پنج‌شنبه 30 بهمن 1404

فاجعه بی عدالتی؛ یارانه 45 هزار تومانی 220 ایرانی در قبض برق ماهانه یک شهروند!

وب‌گاه تابناک مشاهده در مرجع
فاجعه بی عدالتی؛ یارانه 45 هزار تومانی 220 ایرانی در قبض برق ماهانه یک شهروند!

عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی در یادداشتی نوشت: اگر سال‌ها درباره خسارات شیوه قیمت‌گذاری انرژی در ایران داد و فریاد می‌کردیم به اندازه همین قبض برق علی آقای کریمی نمی‌توانستیم واقعیات را بیان کنیم. نظام موجود قیمتگذاری دستوری دولت بر انرژی، چیزی جز انتقال منابع ملی به برخوردارترین اقشار جامعه نیست.

به گزارش تابناک اقتصادی؛ اخیرا با قطعی های گسترده برق در سراسر کشور، تصویر قبض برق علی کریمی فوتبالیست مشهور کشورمان نیز از سوی وی منتشر شد. کریمی با انتشار تصویر زیر به اخطار قطعی برق اعتراض داشت؛

اما بررسی زوایای پنهان اعداد و ارقام این قبض میلیونی، روایت قابل تاملی از بی عدالتی در توزیع یارانه های پنهان در جامعه را به تصویر می کشد. تا جاییکه محمد فاضلی، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، در یادداشتی تلگرامی به این موضوع پرداخت و خاطر نشان کرد: «نظام موجود قیمتگذاری دستوری دولت بر انرژی، چیزی جز انتقال منابع ملی به برخوردارترین اقشار جامعه نیست. این نظام اقتصادی از اساس غیر عادلانه است. کدام کتاب عدالت حکم می‌کند یارانه ماهیانه 220 نفر به برق مصرفی یک نفر از ثروتمندترین اقشار جامعه منتقل شود؟»

مسلما رفع این بی عدالتی در توزیع یارانه های انرژی در جامعه، به دو قوه مقننه و مجریه یعنی دولت و مجلس برمی گردد و باید اقدام عاجل در جهت رفع این بی عدالتی انجام دهند.

...

بر اساس این گزارش، محمد فاضلی، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، در این باره نوشت:

«علی کریمی وقتی فوتبال بازی می‌کرد، بازیکن محبوب میلیون‌ها ایرانی و از جمله من بود. همین علی کریمی خوش‌خاطره، دیروز خدمتی به اقتصاد ایران کرده و قبض برق منزلش را منتشر کرده است. او فرصتی فراهم کرده تا چند واقعیت خیلی گل درشت به چشم بیاید.

علی آقای کریمی در منزل‌شان در فاصله 4 خرداد تا 5 تیر 1400 (یک ماه) برابر 6280 کیلووات‌ساعت برق مصرف کرده‌اند و باید 4,630,175 (چهار میلیون و ششصد و سی هزار و صد و هفتاد و پنج) تومان هزینه برق می‌پرداخته‌اند و البته اخطار قطع به دلیل دیرکرد در پرداخت هم دریافت کرده‌اند.

اگر سال‌ها درباره خسارات شیوه قیمت‌گذاری انرژی در ایران داد و فریاد می‌کردیم به اندازه همین قبض برق علی آقای کریمی نمی‌توانستیم واقعیات را بیان کنیم. خواهش می‌کنم به محاسبات زیر دقت کنید.

1. برای تولید سه کیلووات‌ساعت برق یک متر مکعب گاز مصرف می‌شود، پس برای تولید 6280 کیلووات‌ساعت برق مصرفی منزل آقای کریمی 2093 مترمکعب گاز مصرف شده است.

2. قیمت گاز صادراتی ایران به ترکیه و عراق حدود 24 سنت دلار به ازای هر مترمکعب است، پس 50232 سنت دلار معادل 502 دلار پول گازی است که برای تأمین برق منزل آقای کریمی صرف شده است.

