ماموریت پزشکیان به وزیر علوم برای موشکافی اعتراضات اقدام مهمی است / اعتراضات امسال قابل پیشگیری بود

حجه الاسلام و المسلمین غلامرضا مصباحی مقدم در گفتگو با خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو؛ با اشاره به ماموریت رئیس‌جمهور به وزارت علوم مبنی بر بررسی ریشه‌های اعتراضات اخیر گفت: اتفاقی که افتاد یک مسئله اجتماعی است. بنده معتقدم که این موضوع ابعاد وسیع جامعه‌شناختی و روانشناسانه دارد. بر این مبنا صاحب‌نظران علوم اجتماعی و روانشناسی باید این پدیده‌ها را تجزیه و تحلیل کنند و از این منظر ماموریت رئیس‌جمهور به وزارت علوم جهت بررسی ابعاد و علل این پدیده را مفید می‌دانم.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: برخی در این ناآرامی‌ها فریب خورند و به جریان تروریسم کمک کردند. این افراد غالبا جوانان بودند. از نوجوانان 15 - 16 ساله بگیرید تا جوانان 30 ساله. بررسی‌ها نشان داده که هر چه سن بالاتر می‌رود، دایره شمول اغتشاشان‌گران کمتر می‌شود و برعکس؛ بنابراین بیشترین فراوانی در وقایع اخیر مربوط به نوجوانان است. به این دلیل ما نیازمند یک تحلیل روانشناختی و جامعه‌شناختی هستیم.

اعتراضات بستری برای بروز اغتشاش و در نهایت تروریسم شد

نماینده مجلس ادوار هفتم، هشتم و نهم افزود: بدون شک در ابتدا مسئله اعتراض مطرح بود. این اعتراض به بستری برای اغتشاش تبدیل می‌شود و اغتشاش به بستری برای تروریسم بدل شد. شکی نداریم که نیرو‌های خارجی در این اتفاقات دخیل بودند. شکی نداریم که فضای مجازی در این داستان بسیار نقش‌آفرینی کرده است. حتی ماهواره‌ها و شبکه‌های تلویزیونی در تحریک نسل جوان موثر بوده است.

وی با بیان اینکه ما نیازمند تحلیل همه این مسائل هستیم، گفت: از دوران کرونا به بعد ارتباط انسان‌ها با فضای مجازی افزایش یافته است. در این زمینه مطالعات دانشگاهی بسیاری هم صورت گرفته است. به عنوان مثال می‌توان به پژوهش مرکز رشد دانشگاه امام صادق در سال 1401 اشاره کرد.

مصباحی مقدم ادامه داد: به نظر من تفاوت چندانی میان افرادی که در ماجرای 1401 در میدان بودند و افرادی که اخیرا به میدان آمده‌اند، نیست. بنده معتقدم که اساتید دانشگاه، نخبگان، جامعه‌شناسان، روانشناسان و صاحب‌نظران علوم سیاسی باید دست به کار شوند تا ببینند چه کم و کاستی یا ضعف و کمبودی داشته‌ایم که زمینه این اتفاقات فراهم شده است.

اعتراض قابلیت پیشگیری داشت

رئیس کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار درباره ریشه اقتصادی اعتراضات گفت: از منظر اقتصادی شخصا معتقدم که این اعتراض قابل‌اجتناب بود. این امکان وجود داشت که اعتراضات اتفاق نیفتد. دولت، بانک مرکزی و وزارت اقتصاد و دارایی اراده‌ای برای تک نرخی کردن ارز داشتند و می‌دانستند که این اقدام منجر به رشد قیمت کالا‌ها خصوصا کالا‌های اساسی می‌شود. دستگاه‌های مذکور از شش ماه قبل می‌توانستند اقدامات پیشگیرانه انجام دهند.

وی افزود: حدود شش ماه پیش قیمت ارز حدود 70 - 80 هزار تومان بود و این امکان وجود داشت که ارز‌های در اختیار شرکت‌های دولتی است - صادرکنندگان پتروشیمی، نفت خام، فولاد و کالا‌های عمده‌ای که در اختیار دولت است - ارزشان را به‌موقع به بانک مرکزی بیاورند. وقتی مسئولان مختلف در رسانه‌های عمومی اظهار می‌کنند که این ارز باید به موقع تحویل داده شود یا تحویل داده می‌شد، یعنی به‌موقع تحویل داده نشده است. اگر این اتفاق می‌افتاد، روند عرضه و تقاضا بهم نمی‌ریخت و نرخ ارز سر به فلک نمی‌کشید.

مصباحی مقدم درباره دلایل اقتصادی ناآرامی‌های اخیر اظهار کرد: در شرایطی که ما روند افزایش قیمت ارز را داریم، تقاضا هم تشدید می‌شود؛ چرا که پیش‌بینی کسانی که ارز می‌خرند، رشد قیمت دلار است و عجله خواهند کرد. از آغاز سال تا کنون حدود 65 میلیارد دلار صادرات غیرنفتی داشته‌ایم. این رقم درشتی است. نیاز سالانه ما برای واردات حدود 12 میلیارد دلار است. نیاز ما به واردات دارو و محصولات پزشکی حدود 26 - 27 میلیارد دلار است؛ بنابراین یکسان‌سازی نرخ ارز در قیمت 80 هزار تومان هم ممکن بود، اما این تصمیم به‌موقع گرفته نشد.

اعتراض بازاریان به حق بود

عضو مجمع تشخیص مطرح کرد گفت: به همین خاطر بازار و بازاریان اعتراض کردند و اعتراضاشان هم به حق تلقی شد. مقام معظم رهبری هم فرمودند که اعتراض شنیده می‌شود. اما این اعتراض نباید به حرکات‌های آشوب‌طلبانه بدل می‌شد؛ متاسفانه این حرکات به اوج رسید و فرصت برای تروریست‌ها و اقدامات جنایت‌کارانه فراهم