بخش خصوصی تضعیف میشود؟
یکی از الزامات بهمنظور ایجاد و افزایش نرخ رشد اقتصادی که البته در تمامی کشورهای صنعتی پیشرفته، اجرایی و رعایت میشود، تنظیم روابط دولت با نمایندگان بخشخصوصی است؛ بهطوری که هرقدر این روابط منسجمتر و قویتر باشد، فعالیت بخش خصوصی در حوزه اقتصادی با بهره و سود روزافزونی روبهرو خواهد بود. همه کشورهای توسعهیافته هنگام تصویب قوانین، بخشی را بهنظرات نمایندگان و فعالان اقتصادی و صاحبان...
در ایران نیز اتاق بازرگانی ایران با عمری 130 ساله، محل تجمع نمایندگان بخش خصوصی حوزه اقتصاد بهشمار میرود که بر اساس اصل44 قانوناساسی نظام اقتصادی ایران، این جمع باید برای قوای سهگانه نقش مشورتی داشته باشد، اما آنچه که امروزه شاهد آن هستیم با آنچه که در قوانین ایران مندرج شدهاست؛ فاصله بسیار دارد و تاکنون نهتنها دولتها بلکه نمایندگان بخش خصوصی در این پارلمان اقتصادی نتوانستهاند رابطه معناداری را بهمنظور ارتقای سطح و اثرگذاری اتاق بازرگانی در تصویب قوانین برقرار و ایجاد کنند؛ بهطوری که انزوای این نهاد اقتصادی از بخش خصوصی در نزد دولتیها روزبهروز بیشتر و بیشتر می شود. حتی در آخرین چالش میان اتاق، پارلمان بخشخصوصی و دولت، اختلافهایی درباره مدل بر گزاری اتنخابات اتاق پیشآمده است.
یعنی با وجود اینکه اولین گامهای رسمی انتخابات اتاق بازرگانی با ابلاغ شورایعالی نظارت آغاز شدهاست و افرادی که خواهان کاندیداتوری و حائز شرایط شرکت در انتخابات هستند، میتوانند با ثبت نام در این رقابت شرکت کنند، اما پیش از شروع رقابت تردیدهایی در زمینه قانونی بودن این انتخابات مطرح شده است، بهطوریکه برخی از اعضای هیاتنمایندگان معتقدند که آیین نامه کنونی، مخالف قانون اتاقهای بازرگانی است. آنها بهطور ویژه به دو بندی اشاره میکنند که در جلسه هیات نمایندگان اتاق بازرگانی به تصویب رسید، اما در آیین نامه کنونی و با نظر شورایعالی نظارت متوقف شد. آنها معتقدند که با این رویه ممکن است کل سلامت انتخابات مورد سوال قرار گیرد. از طرف دیگر برخی اعتقاد دارند که شورایعالی نظارت میتواند مصوبات هیات نمایندگان را اصلاح کند. برای مثال با توجه بهنظر شورایعالی نظارت «اعضای هیات نمایندگان اتاق ایران، تهران و شهرستانها چنانچه از سال 1393 تاکنون دو دوره متوالی عهده دار سمت ریاست اتاق ایران، تهران یا هریک از شهرستانها بوده اند، نمیتوانند مجددا عهده دار این سمت ها در همان اتاق شوند.»
این در حالیاست که در پارلمان بخش خصوصی، نخبگان اقتصادی گردهم جمع شدهاند که با تفکر اقتصادی خود بتوانند ایدههای مطلوبی را در جهت شیوه مذاکرات اقتصادی داخلی و بینالمللی و همچنین چگونگی ایجاد و اخذ رویکرد جهانی در اقتصاد ایران ارائه دهند. از سویی دیگر دولت نیز باید مسوولیت پارلمان بخش خصوصی را درک و قبول کند تا با استفاده از ظرفیت و توانایی نخبگان اقتصادی که در اتاقهای بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی حضور دارند، به تغییر قوانین کسبوکار روی آورند. حالا دولت و اتاق بازرگانی برای پیمودن چنین مسیری، سالها است که در جادهای یکطرفه قرار گرفته که همواره نیز با آن برخورد سیاسی میشود. شاید به همین دلیل هم هست که مصوبه جدید، موافقان و مخالفانی دارد. به هرحال، روند انتخابات در اتاقهای بازرگانی آغاز شدهاست و مشکلات زیادی وجود دارد که روسای اتاقهای بازرگانی در مورد آنها با «دنیایاقتصاد» به گفت وگو پرداخته اند.
