ژنرال دن کین: واشنگتن باید راهی برای خروج از جنگ با ایران پیدا کند
رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا در رایزنیهای خصوصی با مقامهای ارشد دولت، بر ضرورت یافتن راهی برای خروج از جنگ ایران تأکید کرده است.
یک رسانه آمریکایی در گزارشی از افزایش نگرانیها در دولت دونالد ترامپ درباره ادامه جنگ با ایران خبر داده است.
به گزارش فرارو به نقل از سیانان، این رسانه نوشته است: ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، در رایزنیهای خصوصی با مقامهای ارشد دولت، بر ضرورت یافتن راهی برای خروج از جنگ ایران تأکید کرده است.
بر اساس این گزارش، کین معتقد است گزینههای نظامی موجود برای تشدید درگیری ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد و اتکای صرف به قدرت هوایی نیز بعید است بتواند اهداف اعلامشده ترامپ را محقق کند.
سه منبع مطلع از این رایزنیها گفتهاند کین در هفتههای اخیر بهصراحت درباره ضرورت یافتن راهی برای پایان دادن به درگیری سخن گفته است. یکی از این منابع در توصیف رویکرد رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا گفت: کین به دنبال یک راه خروج است.
نگرانی در بالاترین سطوح دولت ترامپ
کین در این دیدگاه تنها نیست. به گفته منابع، او نگرانیهای خود درباره گزینههای نظامی برای تشدید جنگ را با شماری از چهرههای کلیدی دولت ترامپ، از جمله جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا، مارکو روبیو، وزیر خارجه و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در میان گذاشته است.
رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا طی هفتههای اخیر جلسات جداگانهای نیز با برخی از مشاوران ارشد امنیت ملی ترامپ برگزار کرده تا پیش از ارائه گزارش به رئیسجمهور، میان دستگاههای مختلف دولت درباره شرایط جنگ و پیامدهای گزینههای نظامی هماهنگی بیشتری ایجاد شود.
به گفته منابع، هدف اصلی این رایزنیها تشریح محدودیتها و خطرات گزینههای نظامی موجود، حتی گزینههایی بوده که بدون اعزام نیروهای زمینی آمریکا قابل اجرا هستند.
یکی از منابع در توضیح این رویکرد گفت: فکر میکنم این فقط روش او برای محافظت از ارتش است.
قدرت هوایی محدودیتهایی دارد
ترامپ همواره با اعزام نیروهای زمینی آمریکا به ایران مخالفت کرده و در مقابل، این ادعا را مطرح کرده است که بمباران هوایی میتواند تهران را وادار کند با شرایط مورد نظر واشنگتن کنار بیاید.
اما بر اساس گزارش این رسانه، شماری از مقامهای ارشد دولت ترامپ در محافل خصوصی نسبت به تحقق چنین نتیجهای تردید دارند. ارزیابی آنها این است که صرف اتکا به حملات هوایی، بدون ورود به مراحل پیچیدهتر و پرهزینهتر جنگ، احتمالاً برای دستیابی به اهداف اعلامشده کافی نخواهد بود.
کین نیز در جلسه علنی خود با قانونگذاران در اواخر ماه گذشته، به همین محدودیت اشاره کرده و گفته بود: قدرت هوایی محدودیتهایی دارد.
همین نگرانیها باعث شد کین و برخی دیگر از مقامهای دولت آمریکا در اواخر ژوئیه نسبت به طرحی برای انجام حملات جدید و شدیدتر محتاط باشند؛ طرحی که ترامپ در ابتدا ظاهراً آماده تأیید آن بود و از آن بهعنوان عملیاتی «گسترده» یاد کرده بود.
به گفته یکی از منابع، تنها بخشهایی از فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، از این عملیات حمایت میکردند و اسرائیل نیز در مجموع با تشدید درگیری موافق بود.
ترامپ در نهایت پس از رایزنی با متحدان آمریکا در منطقه از اجرای این عملیات عقب نشست. متحدان واشنگتن به رئیسجمهور آمریکا درباره پیامدهای واکنش تلافیجویانه ایران، بهویژه حمله به زیرساختهای انرژی کشورهای خلیج فارس، هشدار داده بودند.
با این حال، یک مقام ارشد دولت آمریکا مدعی شده است که ترامپ هنوز گزینه حملات برنامهریزیشده را بهطور کامل از روی میز کنار نگذاشته است.
ذخایر مهمات؛ نگرانی پنهان پنتاگون
یکی دیگر از عوامل مؤثر در محاسبات دولت آمریکا، کاهش ذخایر مهمات کلیدی است. این رسانه پیشتر گزارش داده بود که کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا به یکی از نگرانیهای جدی فرماندهان نظامی تبدیل شده است؛ موضوعی که اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا واشنگتن همزمان باید از متحدان خود در دیگر نقاط جهان، از جمله اسرائیل و اوکراین، نیز پشتیبانی کند.
