نقشه راه معدن و دستاوردهای صنایع معدنی

برپایه گزارش ویژه نامه سالانه سازمان توسعه و نوسازی معادن وصنایع معدنی ایران (ایمیدرو) راه اندازی طرح ها از ابتدای سال تاکنون به ارزش 3.5میلیارد دلار پروژه معدنی و صنایع معدنی اجرایی شده و تا نیمه زمستان امسال نزدیک به 1.2میلیارد دلار طرح افتتاح شده است.

دستاوردهای صنایع معدنی

تعداد قابل توجهی از دیگر پروژه ها به مرحله راه اندازی، تولید آزمایشی یا تست مراحل مختلف رسیده اند. آلومینیوم جنوب (سالکو) اکنون بزرگ ترین و با فناوری 430 کیلوآمپر مدرن ترین کارخانه آلومینیوم ایران است که از ابتدای زمستان امسال به تولید آزمایشی دست یافته و از سرمایه گذاری 1.2میلیارد دلاری برخوردار است.

همچنین طرح های گندله سازی توسعه ملی واقع در سنگان با سرمایه گذاری 190 میلیون دلاری به همراه چهار میلیون دلار پروژه زیربنایی در مجموع سه طرح با رقم نزدیک به 1.4میلیارد دلار آماده افتتاح شده اند.

علاوه بر این، تا پایان امسال نیز بیش از یک میلیارد دلار طرح در مدار تولید قرار می گیرد که شامل حوزه های کنسانتره سنگ آهن مبارکه در سنگان، چهار طرح صنعت مس، خردایش سنگ آهن گل گهر، فاز نخست بندر پارسیان و تعدادی طرح زیربنایی است. کل سرمایه گذاری هایی که تا پایان امسال به ثمر می نشیند بیش از هفت هزار و 600 شغل مستقیم و نزدیک به 29 هزار شغل به طور غیرمستقیم ایجاد می کند.

عملکرد تولید صادرات واحدهای بزرگ عملکرد تولید شرکت های بزرگ بخش معدن و صنایع معدنی در مدت 10 ماه سال 98 نشان دهنده رشد در اکثر بخش ها است بطوری که تولید کنسانتره سنگ آهن با افزایش سه درصدی، آهن اسفنجی افزایش هشت درصدی، شمش فولاد رشد پنج درصد و تولیدات فو لادی رشد هشت درصدی، کاتد مس افزایش سه درصدی و تولید پودر آلومینا تقریبا به اندازه تولید سال گذشته ثبت شد.

آمار عملکرد صادرات واحدهای بزرگ معدن و صنایع معدنی کشورمان نیز نشان می دهد در مدت 10 ماه سال 98، صدور انواع محصول این شرکت ها رشد 25 درصدی را به ثبت رسانده است.

عملکرد اکتشاف 

اکتشاف 650 هزار کیلومتر مربع از ابتدای تاسیس ایمیدرو تا نیمه نخست سال 97، برنامه اکتشاف این سازمان در مساحت 250 هزار کیلومتر مربع اجرایی شد.

همچنین از نیمه دوم سال گذشته، برنامه توسعه اکتشافات با جهش 400 هزار کیلومتر مربعی همراه شد به گونه ای که با هدف افزایش ذخایر مواد استراتژیک معدنی در650 هزار کیلومتر مربع به اجرا در آمد.

ایمیدرو اکنون 80 درصد مساحت اکتشافی کشور را در اختیار دارد. این برنامه در واقع گامی در جهت ایجاد توازن در زنجیره صنایع معدنی محسوب می شود که خوراک آتی صنایع را تامین کند.

تاکنون در ایران مرکزی، ذخایر قابل توجهی کشف شده است. با توجه به اینکه بخش خصوصی با حمایت ایمیدرو موفق به اجرای بخشی از فعالیت های اکتشافی مزبور شده است، همکاری بخش خصوصی در تکمیل فعالیت های اکتشافی نیز از سیاست های جدید ایمیدرو است.

احیای معادن کوچک مقیاس

فعال سازی معادن کوچک طرح احیای معادن کوچک و متوسط که با هدف توسعه اشتغال و همچنین تامین بخشی از خوراک شرکت های بزرگ از سوی شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران) از شرکت های تابعه ایمیدرو (به اجرا درآمده تا سوم اسفندجاری، 145 معدن را احیا کرده است.

طرح یاد شده با مشارکت تشکل ها از جمله خانه معدن ایران اجرایی شده در همین حال، تفاهمنامه ای در چارچوب کمک به فعال سازی معادن کوچک با تولیدکنندگان کنسانتره و گندله امضا شده است که به نقش آفرینی این معادن کمک خواهد کرد.

افزایش سرمایه در صندوق بیمه سرمایه گذاری فعالیت های معدنی

افزایش سرمایه صندوق بیمه معدن؛ پشتوانه بخش خصوصی نزد صندوق بیمه سرمایه گذاری فعالیت های معدنی در 14 سال از فعالیت آن، یکهزار و 742 فقره بیمه نامه سرمایه گذاری و اعتباری به مبلغ یکهزار و 28 میلیارد تومان صادر کرده که 592 میلیارد تومان آن مربوط به دو سال گذشته است.

