مرد بناهای ماندگار ایران کیست؟

هوشنگ سیحون متولد 31 مرداد 1299 در تهران معمار، طراح، نقاش و تندیس‌ساز سرشناس و نامدار اهل ایران و همچنین رئیس پیشین دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بود. سیحون، طراح بنای یادبود آرامگاه بوعلی‌سینا و طراح آرامگاه‌های خیام، نادرشاه افشار، فردوسی و کمال‌الملک بوده‌است. او به «مرد بناهای ماندگار» شناخته می‌شود و برنده جایزه بیتا در سال 2012 بوده‌است.

او پس از پایان تحصیل معماری در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران در سال 1323، به دعوت آندره گدار (رئیس اداره باستان‌شناسی وقت ایران) برای ادامه تحصیل راهی پاریس شد و در دانشسرای عالی ملی هنرهای زیبای پاریس حدود 3 سال تحت آموزش اوتلو زاوارونی به تکمیل دانش معماری خود پرداخت و در سال 1949 به درجه دکترای هنر رسید.

سیحون پس از بازگشت به ایران به عنوان دانشیار دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران مشغول به کار شد و بین سال‌های 1341 تا 1347 ریاست دوره‌ای این دانشکده را برعهده گرفت. از فعالیت‌های او در این دوره تأسیس سه رشته شهرسازی، هنرهای نمایشی، و موسیقی بود. او همچنین سعی در تربیت دانشجویان به فرهنگ و تاریخ ایران با تشویق و بردن آن‌ها به نقاط مختلف ایران کرد.

هوشنگ سیحون در سن 23 سالگی نخستین اثر معماری خود بنای یادبود آرامگاه ابن سینا را طراحی کرد. از میان دیگر پروژه‌های طراحی و ساخته شده وی می‌توان به آرامگاه بزرگانی مانند خیام، کمال‌الملک، ابن سینا، نادرشاه افشار، فردوسی و ده‌ها آرامگاه دیگر اشاره کرد.

وی همچنین طراح بنای «موزه توس» در سال 1347 و همچنین ساختمان مرکزی بانک سپه در میدان توپخانه تهران، ساختمان‌های سازمان نقشه‌برداری کشور، کارخانه نخ‌ریسی کوروس اخوان، کارخانه آرد مرشدی، سینما آسیا، سینما مرکزی، کارخانه کانادا درای (زمزم کنونی) در تهران و اهواز، کارخانه یخ‌سازی کورس اخوان و حدود 150 پروژه مسکونی خصوصی بوده است.

سیحون در سبک معماری خود بیش از هر چیز منطق را در نظر می‌گرفت، زیرا عقیده داشت هیچ‌گاه هیچ چیز نباید بی منطق در معماری به کار برود. حتی کوچکترین خط و کم‌ترین نقطه باید دلیل و معنی مخصوص به خود داشته باشد. او به تناسب اجزای طراحی و سادگی آن اهمیت زیادی می‌داد. زیرا حجم‌ها و تناسبات وقتی زیبا نباشند عوامل تزئینی، تأثیری در زیبایی آن نخواهند داشت. طراحی‌های سیحون از کاربری تبعیت می‌کردند.

او از طرح‌های بی‌معنی و بی‌مغز بیزار بود و عقیده داشت که حقیقت باید بی‌پرده در معماری خودنمایی کند حتی اگر زننده باشد. زیرا حقیقت همیشه زیبایی و لطف مخصوص به خود را خواهد داشت.

طرح نخستین آرامگاه فردوسی توسط کریم طاهرزاده بهزاد از اعضای انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ارائه شده بود که در سال 1313 خورشیدی به بهره‌برداری رسید. اما به علت ناآشنایی سازندگان به فنون آزمایش خاک، محاسبه نکردن دقیق و بی اطلاعی از وضعیت آب‌های زیرزمینی ناحیه طوس، ساختمان از همان نخستین سال‌ها، شروع به نشست کرد. هوشنگ سیحون در سال 1343 با حفظ طرح نخستین و الحاقات جدید، بنایی جدید را ساخت که طرح آن ارائه شده بود.

گالری سیحون که یکی از قدیمی‌ترین نگارخانه‌های ایران است در سال 1345 توسط معصومه سیحون و همسرش هوشنگ سیحون برپا شد.

سرانجام هوشنگ سیحون در روز پنجم تیرماه در بیمارستان ونکوور بر اثر پاره شدن رگ آئورت در سن 93 سالگی درگذشت.