پایش کیفی وکمی تالابها دردستور کارمحیط زیست / آخرین وضعیت تالابها
لاهیجانزاده گفت: پایش کمی و کیفی تالابها در دستور کار ماست. مخصوصا نیازمندیم که آخرین ورودی آب تالابها را بدانیم و در تلاشیم که در محل ورودی به تالابها سیستمهای دبیسنج را نصب کنیم.
لاهیجانزاده گفت: پایش کمی و کیفی تالابها در دستور کار ماست. مخصوصا نیازمندیم که آخرین ورودی آب تالابها را بدانیم و در تلاشیم که در محل ورودی به تالابها سیستمهای دبیسنج را نصب کنیم.
به گزارش خبرنگار مهر، احمدرضا لاهیجانزاده معاون محیط زیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست در نشست خبری روز جهانی تالابها گفت: آخرین تالابی که در کنوانسیون رامسر ثبت شد تالاب زریوار بود و مراسم روز جهانی تالابها امسال آنجا برگزار خواهد شد.
لاهیجانزاده افزود: دوم فوریه در سال 1971 یا 1349 شمسی اولین کنوانسیون بینالمللی در حوزه محیط زیست تحت عنوان حفاظت از تالابها به تصویب رسید که میزبانی آن در شهر رامسر و کشور ایران بود که افتخار بزرگی برای ما بود چون اولین کنوانسیون محیط زیستی جهان را ما به ثبت رساندیم. آن زمان 18 کشور عضو این کنوانسیون شدند و الان بیش از 170 کشور عضو آن هستند.
وی ادامه داد: در کشور خودمان هم 143 تالاب داریم که با هماهنگی وزارت نیرو به عنوان پیوست قانون حفاظت از تالابها ثبت شده و مجموعا 3 میلیون هکتار را در بر میگیرد. در کنار اینها در مصوبه دولت صخرههای مرجانی، هورها و مانند اینها هم یاد شده است.
معاون محیط زیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست گفت: از این میان 25 تالاب ما ثبت کنوانسیون رامسر هستند که 1.4 میلیون هکتار از تالابهای ما را شامل میشود. 45 تالاب ما میتواند منشأ گرد و غبار باشد یعنی اگر در شرایط تالابی خود نباشد میتواند منشأ گرد و غبار باشد که 2 میلیون و 100 هزار هکتار هم مساحت دارد و مساحت قابل توجهی است.
لاهیجانزاده تصریح کرد: چهار تهدید و مشکل عمده تالابهای ما را تهدید میکند. اولین موضوع تأمین حقابه تالابهاست و کمبود آب و خشک شدن تالابها اولین تهد جدی مجموعه تالابهای کشور است. بحث دوم آلودگیهایی است که وارد تالابها میشود و میتواند فاضلاب شهری و روستایی، زهاب کشاورزی، یا پسابهای صنعتی باشد که وارد تالاب میشود. تصرفات و تغییر کاربری غیرمجاز تالابها یکی دیگر از تهدیدات تالابها هستند که بیشتر در تالابهای شمال با آن رو به رو هستیم. گونههای غیربومی مضر یا مهاجم مثل تیلاپیا در جنوب و سنبل آبی در شمال مشکل بعدی است.
وی ادامه داد: سازمان محیط زیست سیاست تازهای را در قبال تالابها در دستور کار قرار داده است. اولین بحث تعیین نیاز آبی تالاب است. صراحتا در قانون آمده سازمان محیط زیست مکلف است نیار آبی تالاب را مشخص کند و وزارت نیو هم مکلف است حقابه مورد نیاز تالاب را تأمین کند. تا کنون تعیین نیاز آبی 34 تالاب و مجموعه رودخانهای را به پایان رساندهایم و اکنون 18 تالاب دیگر را هم در دستور کار داریم.
معاون محیط زیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست گفت: برنامههای زیستبومی و پایش کمی و کیفی تالابها در دستور کار ماست. مخصوصا نیازمندیم که آخرین ورودی آب تالابها را بدانیم و در تلاشیم که در محل ورودی رودخانهها به تالابها سیستمهای دبیسنج را نصب کنیم و از نظر کیفی هم سیستمهایی را پیشبینی کردهایم که برخی آنلاین است و برخی لازمهاش نمونهبرداری است.
لاهیجانزاده افزود: در تالاب گاوخونی حتی در شرایط پرآبی سال گذشته نتوانستیم حقابه تالاب را تأمین کنیم و از موارد اعتراض ما نسبت به وزارت نیرو بودیم. در پنجاه سال گذشته سه نوبت بالای 2 هزار میلیمتر بارندگی داشتیم که یکی سال گذشته بود و سد زایندهرود در خرداد سال 98 نزدیک به 780 میلیون متر مکعب آب در پشت سد ذخیره شده بود که در 18 سال گذشته به ندرت این اتفاق افتاده بود اما در این سال پر آب هم وزارت نیرو حقابه مربوط به تالاب گاوخونی را تأمین نکرد.