مقامهای کشورهای حوزه خلیج فارس نیز به دولت آمریکا هشدار دادهاند که کاهش ذخایر سامانههای پیشرفته پدافند هوایی میتواند توانایی آنها را برای مقابله با حملات احتمالی ایران در صورت تشدید جنگ کاهش دهد.
ترامپ بارها تهدید کرده است که زیرساختهای انرژی ایران را هدف قرار خواهد داد؛ اما به گفته منابع مطلع، مقامهای ارشد نظامی آمریکا درباره اثربخشی چنین اقدامی تردید دارند.
ارزیابی آنها این است که حمله به تأسیسات انرژی ایران لزوماً تهران را به تسلیم وادار نمیکند و در مقابل، میتواند واکنش تلافیجویانه ایران علیه زیرساختهای انرژی کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس را به دنبال داشته باشد.
برخی منابع همچنین معتقدند چنین حملاتی ممکن است افکار عمومی ایران را بیش از پیش علیه آمریکا تحریک کند و نتیجهای برخلاف هدف سیاسی مورد نظر واشنگتن داشته باشد.
ترامپ همچنین گزینه حمله به پلهای ایران را بررسی کرده است؛ با این حال، به گفته یکی از منابع، چنین حملاتی نیز احتمالاً دستاورد تعیینکنندهای به همراه نخواهد داشت.
این منبع با اشاره به دشواری شناسایی و هدف قرار دادن تأسیسات موشکی و پهپادی ایران گفت بخش قابل توجهی از این جنگ به یک «بازی موش و گربه» تبدیل شده و حمله به نیروگاهها از نظر پیامدهای عمومی و راهبردی اهمیت بسیار بیشتری خواهد داشت.
موازنه ظریف ژنرال کین در برابر ترامپ
با وجود نگرانیهای کین، او در انتقال این دیدگاهها به ترامپ با احتیاط عمل میکند و تلاش دارد رابطه خود با رئیسجمهور را حفظ کند.
به گفته منابع، کین هنگام ارائه گزینههای نظامی به ترامپ، پیامدهای منفی احتمالی آنها را با دقت تشریح کرده، اما همزمان بر توانایی ارتش آمریکا برای وارد کردن خسارت سنگین به ایران نیز تأکید داشته است.
در یکی از جلسات کاخ سفید در اواخر ماه گذشته، کین در حضور ترامپ و دیگر مقامهای ارشد، درباره پیامدهای احتمالی تشدید جنگ، از جمله کاهش ذخایر مهمات آمریکا، هشدار داد.
با این حال، او همزمان به رئیسجمهور اطمینان داد که در صورت تصمیم ترامپ برای اجرای عملیات گستردهتر، ارتش آمریکا توان وارد کردن خسارت بسیار سنگین به ایران را دارد.
یکی از منابع مطلع از این جلسه، پیام کین به ترامپ را اینگونه توصیف کرد: ما قطعاً میتوانیم آنها را کاملاً ویران کنیم.
به نوشته این رسانه، کین در محافل خصوصی صریحتر از جلساتش با ترامپ درباره محدودیتهای قدرت هوایی صحبت میکند.
یک منبع آشنا با تعاملات کین و ترامپ پیشتر درباره نحوه رفتار رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا گفته بود: «او قطعاً دارد ملاحظه میکند و حرفهایش را تعدیل میکند.»
با این حال، به نظر میرسد کین در هفتههای اخیر صراحت بیشتری درباره پیامدهای مرحله دوم و سوم تشدید جنگ پیدا کرده است.
او دستکم در دو جلسه با ترامپ، هنگام بررسی گزینههای تشدید جنگ، مشخصاً درباره کاهش ذخایر مهمات آمریکا هشدار داده است.
جنگ طولانی، ذخایر تسلیحاتی را فرسوده کرده است
نگرانی درباره مهمات آمریکا البته به هفتههای اخیر محدود نمیشود. پیش از آغاز جنگ نیز کین و دیگر فرماندهان نظامی به ترامپ هشدار داده بودند که یک عملیات طولانیمدت میتواند فشار سنگینی بر ذخایر تسلیحاتی آمریکا وارد کند؛ بهویژه ذخایری که برای حمایت از اسرائیل و اوکراین نیز مورد نیاز هستند.
اکنون برخی فرماندهان ارشد آمریکایی بر این باورند که ذخایر مهمات به سطحی «خطرناک پایین» رسیده است.
