ورزش زورخانهای 12 سال پیش به نام ایران ثبت جهانی شده است
مدیرکل ثبت و حریم آثار میراث معنوی و طبیعی گفت: جمهوری اسلامی ایران، آیین پهلوانی و زورخانهای را به طور رسمی در سال 89 ثبت جهانی کرده است.
مصطفی پورعلی، مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیاء میراث معنوی و طبیعی وزارت میراثفرهنگی گفت: جمهوری اسلامی ایران، آیین پهلوانی و زورخانهای را بهطور رسمی در سال 1389(سال 2010) در فهرستمیراث فرهنگی ناملموس جهانی یونسکو ثبت کرده است. کشتی پهلوانی در ایران هم انواعی دارد، مثلا کشتی جوخه، کشتی مازندرانی، کشتی گیله مردی و.... بهدلیل محدودیتهای یونسکو در سهمیه بندی هر کشور برای ثبتهای سالانه جهانی، مناسب این است که همهاین موارد در یک پرونده با عنوان جامع ثبت شوند که بحمدالله ایران این اقدام مهم را 12 سال پیش انجام داده است.
وی ادامه داد: اینکه جمهوری آذربایجان پروندهای قریب به عنوان و موضوع پرونده ایران را ثبت نموده است، از منظر کنوانسیون یونسکودر حوزه میراث فرهنگی ناملموس نه تنها خللی به پرونده ایران وارد نمیکند بلکه بر ترویج بیشتر این عنصر فرهنگی ناملموس تاکید دارد.
پورعلی تاکید کرد: پرونده آذربایجان ملی است. طبق ضوابط یونسکو هر کشوری می تواند عناصر فرهنگی ناملموس خود را ثبت نماید واین تعارضی با عناصر دیگر کشورها ندارد. کشتی پهلوانی و آیینهای زورخانهای که فدراسیون بینالمللی آن هم در تهران مستقر است، در گستره کشورهای کثیری ظهور و بروز دارد. این جای افتخار است که یک داشته فرهنگی ایران در چنین گسترهای زنده است. برایمثال ازبکستان هم میتواند در سال آتی چنین کاری را انجام دهد. بهرحال این کشورها همه دارای کشتی و آیین های پهلوانی هستند.
وی با بیان اینکه باید تاکید شود که میراث ناملموس زنده است و متعلق به همه مردمی است که از آن استفاده میکنند. ثبت یک عنصر درفهرست میراث جهانی ناملموس برای هیچ کشوری ایجاد مالکیت نمیکند. پس آذربایجان با ثبت فرهنگ پهلوانی مالک آن عنصر نخواهدشد، اظهارداشت: از منظر یونسکو در حوزه ثبت میراث ناملموس جهانی خاستگاه اهمیتی ندارد. اثبات اینکه یک عنصر در ابتدا در کدامکشور خلق و بعدها به کشور دیگری منتقل شده، از دید یونسکو هیچ حقوق و امتیازی برای کشور مبدا ندارد. چون میراث ناملموس توسطحاملان و مجریان به هر نقطه دنیا حرکت میکند و همه کشورها میتوانند میراث ناملموسی که در کشورشان زنده است را ثبت کنند.
پورعلی در پایان گفت: کشورها میتوانند میراث ناملموسشان را هم بهصورت مستقل و هم بهصورت مشترک ثبت کنند. هرچند که یونسکوکشورها رو به تدوین پرونده مشترک تشویق میکند. ولی الزامی وجود ندارد که برای مثال آذربایجان به پرونده ایران ملحق شود.
باشگاه خبرنگاران جوان فرهنگی هنری میراث و گردشگری