یکی از پشتوانه های این صندوق، افزایش سرمایه است که امسال از 140 میلیارد به 350 میلیارد تومان رسیده است.

طبق برنامه های ایمیدرو، این نهاد پشتیبان معادن بخش خصوصی، سال 99 برنامه افزایش سرمایه تا 500 میلیارد تومان را پیش رو دارد. صندوق بیمه سرمایه گذاری فعالیت های معدنی، همچنین حمایت از طرح فعال سازی معادن کوچک مقیاس را به عنوان برنامه فعالیت های خود دارد.

لامرد بستر توسعه صنایع انرژی بر

توسعه مناطق ویژه صنایع انرژی بر چشم انداز روشنی برای این منظور محسوب می شود و در سال های اخیر، ایمیدرو علاوه بر منطقه ویژه صنایع انرژی بر خلیج فارس، توسعه مناطق ویژه لامرد واقع در جنوب استان فارس، پارسیان واقع در غرب استان هرمزگان و نیز کاشان را پیش رو داشته است.

منطقه لامرد اکنون میزبان بزرگ ترین و مدرن ترین طرح تولید آلومینیوم ایران (سالکو) است و منطقه پارسیان نیز در حال جذب سرمایه گذاران حوزه صنایع معدنی و پتروشیمی است.

وزارت نفت، منطقه پارسیان را به عنوان هاب سوم اجرای طرح های پتروشیمی قرارداده است و درحال حاضر، ساخت فاز نخست اسکله اختصاصی منطقه پارسیان در مراحل پایانی قرار دارد و امسال به بهره برداری خواهد رسید.

منطقه ویژه صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس نیز 18 طرح توسعه ای در حال اجرا دارد و برنامه واگذاری زمین به 11 متقاضی برای سرمایه گذاری پیش بینی شده و این منطقه در عین حال برنامه دستیابی به ظرفیت تولید 10 میلیون تن فولاد را در برنامه خود گنجانده است.

همچنین اسکله منطقه ویژه خلیج فارس یکی از مزیت های این منطقه به شمار می آید، توسعه آن از محورهایی است که توسط ایمیدرو پیگیری می شود و در این ارتباط فراخوان جذب سرمایه گذار دردست اقدام است.

توسعه زیر ساخت 

توسعه زیرساخت سبب تسهیل در انتقال و جا به جایی مواد خام و تولید می شود و این نقش تاکنون شکل اجرایی به خود گرفته و ایمیدرو با همکاری شرکت های بخش خصوصی، توسعه زیرساخت ها را در اولویت برنامه ها و اقدامات خود قرار داده که برجسته ترین آن ها شامل حمل جاده ای، ریلی و انتقال آب از دریا است.

این سازمان تاکنون 660 کیلومتر مسیر جاده ای برای معادن و 373 کیلومتر خط انتقال برق ایجاد کرده است. علاوه بر این، احداث نیروگاه هرمز در منطقه ویژه خلیج فارس در چارچوب توسعه زیرساخت ها انجام شده است.

همچنین خط دوم جاده سنگان - تربت حیدریه با مشارکت بخش خصوصی اجرایی شده و ارزش کل سرمایه گذاری این طرح به بیش از 800 میلیارد تومان می رسد. طرح خط انتقال آب از دریای عمان را، ایمیدرو با استفاده از تجربه اجرای پروژه انتقال آب از خلیج فارس به مناطق مرکزی، پروژه جدید و بزرگ انتقال آب از دریای عمان به سه استان شرقی سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و خراسان رضوی را با استفاده از سرمایه گذاری بخش خصوصی اجرایی می کند.

براساس طرح انتقال آب قرار است یکهزار و 500 کیلومتر آب بوسیله خطوط لوله، پس از شیرین سازی آب دریای عمان، از مسیر خط لوله وارد سه استان سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و خراسان رضوی شود که در نهایت، آینده تامین آب در مجتمع معدنی سنگان برای سرمایه گذاران، روشن و اطمینان بخش خواهد شد.

منطقه ویژه خلیج فارس و طرح 10 میلیون تنی فولاد چشم انداز منطقه ویژه صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس از زیرمجموعه های سازمان ایمیدرو (دستیابی به ظرفیت تولید 10 میلیون تن فولاد) پیش بینی شده است.

این برنامه طبق راهبری های ایمیدرو و با سرمایه گذاران فعلی این منطقه در دست اجرا است و کنسرسیوم آن تشکیل شده است. ایجاد ظرفیت تولید 10 میلیون تن فولاد در سواحل مکران ایمیدرو در چارچوب سیاست های کلان در افزایش ظرفیت تولید فو لاد و به سبب دسترسی سواحل جنوبی به آب و تاسیسات بندری، طرح ایجاد 10 میلیون تن ظرفیت تولید فو لاد در سواحل مکران واقع در چابهار استان سیستان و بلوچستان را به اجرا گذاشته است. این برنامه با مشارکت بخش خصوصی انجام خواهد شد.