ناامید شدهایم
علیاصغر زبردست، رئیس اتاق بازرگانی همدان توضیح میدهد: ما در اتاق همدان، اقداماتی برای شروع انتخابات انجام داده ایم اما اخیرا آییننامهها و قوانینی وضع شده که کلیه اعضای هیاتنمایندگان مستاصل شدهاند و این آیین نامه ها مشکلاتی را ایجادکرده و احتمالا روند انتخابات یا حضور فعالان اقتصادی در انتخابات را با مشکل مواجه خواهد کرد. متاسفانه در این دوره از انتخابات، دخالت ها افزایش داشته است. او همچنین بیان میکند: با وضعیتی که بهنظر میرسد، افرادی که مایل به دخالت در امور اتاق هستند، اعتقادی به حضور تشکلها ندارند و با حضور تشکلها هم نمیتوان به روند پیشرفت اتاق بازرگانی امیدوار بود. دخالتها در انتخابات اتاق بازرگانی بیش از پیش شده و این اتفاق نتایج مثبتی را رقم نخواهد زد. او همچنین میگوید: متاسفانه اتفاقات بهگونهای رقمخورده که برخلاف قانون اتاق بازرگانی بودهاست و این موضوع ما را نگران میکند. باتوجه به مواردی که گفتم، احتمالا در این دوره از انتخابات ریزش افراد را شاهد خواهیم بود و حضور افراد مانند دوره های قبل نخواهد بود.
زبردست تاکید میکند: آییننامه فعلی غیرقانونی است و برخلاف قانون عمل شده و هر آییننامه ای که قرار است تصویب شود باید به تصویب هیاتنمایندگان برسد. این کاملا خلاف قانون است. شرکتکنندهها نمیتوانند با این وضعیت وارد رایگیری شوند. بهجای اینکه فعالان اقتصادی را وارد اتاق کنند، اتاقها را یکییکی محدود میکنند و اگر بتوانند دولتی میکنند. این موضوعات علاوهبر اینکه خلاف قانون است، مشکل زا خواهد بود و در نهایت هم نتیجه ای جز تضعیف بخشخصوصی نخواهد داشت. این اتفاقات برخلاف اصل44 و حتی شعارهای حاکمیتی است و در واقع بهنوعی اصلا ما را به رسمیت نمیشناسند. زبردست میافزاید: ما هیات نظارت استان را راهاندازی کردیم و از روز گذشته اعلام کاندیداتوریها شروع میشود و مقدمات برای بر گزاری انتخابات فراهم است، اما در آنسوی طیف، وقتی شرایطی گذاشتهاند که افراد نمیتوانند کاندیدا شوند، چه میتوان کرد؟ باید این نکته را موردتوجه قرار دهیم که همه افراد صادرکننده نمونه نیستند. برخی افراد وجود دارند که 50سال است که در حال صادرات هستند اما همه اینقدر نیستند. خصوصا در شرایط اقتصادی فعلی که مشکلات زیادی هم بر سر راه صادرکنندگان وجود دارد. او میگوید: ما مجری هستیم و میتوانیم آییننامه را بررسی کنیم اما وقتی میبینیم تا این حد ریزش افراد را داریم و افراد مانند گذشته اقبالی به انتخابات اتاق بازرگانی ندارند، ناامید میشویم. در سنوات گذشته، تا جاییکه من بهخاطر دارم، فکر میکنم بهطور روال معمول بالغ بر 45درصد یا حداکثر 50درصد فعالان اقتصادی در اتاق بودند و شرکت میکردند اما حالا این رقم به 20درصد هم نمیرسد و این موضوع بسیار نگران کننده است.
