ضرورت استفاده از نظرات کارشناسی در مرمت گنبد مسجد شیخلطفالله
اصفهان - ایرنا - مرمت گنبد مسجد شیخ لطفالله اصفهان که یکی از زیباترین گنبدهای دنیا بشمار میآید دارای اهمیت خاصی در بخش میراث فرهنگی کشور است که به گفته مسوولان در مرمتهای آتی آن از نظرهای طیفهای مختلف کارشناسی و صاحبنظران استفاده خواهد شد.
به گزارش ایرنا، مسجد شیخ لطفالله یکی از چهار بنای تاریخی میدان امام (نقش جهان) اصفهان است که مدورترین گنبد جهان را دارد و بهعنوان یکی از زیباترین گنبدهای دنیا از آن یاد میشود؛ این مسجد در ضلع شرقی میدان امام در دوران صفوی ساخته شده است و هم اینک در فهرست میراث جهانی قرار دارد.
به گفته مسوولان اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اصفهان، کاشیهای گنبد مسجد شیخ لطف الله بهعنوان لایه بیرونی در معرض عوامل فرسایشی مختلف مانند سرما، گرما، باران، آلودگی هوا و یخبندان قرار دارد و با توجه به شدت آسیبهای این بنا و رسیدن آن به شرایط خطر و بحرانی، تصمیم به اجرای طرح اصولی و مرمت کامل گنبد مسجد شیخ لطفالله از سال 97 گرفته شد.
گنبد مسجد شیخ لطفالله دارای 16 ترک است که هر 2 ترک دارای یک نقش کامل هستند و درواقع این گنبد، هشت ترک بزرگ دارد.
به گفته مسوولان میراث فرهنگی اصفهان، بخشهایی از گنبد مسجد شیخ لطفالله بر اثر گذشت زمان بهصورت "پله پله" درآمده و بخشی از بندهای آن از بین رفته است و در این طرح مقرر شد که مرمت قسمتهایی که احتمال ریزش دارد، شروع شود بههمین دلیل در مرحله نخست 2 ترک از 16 ترک آن برای این کار انتخاب شد.
مرمت 2 ترک گنبد مسجد شیخ لطف الله و تفاوت رنگ آن پس از مرمت با دیگر ترکهای گنبد، واکنش های بسیاری را بههمراه داشت و نظرهای متنوع و متفاوتی درباره آن از سوی صاحبنظران، مسوولان، استادان دانشگاه و دوستداران میراث فرهنگی بیان شد و انتقاد عدهای با نیز برانگیخت.
حال که حدود یک سال از آن تاریخ میگذرد، داربست هایی بر روی این گنبد به چشم می خورد اما بنظر میآید که بهدلیل محدودیت مالی کار جدید دیگری برای مرمت آن انجام نشده است و مسوولان علاوه بر تاکید بر بحرانی بودن شرایط گنبد و ضرورت تامین اعتبارات مالی مورد نیاز برای ادامه عملیات اجرایی مرمت؛ استفاده از نظرهای متنوع و متعدد کارشناسان برای تداوم آن را ضروری میدانند.
به گفته مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اصفهان، ادامه مرمت گنبد مسجد شیخ لطفالله که وضعیت نابسامانی دارد ضروری و برای تحقق این مهم به 30 میلیارد ریال نیاز است.
فریدون اللهیاری با بیان اینکه وضعیت نابسامانی را در گنبد این مسجد تاریخی شاهد هستیم، افزود: مرمتگران پیشکسوت به اقدام سریع برای مرمت گنبد این مسجد اذعان دارند.
مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان با اشاره به اینکه تکههایی از گنبد مسجد شیخ لطف الله ریزش داشته است، خاطرنشان کرد: کاشیهای این گنبد ریشهدار و آجری هستند اما ملات و زیرسازی آن بطور کامل از بین رفته ولی بر روی بدنه حفظ شده است.
وی با بیان اینکه برای تامین منابع مالی مرمت این گنبد با همکاری استانداری اصفهان، مجلس شورای اسلامی و سازمان برنامه و بودجه تلاش میکنیم تا بخش به بخش این اقدام صورت بگیرد، گفت: هیاتی بهعنوان گروه مشاوران این طرح بزرگ در نظر گرفتیم و صاحبنظران و متخصصانی که در حوزه مرمت بنا و باستانشناسی کار کردند در سطح ملی و استان به مشاوران اضافه کردیم تا همه علاقهمندان میراث فرهنگی با اطمینان خاطر شاهد انجام مرمت باشند.
مدیر روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان نیز با بیان اینکه سال گذشته تلاش شد تا سال گذشته همه نظرات مطرح شده درباره گنبد مسجد شیخ لطف الله شنیده شود، تاکید کرد که این مسجد از مفاخر میراث فرهنگی کشورمان و دنیا میباشد و جای آزمون و خطا ندارد بنابراین وظیفه میراث فرهنگی اصفهان، جمع آوری همه سلائق و نظرهای موجود برای ادامه مرمت گنبد آن است.