این مسئله حتی باعث نارضایتی ترامپ نیز شده است؛ چرا که کاهش ذخایر تسلیحاتی میتواند توانایی واشنگتن برای نمایش قدرت نظامی و اعمال فشار در مذاکرات با ایران را محدود کند.
کمبود مهمات همچنین پنتاگون و سنتکام را به بازنگری در راهبرد نظامی آمریکا واداشته است.
بر اساس گزارش این رسانه، یکی از مقامهای ارشد سنتکام اخیراً از برخی افراد خواسته است ایدههای جدید، خلاقانه و حتی غیرمتعارف برای اعمال فشار بر ایران ارائه کنند.
منابع تأکید کردهاند که بررسی گزینههای جدید لزوماً نشانهای منفی نیست، اما اینکه چنین ایدههایی چند ماه پس از آغاز جنگ در حال بررسی هستند، میتواند نشانهای از دشوار شدن شرایط برای آمریکا باشد.
یکی از منابع مطلع از برنامهریزی نظامی گفت: وقتی وسط جنگ هستید و تازه دارید این گزینهها را بررسی میکنید، وضعیت سختی است؛ نه اینکه قبل از شروع جنگ آنها را بررسی کرده باشید.
هشدارهای کین پیش از آغاز جنگ
کین بهعنوان رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا مسئول تدوین گزینههای نظامی برای حمله به ایران است. با این حال، حتی در جلسات پیش از آغاز جنگ نیز او درباره پیامدهای منفی یک عملیات گسترده هشدار داده بود.
منابع مطلع میگویند کین از همان زمان درباره مقیاس و پیچیدگی چنین عملیاتی و همچنین احتمال تلفات نیروهای آمریکایی ابراز نگرانی کرده بود.
این در حالی است که ترامپ پیش از آغاز جنگ، در یکی از پستهای خود مشخصاً از کین نام برده و مدعی شده بود که مشاور ارشد نظامیاش معتقد است جنگ با ایران «بهراحتی قابل پیروزی» خواهد بود.
اکنون، با نزدیک شدن جنگ به ششماهگی، عملکرد کین بار دیگر زیر ذرهبین قرار گرفته و برخی درباره تجربه نسبتاً محدود او در مدیریت یک جنگ طولانیمدت پرسشهایی مطرح کردهاند.
یک منبع مطلع از نحوه مدیریت بحران توسط کین، چه از منظر راهبردی و چه در مدیریت رابطه با ترامپ، گفته است: او در این مورد از سطح توانایی خودش خارج شده است.
گزینه نهایی؛ پیدا کردن «راه خروج»
با وجود تمام این اختلافنظرها، کین تنها مقام آمریکایی نیست که به دنبال کاهش تنش است. بسیاری در دولت ترامپ و همچنین شماری از تحلیلگران خارج از دولت بر این باورند که شکست قاطع ایران تنها با اجرای یک عملیات نظامی بسیار بزرگ، احتمالاً با مشارکت نیروهای زمینی آمریکا، امکانپذیر خواهد بود؛ اقدامی که میتواند هزینه انسانی و سیاسی بسیار سنگینی برای واشنگتن داشته باشد.
پنتاگون همه سناریوها را بررسی میکند، اما در شرایط کنونی ظاهراً هیچکس در دولت آمریکا خواهان ورود به چنین عملیات گستردهای نیست.
از همین رو، به نوشته این رسانه، تمرکز اصلی کین و دیگر مقامهای آمریکایی بهتدریج از چگونگی تشدید جنگ به چگونگی پایان دادن به آن تغییر کرده است.
هدف، یافتن راهی است که ضمن جلوگیری از یک جنگ فرسایشی و پرهزینه، دستکم یک پیروزی نمادین و قابل عرضه برای ترامپ فراهم کند؛ دستاوردی که رئیسجمهور آمریکا بتواند آن را برای افکار عمومی آمریکا بهعنوان نتیجه موفقیتآمیز جنگ معرفی کند، بدون آنکه امکان یک گشایش دیپلماتیک در آینده از بین برود.
تنگه هرمز؛ نخستین گام برای خروج؟
بر اساس این گزارش، یکی از مسیرهای احتمالی برای آغاز چنین روندی میتواند توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز باشد؛ توافقی که در صورت تحقق، میتواند بهعنوان نخستین گام برای کاهش تنش و باز کردن مسیر مذاکرات گستردهتر مورد استفاده قرار گیرد.
در چنین شرایطی، به نظر میرسد مسئله اصلی در واشنگتن دیگر صرفاً این نیست که «چگونه میتوان جنگ را تشدید کرد؟»، بلکه این پرسش اهمیت بیشتری پیدا کرده است که «چگونه میتوان از جنگ خارج شد، بدون آنکه ترامپ آن را شکست تلقی کند؟»
