بدهی دولت به بانک‌ها 650 هزار میلیارد تومان شد

رئیس سازمان برنامه و بودجه گفت: گاهی می‌گویند نفت نمی‌فروشیم، این مشکلات پیش می‌آید، اما شرایطی بوده که نفت هم فروختیم، ولی نابسامانی را در شاخص‌های کلان کشور داشتیم.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از سازمان برنامه و بودجه کشور، مسعود میرکاظمی در آئین معارفه خود و تودیع محمد باقر نوبخت، رئیس پیشین سازمان برنامه و بودجه، با بیان اینکه وقتی صحبت از رشد اقتصادی شده 8 درصد و 5.3 درصد آن را از محل بهره وری درنظر می‌گرفتند که عملا محقق نمی‌شد، اظهار داشت: طی همه این سال‌ها دنبال تورم یک رقمی بودند ولی متأسفانه بسیاری از مواقع دچار تورم دو رقمی در کشور بودیم. نرخ بیکاری یک رقمی در برنامه قرار می‌دادند ولی محقق نمی‌شد. این نشان می‌دهد که مشکلی وجود دارد ولی نباید این را گره بزنیم به تحریم، بله تحریم تأثیر دارد و کسی رد نمی‌کند. ولی شرایطی بوده که تحریم جدی نبوده ولی ما همین مشکلات را داشتیم. جاهایی بوده نفت هم فروختیم ولی نابسامانی در شاخص‌های کلان در کشور را هم داشته ایم. باید آدرس‌های درست اقتصادی بدهیم تا بتوانیم مشکل را ریشه یابی و برایش راه حل اساسی پیدا کنیم.

میرکاظمی: فارغ از همه تجربه‌هایی که در کشور وجود دارد، اگر شاخص‌های بهره وری در 40 سال گذشته را بررسی کنیم یا ثابت بوده و یا منفی، چرا باید اینطور باشد. حجم بالای سرمایه گذاری در کشورانجام شده، اما تولید مؤثری نداشته ایم. چرا امروز باید 90 درصدواحدهای صنعتی در شهرک‌های صنعتی ما تعطیل باشند. به شما قول می‌دهم که خیلی از این واحدها اگر تحریم هم نبود، تعطیل بودند. در بعضی از جاها 10 واحد نیاز به کالا داشتیم، 100 واحد ظرفیت تولید ایجاد شده است، چرا باید اینگونه منابع به هدر رود؟ آیا نیاز نیست در راهبردهای توسعه‌ای بازنگری کنیم که از هدر رفت منابع کشور جلوگیری شود؟

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: در بهره وری سرمایه، کل و نیروی انسانی وضعیت خوبی نداشتیم. علیرغم خروجی‌های بالای در سطح دکترا و کارشناس ارشد در رشته‌های مختلف و رشد علمی 11 برابری ولی متأسفانه در شاخص بهره وری نیروی انسانی، وضعیت خوبی نداشته ایم.

میرکاظمی تاکید کرد: این نشان می‌دهد که باید دقیق‌تر و ظریف‌تر مسائل کشور رصد شود.

وی ادامه داد: علیرغم این که سرمایه گذاری سنگین در زیرساختها شده، اما متوسط رشد اقتصادی کشور نامطلوب و تورم در ده سال گذشته عمدتا بالا بوده است؛ در طول 40 سال گذشته بجر چند سال معدود که مردم آسایش داشتند بقیه مواقع افزایش هزینه و تورم دو رقمی داشته ایم. طی هشت سال گذشته متوسط افزایش قیمت خوراکیهایی که بانک مرکزی اعلام می‌کند حدود 400 تا 500 درصد است که این افزایش 700 درصد در مسکن و 800 درصد در خودرو بوده است. معاون رئیس جمهور گفت: امروز که ما داریم دولت را تحویل می‌گیریم، وضعیت مطلوب نیست. شاید بگویم بودجه امسال هم کسری دارد و می‌خواهم به کسری‌های گذشته هم اشاره‌ای کنم و فکری برایش بکنیم. خرداد سال 1392، 104 هزار میلیارد تومان بدهی به سیستم بانکی داشتیم و خرداد 1400 در سایت بانک مرکزی گزیده‌های آمار اقتصادی بخش پولی - بانکی 650 هزار میلیارد تومان بدهی به سیستم بانکی است که 90 درصد آن مربوط به دولت است نه شرکت‌ها، در سازمان تأمین اجتماعی و صندوق‌ها را که بررسی کنیم طلب 300 تا 400 هزار میلیارد تومان از دولت دارند. است، وزارت نیرو بیش از 50 هزار میلیارد تومان بدهی دارد که بخشی برای برق و بخش دیگر برای پیمانکاران و... است. این وضعیتی است که داریم می رسیم به این نقطه که آیا می‌خواهیم این مسیر را ادامه دهیم.

