ورود 400 شرکت دانش‌بنیان ایرانی به بازارهای بین المللی

در این نشست سیاوش ملکی فر، معاون توسعه و مصطفی بغدادی مدیر توسعه اکوسیستم صندوق نوآوری و شکوفایی برای دانشجویان دانشگاه زنجان که علاقه مند به راه اندازی کسب‌وکار نوآورانه بودند، به سخنرانی پرداختند. ملکی فر در ابتدای این جلسه به معرفی صندوق نوآوری و اقدامات حمایتی آن از شرکت‌های دانش‌بنیان پرداخت. کار ما حمایت و تامین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان است. امروز کشور ما نزدیک به 6 هزار و 700 شرکت دانش بنیان دارد که تاکنون نزدیک به 400شرکت از این تعداد موفق به ورود به بازارهای بین المللی و صادرات رسمی شده اند و در حوزه‌های مختلف از دارو گرفته تا فناوری اطلاعات کار را به جایی رسانده اند که شرکت‌های اروپایی و آمریکایی را از بعضی بازارها عقب راندند. به گفته ملکی فر، محصولات شرکت‌های دانش بنیان ایرانی روی هم رفته بین 200 تا 300 هزار میلیارد تومان در کشور فروش دارند. ملکی فر به این نکته اشاره کرد که رویکرد صندوق نوآوری برای حمایت از افراد یا گروه‌های مبتکر زمانی آغاز می شود که آنها موفق به تولید یک محصول دانش بنیان و اخذ دانش‌بنیانی از معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری شوند. او تصریح کرد: اگر نگاهی به ماموریت صندوق نوآوری بیندازیم، این نکته مشخص می شود که ما باید صبر کنیم تا یک ایده یا کسب‌وکار، شکل دانش بنیان به خود گیرد یا یک دانشجو شرکت دانش بنیان تشکیل دهد و آن‌گاه در پیشبرد مسیر به او کمک کنیم. به گفته معاون توسعه صندوق نوآوری، دولت در زمان تشکیل صندوق 2هزار و 600میلیارد تومان برای پیشبرد این هدف به صندوق نوآوری اختصاص داد که با پشتوانه این مبلغ صندوق نوآوری تا امروز توانسته نزدیک به 23هزار میلیارد تومان انواع رنگ به رنگی از خدمات را به شرکت‌های دانش بنیان ارائه دهد.

ملکی فر اما در این سخنرانی از ذکر این مساله هم غافل نشد که نسبت میان تعداد شرکت‌های دانش بنیان و جمعیت دانشجویان کشور فاصله بسیار زیادی دارد. او از جمعیت 3میلیون و 200هزار نفری دانشجویان کشور یاد کرد که عددی بزرگ‌تر از جمعیت تعداد قابل توجهی از کشورهای دنیاست. به گفته معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی، تعداد دانشجویان کشور می تواند فعالیت های بسیار گسترده تری در حوزه توسعه فناوری انجام دهد. در ادامه این بحث ملکی فر، فلسفه همکاری صندوق نوآوری با دانشگاه زنجان برای برگزاری رویداد بوت کمپ را چنین برشمرد: رسالت قانونی ما حمایت از شرکت‌های دانش بنیان است؛ اما برای توسعه فناوری در کشور یک پله عقب تر آمدیم، یعنی بر نهاد دانشگاه متمرکز شدیم تا دانشجویان وارد فضای نوآوری و در نتیجه شرکت‌های دانش بنیان بیشتر شوند. در ادامه ملکی فر گفت: یکی از باورهای غلط این است که یک کارآفرین باید از صفر تا صد یک فرآیند را خودش به تنهایی برود. در دنیا این‌طور نیست. کارآفرین برای به سرانجام رساندن ایده خود نیاز به سرمایه و تامین این سرمایه از راه‌های مختلفی دارد. به گفته معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی در دنیا یک مسیر تامین سرمایه، تامین اعتبار بلاعوض برای یک ایده است و گونه دیگر اعطای وام به کارآفرینان است که به باور ملکی فر خطرناک ترین مسیر برای شروع یک کار نوآورانه است. اما از مدل سوم تامین اعتبار این‌گونه یاد کرد: این مدل نه بلاعوض است و نه قرض دادن به کارآفرین، بلکه سرمایه گذاری مشارکتی است یعنی یک سرمایه گذار پولش را سرمایه گذاری کرده و کارآفرین ایده و عمر خود را صرف این کار می کند. چه در ضرر و چه در سود نیز با هم شریک خواهند بود. این نوع سرمایه گذاری در ایران رشد بسیاری پیدا کرده و همچنان رو به رشد است. تا چند سال پیش سرمایه گذارها در ایران صرفا در حوزه‌های خاصی وارد می شدند؛ برای مثال خودرو، بورس، سکه، طلا و مسکن و... اکنون چند سالی است که تکنولوژی بازده معجزه آسای خود را نشان داده و سرمایه گذارها متوجه شدند که فناوری زمینه خوبی برای سرمایه گذاری است. معاون توسعه صندوق نوآوری به این نکته نیز اشاره کرد که این مدل سرمایه گذاری در دیگر نقاط دنیا از اروپا و آمریکا گرفته تا جنوب غرب آسیا با سرعت سرسام آوری در حال رشد است.