پاسخ قرآن به یک سوال: چرا نباید در شرایط کرونا به طبیعت برویم؟
درسهای قرآنی به ما میآموزد حفظ جان و امنیت از ملزومات تفریح سالم و طبیعتگردی محسوب میشود.
به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، رفتن در دل طبیعت از نیازهای طبیعی انسان و سبب سلامت روان و نشاط روحی اوست. از این روست که گردش در طبیعت انسان را برای ادامه فعالیتهای روزمره زندگیاش یاری میرساند. از این روست که بخشی از آموزههای دین در قالب آیات قرآن و روایات عترت علیهمالسلام اختصاص به گردشگری در طبیعت، فوائد و لزوم حفاظت از آن دارد.
به عنوان نمونه امام صادق علیهالسلام فرمود: «شادابی در 10 چیز است: پیادهروی، اسبسواری، شنا، نگاه کردن به سبزه و...؛ النشر فی عشر أشیاء المشی و الرکوب و الارتماس فی الماء و النظر الی الخضر». (المحاسن، ج1، ص14) یا پیامبر صلی الله علیه و آله در روایتی در تأکید بر پاسداشت حریم طبیعت فرمود «هر مسلمانی درختی بنشاند یا کشتهای بکارد و انسان یا پرنده یا چارپایی از آن بخورد، برای او صدقه محسوب میشود؛ ما من مسلم یغرس غرسا أو یزرع زرعا فیأکل منه انسان أو طیر أو بهیم الا کانت له به صدق». (مستدرک الوسائل، ج13، ص460)
در آیات قرآن نیز تصریح بر گردش در طبیعت شده است؛ منتها آنچه در این دست آیات اهمیت دارد، تفریح و گردش با نیت عبرت از نشانههای طبیعت و یا نگاه به قدرت خالقیت خداست چه اینکه طبیعت در ذات خود به گونهای از سوی خداوند طراحی شده است که خواه ناخواه بعد آرامشبخشی آن حاصل میشود، اما عبرت و تفکر در نشانههای خدا در این طبیعت کار فکر و عقل است.
اما اگر همین جنبه نیاز ذاتی انسان را مدنظر داشته باشیم، خداوند همین نیاز را در آیاتی از سوره یوسف علیهالسلام نهفته کرده است. خداوند در بخشی از آیات این سوره، آن زمان که برادران یوسف قصد توطئه علیه او کردند و تفریح بردن ایشان را بهانهای بر این نقشه قرار دادند، گفتند:
«قالوا یا أبانا ما لک لا تأمنا علی یوسف و انا له لناصحون؛ ای پدر، تو را چه شده که ما را نسبت به یوسف امین نمیدانی با اینکه ما بدون تردید خیرخواه او هستیم» «أرسله معنا غدا یرتع و یلعب و انا له لحافظون؛ فردا او را با ما روانه کن تا [در دشت و صحرا] بگردد و بازی کند، قطعا ما نگهبان او خواهیم بود.» (آیات 11 و 12 یوسف)
به طور خلاصه در جمعبندی این آیات و مطالب چند نکته حائز اهمیت است:
الف) انسانها به ویژه در سنین کودکی به صورت ذاتی نیازمند تفریح و گردشند، همچنان که قویترین منطقی که توانست حضرت یعقوب (ع) را تسلیم خواسته فرزندان کند، این بود که یوسف نیاز به تفریح دارد.
ب) اولویت اصلی، مراقبت از جان در قبال طبیعت است؛ یعنی آن زمان که خطر جانی متوجه انسان است، اقدام به این کار کرد. آنجا که برادران گفتند «و انا له لحافظون؛ ما مراقبت او هستیم» نشاندهنده حساسیت بر محافظت خانواده در برابر تهدیدات نهفته در طبیعت است. البته در داستان یوسف علیهالسلام، پدرش یعقوب نبی به دلیل خواست خداوند راضی به این کار شد.
ج) عدم غفلت از فضای پیرامونی و حفظ امنیت برای حفاظت از جان نکته دیگر در این آیات است. همچنان که برخی مفسران مسئله دشمنشناسی را از دیگر نکات مهم این سوره بر شمردند، آنجا که برادران یوسف نبی با نیت توطئه علیه او، از یعقوب (ع) اجازه خواستند که را با خود به تفریح ببرند. یعقوب (ع) در پاسخ به درخواست آنها فرمود «قال انی لیحزننی أن تذهبوا به و أخاف أن یأکله الذئب و أنتم عنه غافلون؛ بردن او مرا سخت اندوهگین میکند و میترسم شما از او غفلت کنید و گرگ او را بخورد».
از این فراز برداشت میشود معمولا هرگز دشمنان با صراحت و بدون استتار برای ضربه زدن وارد میدان نمیشوند بلکه برای غافلگیری طرف مقابل، مجال هرگونه دفاع را از او میگیرند و کارهای خود را در لباسهای فریبنده و توطئههای نرم پنهان میکنند. برادران یوسف نقشه مرگ یا تبعید او را تحت پوشش عالیترین احساسات و عواطف برادرانه پنهان کردند، احساساتی که هم برای یوسف تحریکآمیز بود و هم برای پدر ظاهرا قابل قبول.
این همان روشی است که ما در زندگی روز مره خود در سطح وسیع با آن روبرو هستیم؛ ضربههای سخت و سنگینی که از دشمنان قسمخورده، از این رهگذر خوردهایم کم نیست. گاهی به نام کمکهای اقتصادی و بهداشتی و زمانی تحت عنوان روابط فرهنگی، گاه در لباس حمایت از حقوق بشر و زمانی تحت عنوان پیمانهای دفاعی و نیز گاهی در قالب ترورهای بیولوژیک و گسترش بیماری سعی در ضربه زدن به این نظام و هرنظامی که مقابل آنها ایستادگی کنند دارند.
دشمنان گاهی به نام کمکهای اقتصادی و بهداشتی و زمانی تحت عنوان روابط فرهنگی، گاه در لباس حمایت از حقوق بشر و زمانی تحت عنوان پیمانهای دفاعی و نیز گاهی در قالب ترورهای بیولوژیک و گسترش بیماری سعی در ضربه زدن به این نظام را دارند.درسهای سوره یوسف علیهالسلام به ما میآموزد حفظ جان و امنیت از ملزومات تفریح سالم و طبیعتگردی محسوب میشود. حال که جامعه جهانی از جمله کشور ما در معرض بیماری مسری مثل کرونا قرار گرفته و موجبات سلب امنیت را فراهم آورده است، بهترین محیط برای گذران مراسم سیزده بدر، محیط منزل است تا اینکه به محبت خداوند شر این بیماری از سر جامعه برداشته شود.
یادداشت | آمریکا و سناریوی جدید حضور داعش در مرز شرقی ایران 5 سؤال کلیدی درباره «خیانت قرن» و سه سناریوی احتمالیانتهایپیام /