انتخاب جمشید خانیان به عنوان نامزد جایزه جهانی اندرسن 2022

شورای کتاب کودک ضمن تاکید بر نقش پر رنگ و تاثیرگذار آثار جمشید خانیان در روند شکل‌گیری نوین ادبیات کودک و نوجوان ایران، دلایل انتخاب او را چنین برشمرد:

1- تاکید بر مسائل انسان امروز، همچون جنگ، مهاجرت، تبعیض، تنهایی، مرگ، رابطه بین نسل‌ها، سالمندی، بحران‌های نوجوانی، هویت، تجربه‌های زیستی بومی و فرهنگ‌های خاص، توجه ویژه به زندگی طبقه‌ی متوسط شهری، صلح، همدلی، دوستی، عشق، احترام به دیگری و خانواده 2- رسیدن به سبک نوشتاری خاص با تاکید بر فرم، تکنیک، جنبه‌های زیبایی‌شناسانه زبان روایت و گفت وگوهای نمایشی، توجه ویژه به شخصیت و همچنین برانگیختن کنجکاوی، پرسشگری و رشد تفکر انتقادی و فلسفی مخاطبان 3- آثار وی تا کنون بارها جایزه‌ها و افتخارات داخلی مانند کتاب فصل، کتاب سال، جایزه بیست سال ادبیات، جایزه‌ی ویژه ربع قرن ادبیات در بخش‌های رمان نوجوان، نمایشنامه‌نویسی و پژوهش هنری را از سوی نهادهایی چون شورای کتاب کودک، کانون پرورش فکری کودک و نوجوان، خانه کتاب، لاکپشت پرنده، مهر طاها، جایزه ادبی اصفهان، مجله‌های ادبی کودک و نوجوان و فستیوال بین المللی تئاتر فجر را دریافت کرده است. 4- آثار وی در سطح بین المللی نیز افتخاراتی چون کتاب راه یافته به فهرست کلاغ سفید (کتابخانه بین‌المللی کودک و نوجوان مونیخ) در سال 2005 برای قلب زیبای بابور، لوح افتخار ibby در سال های 2012 برای طبقه هفتم غربی و 2014 برای عاشقانه های یونس در شکم ماهی و همین طور بعضی از نمایشنامه‌های او منتخب فستیوال‌های نمایشی در آلمان، باکو و مسکو شده است. 5- جمشید خانیان در سال 97 (2018)، از سوی انجمن نویسندگان کودک و نوجوان ایران به عنوان نامزد جایزه جهانی آسترید لیندگرن معرفی شد. همچنین او در سال 2020 نامزد همین جایزه از سوی شورای کتاب کودک شده است. 6- او تا کنون کارگاه‌ها و نشست‌های بسیاری در حوزه ادبیات کودک و نوجوان، داستان‌نویسی و نقد ادبی در شهرهای مختلف ایران و خارج از ایران مانند چین و آلمان داشته است. از جمله در سال 2018 به عنوان اولین نویسنده ایرانی ادبیات کودک و نوجوان به فستیوال دوسالانه کلاغ سفید کتابخانه بین‌المللی مونیخ دعوت شد و در چندین مدرسه در چندشهر، ورکشاپ‌هایی در رابطه با تجربه نوشتن برگزار کرد که بازتاب گسترده‌ایی در مطبوعات و رسانه‌های محلی داشت. 7- آثار وی همواره مورد توجه اساتید و دانشجویان در فضاهای آکادمیک و دانشگاهی بوده است به طوری که تاکنون بیش از صد مقاله، رساله و پایان‌نامه پژوهشی بر اساس آثار وی نوشته شده است. 8- جمشید خانیان علاوه بر نوشتن در حوزه ادبیات کودک و نوجوان، در زمینه تدریس در دانشگاه و آموزشگاه‌های هنری، داوری و کارشناسی فستیوال‌های مختلف داستان‌نویسی، نمایشنامه‌نویسی، فیلمنامه‌نویسی و نیز مدیریت انتشارات فعالیت داشته و هم چنان دارد. 9- به عقیده منتقدان و پژوهشگران، بسیاری از آثار داستانی خانیان که در حوزه ادبیات کودک و نوجوان به رشته تحریر در آمده‌اند از مهمترین آثار ادبی این حوزه طی دو دهه اخیر قلمداد می‌شوند و سهم منحصر به فردی در پیشبرد و ارتقاء سطح کیفی ادبیات کودک و نوجوان ایران داشته است.

شورای کتاب کودک با توجه به دلایلی که به آنها اشاره شد، جمشید خانیان را شایسته نامزدی برای دریافت جایزه جهانی هانس کریستین اندرسن می‌داند، چرا که آثار این نویسنده و حضور مستمرش در خلق ادبیات کودک و نوجوان ایران، باعث ارتقاء سطح سواد ادبی و نگاه زیبایی‌شناسانه مخاطب و هم چنین سطح کیفی این ادبیات شده است.

جایزه هانس کریستین اندرسن (نوبل ادبیات کودکان) هر دو سال یک‌بار به مجموعه آثار یک نویسنده و یک تصویرگر، برای یک‌عمر فعالیت حرفه‌ای در حوزه ادبیات کودک، از سوی دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان IBBY اهدا می‌شود. از معیارهای برجسته انتخاب؛ تداوم در تولید ادبیات کودک، خلق آثار بدیع، اصیل و هنرمندانه و داشتن سهمی پایدار در پیشبرد ادبیات کودک جهان است.

فرهاد حسن‌زاده و فرشید شفیعی نامزدهای ایرانی جایزه هانس کریستین اندرسن (نوبل کوچک) 2020 از سوی شورای کتاب کودک بودند.

ژاکلین وودسون نویسنده از کشور آمریکا و آلبرتینه تصویرگر از کشور سویس برنده جایزه هانس کریستین اندرسن 2020 شدند.

جمشید خانیان، متولد 1340- آبادان، از نیمه اول دهه 1360 با نگارش دو نمایشنامه یک نیمروز در اتاق بازجویی و روی نی‌بندی و نیز مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه، در حوزه نوشتن فعالیت خود را آغاز کرد.

• شورای کتاب کودک