چگونه یک میلیون و 170 دوز واکسن وارداتی کرونا به 695 هزار دوز تقلیل یافت؟
از هندوستان واکسن به میزان 500 هزار دوز خریداری و پول آن را نیز پرداخت کرده بودیم، 125 هزار دوز آن به ما تحویل داده شد و قرار بود که هفته گذشته 375 هزار دوز دیگر به ما تحویل داده شود که ظاهرا دادستانی یا قوه قضائیه هند به دلیل میزان شیوع بیماری در این کشور اجازه خروج واکسن را ندادند و به همین دلیل فعلا دست ما از 375 هزار دز واکسن کوتاه شده است.
«تاکنون 695 هزار دوز واکسن کووید 19 در شبکه بهداشتی کشورمان توزیع شده است»؛ این را سخنگوی سازمان غذا و داروی کشورمان میگوید، در حالی که پیشتر به نقل از سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا اعداد بسیار متفاوتی درباره واردات واکسن بیان شده است.
به گزارش «تابناک»، بیست و سوم اسفند 1399، وقتی سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا در پایان شصت و یکمین نشست این ستاد مقابل دوربینها قرار گرفت، درباره روند واردات واکسن کووید 19 به کشورمان گفت: «تاکنون 410 هزار دوز واکسن "اسپوتنیک" روسی به دستمان رسیده و 250 هزار واکسن "سینوفارم" چین. همچنین 125 هزار دوز واکسن شرکت بهارات هندوستان [کوواکسین] وارد شده و 375 هزار دوز دیگر از این واکسن نیز دوشنبه [25 اسفند] میرسد. 100 هزار واکسن کوبایی نیز وارد کشور شده و در کل حدود یک میلیون و 260 هزار واکسن داریم.»
البته علیرضا رئیسی فراموش کرد که توضیح دهد هدف از واردات 100 هزار دوز واکسن کوبایی «سوبرانا»، کارآزمایی بالینی آن در کشورمان است و نه استفاده از این واکسن که فاز سوم کارآزمایی را پشت سر نگذاشته است. نکته کلیدی، اما آنجایی بود که سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا عددی درباره واکسنهای وارداتی به کشورمان بیان کرد که حالا مشخص شد صحت نداشته و محقق نشده بوده است. این را میشود از سخنان امروز این مقام مسئول دریافت:
«از کشور هندوستان واکسن «بهارات» به میزان 500 هزار دوز خریداری و پول آن را نیز پرداخت کرده بودیم، 125 هزار دوز آن به ما تحویل داده شد و قرار بود که هفته گذشته 375 هزار دوز دیگر به ما تحویل داده شود. ظاهرا مشکلاتی در آنجا پیش آمده و دادستانی در هند یا قوه قضائیه هند به دلیل میزان شیوع بیماری در این کشور اجازه خروج واکسن را ندادند و به همین دلیل فعلا دست ما از 375 هزار دز واکسن کوتاه شده است البته رایزنی برای تحویل واکسن ادامه دارد.»
اما آیا این تنها اشکالی است که در آمارهای ارائه شده درباره واکسنهای وارداتی به کشورمان وجود داشت؟ اگر بدانیم در روزهای اخیر محمولهای جدید از واکسن روسی "اسپوتنیک وی" به ایران رسیده که پیشتر در آمارها لحاظ شده بود، متوجه خواهید شد که آمارها اشکالات دیگری هم داشته است. اشکالاتی که ناشی از بدقولی طرفهای خارجی است و موجب شده که برنامه واکسیناسیون در کشورمان دچار مشکلاتی جدی شود.
این نکتهای است که کیانوش جهانپور، سخنگوی سازمان غذا و داروی کشورمان به درستی در ارائه آمار واکسنهای توزیع شده در شبکه بهداشت کشورمان مورد اشاره قرار میدهد و میگوید: «از 21 بهمن ماه تا پایان هفته نخست سال جدید 695 هزار واکسن در شبکه بهداشتی کشور توزیع شده و مطابق گواهی سامانه TTAC و اطلاعات سامانه یکپارچه بهداشتی (سیب)، تا روز گذشته (جمعه 6 فروردین 1400)، افزون بر 161 هزار و 601 دوز واکسن تلقیح شده است.»
تاکید جهانپور بر توزیع 695 هزار دوز، تاکیدی دوباره بر واردات 320 هزار دوز واکسن از روسیه، 250 هزار دوز از چین و 125 هزار دوز از هند است که روی هم به 695 هزار دوز میرسد. به این میزان، 100 هزار دوز واکسن وارداتی از روسیه در روزهای اخیر را هم میتوان افزود که هنوز در سامانه تی تک ثبت و در شبکه بهداشت کشور توزیع نشده است. اتفاقی که احتمالا در روزهای آتی رخ خواهد داد و میزان واکسن توزیع شده در کشورمان را به 795 هزار دوز خواهد رساند.
اما 161 هزار دوز تزریق شده به چه کسانی تزریق شده است؟ سخنگوی سازمان غذا و دارو در این باره میگوید: «مطابق برنامه واکسیناسیون، عمده دریافت کنندگان این واکسنها کارکنان خط مقدم درمان بوده اند. واکسیناسیون پاکبانان دارای بیماری زمینهای و مرتبط با فرآیند جمع آوری و دفع زبالههای عفونی نیز آغاز شده و کمتر از 5 درصد واکسنهای این مرحله به این گروه اختصاص یافته است. واکسیناسیون تمامی گروهها بلااستثناء با واکسنهای "اسپوتنیک وی"، "سینوفارم" و "کوواکسین" انجام شده است، واکسیناسیون مرحله دوم افراد نیز آغاز شده و ادامه خواهد یافت.»
البته این روند قرار است در فصل جاری سرعت بگیرد. جهانپور با تاکید بر این نکته میگوید: «کماکان تا تکمیل واکسیناسیون فاز یک فاصله داریم، اما به رغم مشکلات (کندی تولید، کمبود مواد اولیه و جانبی تولید در سطح جهانی، عدم تناسب عرضه و تقاضای واکسن، ممانعت و محدودیت برخی کشورهای تولیدکننده بر صادرات واکسن و همچنین ملاحظات فنی که واکسیناسیون را صرفا محدود به واکسنهای خاص میکند)، سرعت واکسیناسیون در بهار جاری متناسب با روند تامین واکسن، گام به گام سرعت بیشتری خواهد یافت.»