با هدف افزایش درآمد دولت صورت نگرفت بلکه هدف از این اقدام افزایش اقدامات بهینه به صورت عدالت محور بود. زیرا مکانیزم تعرفه گذاری قبلی 12 پله بود که شاید تنها کشوری که نحوه پرداخت و صدور قبض بر اساس 12 پله اتفاق می افتاد کشور ما بود در حالی که در تمامی دنیا 4 پله مرسوم است زیرا مشترک و مصرف کننده درک درستی از میزان مصرف داشته و پله به پله و معنادار باشد یعنی کسانی که در پله اول قرار دارند اگر بیش از الگو مصرف کردند و در پله دوم قرار گگرفتند مشخصاً معنادار باشد و در پلهه سوم و چهارم که بد مصرف وبسیار پر مصرف قرار دارند حتماً باید ههزینه ان بخش را بپردازند؛ بر اساس برسی های اولیه و مبلغی که در قبوض صادر می شود مجموع 88 درصد از مشترکان در پله های اول و دوم قرار دارند یعنی کسانی که بر اساس الگو پله اول 70 درصد و 18 درصد در پله دوم یعنی متوسط مصرف قرار دارند از 12 درصد 10 درصد درپله سوم و تنها دو درصد در پله چهارم قرار دارند.

وی ادامه داد: دو درصد از مشترکانی که در پله چهارم قرار دارند به اندازه شش درصد از کل گاز را مصرف می کنند که بر اساس برسی های انجام شده نشان می دهد این مشترکان افرادی بودند که در منزل استخر داشتند و یا توسعه غیر مجاز در شبکه داخلی داشتند و یا بعضاً مصارف تجاری بوده که پول گاز بخش خانگی را پرداخت می کردند که اکنون با تغییر اقلیمی که اتفاق افتاده کمک کرده افراد به سمت کاهش مصرف سوق پیدا کنند.

بر اساس این گزارش، آنطور که به نظر می رسد اقدامات جدیدینظیر اصلاح تعرفه ها و تغییراقلیم توانسته تا حدودی بر رفتار مصرف کننده تاثیر گذار باشد و کمی بازدارندگی داشته باشد، با این حال پیش بینی ها حاکی از آن است که در روز های سرد سال مصرف گاز از 700 میلیون متر مکعب عبور کند که برای پایداری شبکه گاز همراهی مردم با صرفه جویی در مصرف می طلبد.