وی ادامه داد: حقابه گاوخونی 176 میلیون مترمکعب است که وزارت نیرو 140 میلیون متر مکعبش را تعهد کرده میدهد. اما این آب که امسال دم سد رهاسازی شد به تالاب نمیرسد و وزارت نیرو میگوید من مسئولیتم رهاسازی دم سد است و نه تحویل دادن به تالاب. با پیگیریهایی که امسال صورت گرفت توافق بر این شد که بهمن و اسفند که مصرف آب کشاورزی در پایینترین سطح خود است رهاسازی انجام شود و هر ماه 10 میلیون متر مکعب رهاسازی شود که حداقل 20 میلیون مترمکعب را بهمن و اسفند ماه امسال تحویل بگیریم و مابقی را در بهار سال پیش رو. از 5 روز پیش رهاسازی آب شروع شده است. باید مسیر طی شود تا آب به تالاب برسد.
معاون محیط زیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست گفت: در تالابهای سیستان و بلوچستان که تالاب هامون مهمترین آنهاست، خوشبختانه در این هفتههای اخیر بارش برف خوبی در کشور افغانستان داشتیم. تالاب هامون سه بخش دارد یکی تالاب صابوری که در شمال سیستان قرار گرفته و عمده مساحتش در ایران و بخش کمی در افغانستان است یکی هامون پوزک که برعکس قبلی 90 درصد در افغانستان و بخش کوچک در ایران است. در سیلابهای بهار گذشته تقریبا صد در صد تالاب هامون پوزک آبگیری شد. هامون صابوری که بخش بزرگش در کشور ایران قرار دارد 130 هزار هکتار آبگیری شد. اکنون بارندگی خوبی در نیمه جنوبی استان سیستان و بلوچستان رخ داد که آمار بالای 200 میلیمتر را هم داشتیم اما در بخش شمالی که هم تالابها آنجاست و هم کانون گرد و غبار است 25 میلیمتر بیشتر بارندگی نداشتیم اما امیدواریم سیلابهایی که در افغانستان رخ میدهد بتواند آب تالابها را تأمین کند. ولی بخش ایرانی هامون پوزک هنوز آبگیری در آن رخ نداده است.
لاهیجانزاده تاکید کرد: تالابهای بینالنهرین که برای ما خیلی مهم است در شرایط پرآبی یک میلیون سیصد تا یک میلیون هفتصد هزار هکتار میتواند فرصت داشته باشد. از این میان 360 هزار هکتار هورالعظیم است که از آن 130 هزار هکتار در ایران است. بر اساس تصاویر ماهوارهای تقریبا 90 درصد تالابهای بینالنهرین آبگیری شده است. این اتفاق که از سیل پارسال شروع و کماکان ادامه دارد، از سال 2000 میلادی که صدام به عمد تالابهای بینالنهرین را خشک کرد و در سال 2000 به عنوان بزرگترین فاجعه زیست محیطی قرن در کنار از بین رفتن جنگلهای آمازون مطرح بود، این تالابها به شرایط مطلوب خود برمیگردد و 90 تا 100 درصد آبگیری انجام شده و میزان آبگیری در تصاویر حتی از تصاویر سال 1975 هم بیشتر است. به این ترتیب پدیده گرد و غبار میتواند خیلی کاهش پیدا کند. تالاب شادگان هم شرایط مشابهی دارد و 85 تا 90 درصد تالاب وضعیت مطلوبی دارد و این روند ادامه خواهد داشت.
وی ادامه داد: یکی از استانهای تالابخیز ما استان فارس است که تالابهای متعددی دارد. بارندگی در استان فارس خیلی مطلوب بوده و در مقایسه نقطهای بالاتر از میانگین بوده و برخی شهرها مثل فیروزآباد بالاتر از 400 میلیمتر بارندگی داشته. در این استان تقریبا تالابهای جنوب و جنوب شرق استان، شرایط صد درصدی و مطلوب را به خود اختصاص میدهند. تالاب مهارلو که در نزدیکی شهر شیراز قرار دارد نزدیک به 70 درصد آبگیری در آن اتفاق افتاده است. طشک و بختگان هم شرایط بهتری از سالهای گذشته دارد و در حال حاضر بین 30 تا 35 درصد آبگیری شده است. اتفاق خوب این بود که 2 ماه پیش 40 میلیون مترمکعب حقابه این تالاب رهاسازی شد و قابل توجه بود.
معاون محیط زیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست تصریح کرد: تالاب پریشان وضعیت خوبی ندارد اما جالب بود که میزان بارندگی در شهر کازرون تا دو روز پیش 300 میلیمتر بود که از میانگین شهر کازرون تا اول بهمن که 213 میلیمتر است بیشتر بود. چه اتفاقی افتاده که حتی با این میزان آب هم تالاب آبگیری نشده و این بر میگردد به نزول آبهای زیرزمینی و حفر چاههای مجاز و غیرمجاز و هرچه آب وارد تالاب میشود از طریق آبهای زیرزمینی جذب میشود و این تالاب 50 هزار هکتاری را دچار مشکل کرده است.