دخالت در اتاق، عواقب خوبی بهدنبال نخواهد داشت
علیاصغر جمعه ای، رئیس اتاق سمنان نیز که از روند شروع انتخابات ناراضی است، بیان میکند: ما برای اطلاعرسانی درخصوص بر گزاری انتخابات اتاق بازرگانی، مانند دوره های گذشته اقدامات لازم را انجام داده ایم، اما امسال برخلاف دوره های پیشین، دخالت مستقیم شورایعالی نظارت در انتخابات اتاق را شاهد بودیم، در صورتیکه این موضوع پذیرفتهشده نیست. او ادامه میدهد: باتوجه به دخالت مستقیم شورایعالی نظارت در انتخابات، پیشبینی میکنیم که روند انتخابات با مشکل مواجه شود و افراد کمتری در انتخابات امسال حضور داشته باشند. مصوبه ای که در حالحاضر تصویب شده، غیرقانونی است و شورایعالی نظارت، وظیفه نظارت دارد.
او میگوید: شورایعالی نظارت، حق تصویب یا تغییر قوانین و... را ندارد و اگر هم پیشنهادی دارد، باید در ابتدا این پیشنهاد را به هیاتنمایندگان ارائه کند و با تصویب هیاتنمایندگان، پیشنهاد اجرایی شود. جمعه ای اظهار میکند: ما وظیفه خود یعنی اطلاع رسانی و... را انجام داده ایم و تنها به خبری که اتاق در سایت خود اعلام کرد، اکتفا نکردیم. ما تلاش کردیم تا از طریق تمام پیامرسانها، نامه و... انتخابات را به اعضای خود اطلاع دهیم. با این اوصاف، هرچند در سالهای اخیر موضوع تقویت بخش خصوصی، مورد تاکید بسیاری از افراد بودهاست و همه بر آن اتفاقنظر دارند، اما این مهم در این دوره اتفاق نیفتادهاست. او تاکید میکند: در هیچ دوره ای دولت تا این حد در انتخابات اتاق بازرگانی دخالت نداشته است. دخالت در اتاق، عواقب خوبی بهدنبال نخواهد داشت و بهشدت مشکل آفرین خواهد بود.
نگرانی خاصی نداریم
مسعود گلشیرازی، رئیس اتاق بازرگانی اصفهان نیز میگوید: هیاترئیسه اتاقهای شهرستانها، پیشنهادات خود در اینباره را اعلام کرده اند. ما افراد خوشنامی را معرفی کرده ایم و تلاش بر این است تا انتخابات به شکلی مناسب انجام شود. او میافزاید: واجدین شرایط در آییننامه جدید، باید فعال اقتصادی با گردش مالی مشخص و... باشند. به گفته گلشیرازی، اصولا انتخابات اتاق بازرگانی در اصفهان بدون مشکل انجامشده و هیچگاه مشکلی در ثبتنام و... در اصفهان وجود نداشتهاست. همچنین ثبتنام همیشه بالاتر از ظرفیت معمول بودهاست، بنابراین نگرانی خاصی از این بابت وجود ندارد. او بیان میکند: امیدواریم انتخابات به شکلی برگزار شود که شاهد حضور فعالان واقعی اقتصادی در آن باشیم و بدون مشکل، روند انتخابات طی شود.
مشکلی نداریم
یونس ژائله، رئیس اتاق تبریز همچنین در اینباره میگوید: هیات نظارت بهتازگی انتخاب شدهاست. در حالحاضر شرایط، کمی برای شرکتکردن در انتخابات اتاقهای بازرگانی سخت شدهاست، اما ما در اتاق تبریز مشکلی در اینخصوص نداریم. او بیان میکند: امیدواریم انتخابات به بهترین شکل خود برگزار شود و شاهد حضور فعالان اقتصادی در انتخابات اتاقهای بازرگانی باشیم.
--> اخبار مرتبط