شهرام امیری در گفت و گو با ایرنا اضافه کرد: بیان نظرهای متنوع و متعدد در جریان عملیات مرمت گنبد مسجد شیخ لطف الله اثبات میکند که اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان نیازمند است تا دامنه شوراهای مشورتی خود را درباره مرمت های این چنینی گستردهتر کند.
وی با تاکید بر اینکه نظرهای جمع آوری شده در مرمت ترک های بعدی گنبد مسجد شیخ لطف الله مورد استفاده قرار می گیرد، تصریح کرد: جمع آوری نظرها و سلائق مختلف در این زمینه کار بسیار مشکلی است اما تلاش می شود که نقدهای منصفانه و علمی پذیرش شود.
امیری با بیان اینکه امکان بازدید از گنبد این مسجد برای جمع نخبگان و کارشناسان وجود دارد، تاکید کرد که تاکنون محدودیتی در این زمینه ایجاد نشده است.
بحرانی بودن وضعیت گنبد مسجد شیخ لطف الله مورد غفلت قرار نگیرد
مدیر روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی اصفهان تاکید کرد که در کنار ارائه نظرهای کارشناسی برای این مسجد نباید از بحرانی بودن وضعیت گنبد آن غفلت کرد زیرا بسیاری از کاشیهای گنبد مختلف از ملات خود جدا شدند و ممکن است مواردی مانند بارشهای زمستانی باعث وارد شدن آسیب و خسارت های جدی به آن شود.
به گفته امیری، کاشیهای گنبد مسجد شیخ لطف الله با مسجد امام تفاوت دارد و مرمت آن بهدلیل پیچیدگی که دارد نیازمند دقت بیشتر است.
وی با تاکید بر اینکه ادامه عملیات اجرایی مرمت این گنبد نیاز به 30 میلیارد ریال اعتبار مالی دارد، خاطرنشان کرد که هنوز حدود 90 درصد گنبد مرمت نشده است و نیاز به اهتمام جدی برای جذب اعتبار مالی مورد نیاز از محل اعتبارات داخل استانی یا ملی یا مشارکت خیران احساس میشود.
امیری با بیان اینکه نهضت مرمت آثار تاریخی اصفهان آغاز شده است و بناهای شاخص در حال مرمت هستند، اضافه کرد: کار مرمت ایوان عالی قاپو به اتمام رسید و ایوان چهلستون 75 درصد، مسجد امام 90 درصد و مسجد چهارباغ 60 درصد پیشرفت دارد.
مدیر روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان با اشاره به اینکه نقاشیهای سر در قیصریه میدان امام نیز بطور کامل و گنبد اصلی مسجد جامع اصفهان 2 سال پیش مرمت شد، گفت: کار مرمت گنبد مسجد شیخ لطف الله نیز از حدود یک و نیم سال پیش آغاز شد.
وی از رسانه ها و دوستداران میراث فرهنگی خواست که برای کمک به تکمیل مرمت گنبد مسجد شیخ لطف الله فعالیت کنند تا اعتبار مورد نیاز آن فراهم شود.
به گفته وی تلاش رسانهها و دوستداران میراث فرهنگی درباره سرقت تعدادی از کاشی های سقاخانه چهار راه نقاشی اصفهان در آبان امسال باعث شد تا این موضوع در کوتاهترین زمان ممکن توسط مسوولان پیگیری شود و این امر نشان داد که آگاهی مردم نسبت به وظیفه خود در قبال میراث فرهنگی افزایش یافته است.
امیری تاکید کرد که گفت و گو و تبادل نظر کارشناسان و دوستداران میراث فرهنگی باید در جهت بهبود عملکردها و رفع بحرانهای موجود باشد و لازم است این امر برای مسجد شیخ لطف الله اصفهان نیز اتفاق بیفتد.
مسجد شیخ لطف الله یکی از مسجدهای تاریخی و شناخته شده در ضلع شرقی میدان امام خمینی (ره) است. این مسجد به فرمان شاه عباس اول و در مدت 18 سال بنا شد و مقابل عمارت عالی قاپو و در همسایگی مسجد امام واقع است.
معمار این مسجد استاد محمدرضا اصفهانی پسر حسین بنا اصفهانی بود و به نام یکی از علمای بزرگ عصر صفوی به نام شیخ لطف الله جبل عاملی نامیده شد.
در استان اصفهان بیش از 22 هزار بنا و اثر تاریخی این استان شناسایی شده و یکهزار و 850 مورد آن به ثبت ملی و چهار اثر آن به نامهای میدان امام (نقش جهان)، کاخ چهلستون، باغ فین کاشان و مسجد جامع به ثبت جهانی رسیده است.
*س_برچسبها_س*