3. قیمت دلار در بازار امروز تهران 24900 تومان است، پس هزینه گاز مصرفی برای تأمین برق منزل آقای کریمی 12507768 (دوازده میلیون و پانصد و هفت هزار و هفتصد و شصت و هشت) تومان شده است.

4. وزارت نیرو هر کیلووات‌ساعت برق را از نیروگاه‌ها - به غیر از هزینه سوخت - به قیمت 336 تومان می‌خرد. بنابراین هزینه تولید (تبدیل گاز به برق در نیروگاه) هم برای 6280 کیلووات‌ساعت برق مصرفی منزل آقای کریمی 2110080 (دو میلیون و صد و ده هزار و هشتاد) تومان شده است.

5. مجموع هزینه برق منزل آقای کریمی برای اقتصاد ملی ایران 14617848 (چهارده میلیون و ششصد و هفده هزار و هشتصد و چهل و هشت) تومان شده است.

6. شرکت توزیع برق با همه ملاحظات مربوط به تعرفه برق پرمصرف‌ها، از آقای کریمی خواسته 4630175 تومان از مبلغ 14617848 تومان را بپردازند. آقای کریمی به این ترتیب مبلغ 9987673 تومان بابت برق مصرفی یک ماه منزل‌شان از اقتصاد ملی ایران یارانه دریافت می‌کنند.

خوب دقت کنید که مبلغ یارانه برق منزل آقای کریمی برابر با یارانه ماهیانه 45300 تومانی 220 نفر است.

هیچ سخنرانی، برنامه تلویزیونی یا پژوهش علمی نمی‌تواند به این دقت و صراحت و شفافیت عمق ناعادلانه بودن نظام قیمت‌گذاری انرژی در ایران را نشان دهد.

نظام موجود قیمتگذاری دستوری دولت بر انرژی، چیزی جز انتقال منابع ملی به برخوردارترین اقشار جامعه نیست. این نظام اقتصادی از اساس غیر عادلانه است.

کدام کتاب عدالت حکم می‌کند یارانه ماهیانه 220 نفر به برق مصرفی یک نفر از ثروتمندترین اقشار جامعه منتقل شود؟

*س_نتیجه‌گیری اجتماعی_س*

1. علی آقای کریمی مقصر این بی‌عدالتی نیست. او مثل هر شهروند دیگری طبق قوانین و رویه‌های موجود زندگی می‌کند. او زمانی با قواعد فیفا فوتبال بازی می‌کرد و حالا با قواعد این کشور برق مصرف می‌کند. ساختار دستوری قیمت‌گذاری انرژی است که از او می‌خواهد این مقدار بپردازد و ماهی قریب به 10 میلیون تومان یارانه برق بگیرد.

2. این ماجرا نباید به ابزاری برای حمله به سلبریتی‌هایی چون علی کریمی تبدیل شود. آنها مثل همه شهروندان خودشان را با قواعد تطبیق می‌دهند. نقد قبض برق علی کریمی، نقد ساختار اقتصادی دستوری، با مداخله حداکثری بی‌کیفیت دولت در اقتصاد و پوپولیسم پنهان در پس این وضعیت به نام عدالت است.

*س_دو نکته مهم_س*

1. سهم علی کریمی از رانت برق، با محاسبات فوق حداکثر سالی 120 میلیون تومان یارانه برق است. این رقم در میان رقم واقعی رانت‌هایی که ناعادلانه در اقتصاد انرژی ایران توزیع می‌شوند هیچ نیست. رقم واقعی به ده‌ها و صدها هزار میلیارد تومان در اشکال مختلف از جمله شامل هدررفت، می‌رسد.

2. اقتصاد و سیاست عمومی سال‌هاست راه‌های اجتناب از این بی‌عدالتی و هم‌زمان رسیدگی به اقشار محروم با نظام‌های رفاهی هوشمند و هدفمند را یافته است.»