میرکاظمی گفت: سال گذشته مبلغ 560 هزار میلیارد تومان عملکرد مصارف کشور بوده که به یکباره امسال می‌شود 1,277 هزار میلیارد تومان، در شرایطی که تحریم هم شدیدتر شده است. این فرآیند نمی‌تواند ادامه پیدا کند، اگر سقف اول بودجه هم که درنظر گرفته شودمبلغ 937 هزار میلیارد تومان هست آیا امکان تأمین پایدار برای آن وجود دارد؟

وی افزود: سال 1391 عملکرد هزینه جاری 89 هزار بوده که امسال به 900 هزار رسیده، آیا شرایط اقتصادی خوب بود؟ اقتصاد مقاومتی را رعایت کردیم؟ که این رشد ده برابر در برنامه قرار گرفته است. من نمی‌خواهم نافی زحمات دوستان باشم، اما ادامه این مسیر به کجا می‌رسد؟ 4 سال بگذرد بدهی‌های این دولت هم از هزار و اندی میلیارد تومان که سر رسید آن رسیده است 1000 تا 500 میلیارد تومان افزوده و به دولت بعد برسد. باید بازنگری کنیم. من بودجه سال 99 را بررسی کردم 50 درصد از درآمدهای مالیات عمومی و 30 درصد دارایی‌های مالی است. امسال پرداخت‌هایی که تا الان شده اگر سقف اول را در نظر بگیریم (همان 937 هزار میلیارد تومان) است، واقعیت این است که چرا ما باید به این نقطه برسیم. عملکرد درآمدی ما 225 هزار میلیارد تومان بوده، در صورتی که مصارف ما 280 هزار میلیارد تومان است. 54 تا 55 هزار از تنخواه استفاده شده است. هشتاد و اندی هزار میلیارد از فروش دارایی بوده و معادل تقریبا 280 هزار میلیارد تومان که پرداخت کردیم معادل 140 هزار میلیارد ریال آن معادل پنجاه درصد منابع ناپایدار بوده که باید تا پایان سال را خداوند به خیر بگذراند. نقدینگی به استناد بانک مرکزی از خرداد 92 که 470 هزار میلیارد تومان بوده به 3,700 هزار میلیارد تومان تا پایان خرداد 1400 رسیده است این روند ادامه پیدا کند. حجم نقدینگی به 4,500 هزار میلیارد تومان خواهد رسید. چه توقعی از مردم داریم که تحمل کنند.

میرکاظمی گفت: ایران کشور ثروتمندی است. منابعی که ما در اختیار داریم در بسیاری از کشورها ندارند. در منابع نفت و گاز رتبه اول داریم، معادن، حوزه‌های کشاورزی که در منطقه استوایی قرار گرفته ایم، نیروی جوان و تحصلیکرده آماده کار داریم چرا باید شرایط اینگونه باشد. در ضریب جینی وضع خوبی نداریم، فاصله طبقاتی طی هشت سال گذشته بیشتر شده است، به این معنی که فقیر فقیرتر و دارا، داراتر شده است. آیا می‌توان این روند را ادامه داد.

معاون رئیس جمهور افزود: من قصد این را ندارم اجر کسی را ضایع کنم در همه دولت‌ها این مسائل بوده، باید سراغ ام المسائل رفت. مسئله اصلی کشور کجاست؟ که ما علیرغم سرمایه گذاری‌هایی که شده چرا شاخص‌های کلان کشور بهبود پیدا نمی‌کند. آیا با این مشکل باید جلو برویم؟ تا کجا می‌توانیم ادامه دهیم؟ بحث‌های منطقی در سازمان برنامه که کارشناسان دلسوز دارد باید انجام شود. اگر بودجه به این ترتیب باشد یعنی این سازمان عریض و طویل و سایر عزیزانی که در استان‌ها فعالیت دارند می‌توانند با 50 نفر این کار را انجام دهند. اما این نیروی عظیم که قاعدتا باید از فرهیختگان کشور باشند، باید ریل را عوض کرد. این ریل درستی نیست. ما نیاز به یک سازمان انقلابی، مدبر و در تراز انقلاب اسلامی داریم تا بتوانیم جلوی ناملایمات که می‌تواند در آینده رخ دهد را بگیریم.

وی ادامه داد: امروز شاهدیم در سال 1400 با رشد ده برابری در هزینه جاری نسبت به عملکرد 91 روبرو هستیم. 10 برابر در طول 8 سال، سال آینده چه کار باید انجام شود؟ تا کجا می‌توانیم ادامه دهیم. این بدهی‌هایی که پشت سر هم هست را باید چکار کرد؟ رؤسا می آیند و می‌روند نمی‌خواهیم جایی را متوقف کنیم باید یک انضباط ایجاد شود. برداشت‌های مکرر از صندوق توسعه ملی به چه معنایی است. از وزیر اقتصاد در مجلس سوال کردم چرا از صندوق مکرر برداشت می‌کنید. اوراق، بدهی به بانک‌ها، آیا امسال امکان استفاده از تنخواه وجود دارد؟