تبدیل طرح ویژه مرکز مطالعات در حوزه پسماند به یک مصوبه در شورای شهر

علی شمسی پور رئیس مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری مهر، با اشاره به اینکه در شرایط اپیدمی، به دلیل تمرکز بر مدیریت بیماری و رفع چالش های بهداشتی، ممکن است اهداف کلان مدیریت پسماند تحت الشعاع قرار گیرد، اظهار کرد: تجربه پاندمی کووید 19 نشان داد که بروز اپیدمی به دلایلی مانند ابلاغ ضوابط جدید و تغییرات در دستورالعمل های اجرایی کارکنان، اختلال در بازیافت، محدودیت های به کارگیری برخی تجهیزات مانند خردکن، تغییر موقت یا دائم در دسته بندی انواع پسماند و پیدایش منابع نوظهور تولید پسماندهای بالقوه عفونی، اثرات مستقیم و غیرمستقیمی بر اجرای مراحل مختلف مدیریت پسماندهای جامد شهری خواهد داشت.

وی افزود: با توجه به تجربه همه گیری بیماری کووید19 و ایجاد منابع جدید پسماندهای عفونی خارج از مراکز درمانی همچون منازل، مراکز واکسیناسیون، پایگاه‌های مراقبتی و سایر اماکن عمومی، نبود ساختار متمرکز ویژه «مدیریت پسماند در شرایط اپیدمی»، باعث ناهماهنگی، تأخیر در تصمیم‌گیری و دشواری در اجرای تکالیف قانونی شد.

شمسی پور تأکید کرد: در همین راستا، مطالعه ای در سال 1401 با عنوان مدیریت پسماند در شرایط اپیدمی در مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهرداری تهران تعریف و توسط دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام شد.

رئیس مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران با اشاره به خروجی چندین کاربست از این مطالعه گفت: دستورالعمل مدیریت پسماند شهری در شرایط اپیدمی، کتاب مدیریت پسماند شهری در شرایط اپیدمی، یک مقاله بین المللی و مهم تر از همه ایجاد دبیرخانه مدیریت پسماند شهر تهران در شرایط اپیدمی از جمله کاربست های حاصل از مطالعه صورت گرفته است.

وی درباره طرح دبیرخانه مدیریت پسماند شهر تهران در شرایط اپیدمی اظهار کرد: این طرح در مدیریت مطالعات خدمات شهری و محیط زیست، از سوی گروه مطالعات فضای سبز و پسماند مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهرداری تهران تدوین شد.

شمسی پور ادامه داد: بر اساس مفاد این طرح، راه‌اندازی دبیرخانه مدیریت پسماند شهری در شرایط اپیدمی به عنوان یک ساختار مرکزی و هماهنگ‌کننده پیش‌بینی شده و در این چارچوب، فرآیندی ساختار یافته تعریف می‌شود که طی آن، مخاطرات مرتبط با پسماند شناسایی، احتمال وقوع و پیامدهای آن‌ها تحلیل و سطح خطر بر مبنای شواهد علمی برآورد می‌شود تا تصمیم‌گیری در حوزه مدیریت و کنترل مخاطرات بهداشتی و زیست‌محیطی به‌صورت مبتنی بر داده و تحلیل انجام گیرد.

رئیس مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران با بیان اینکه طرح مذکور با حداکثر آرای موافق در سیصد و هشتاد و چهارمین جلسه شورای اسلامی شهر تهران، در روز نهم دی‌ماه 1404 با اهداف و ساختار وظایف به تصویب رسیده است، گفت: در همین راستا مدیریت شهری منظور اجرای تکالیف قانونی خود در حوزه مدیریت پسماند به ویژه در شرایط همه گیری بیماری های واگیردار می تواند با ایجاد سازو کار هماهنگ کننده، نظارتی و راهبردی در قالب «دبیرخانه مدیریت پسماند شهر تهران در شرایط همه گیری» اقدامات لازم را انجام دهد.

وی هدف از تشکیل این دبیرخانه را ارتقاء هماهنگی بین بخشی، تسهیل دسترسی به اطلاعات معتبر، تدوین دستورالعامل های تخصصی و تقویت نظام تصمیم گیری در حوزه مدیریت پسماند در شرایط بحران های زیستی عنوان کرد و افزود: با توجه به احتمال تکرار یا استمرار همه‌گیری‌ها در آینده، تأسیس این دبیرخانه به عنوان سازوکار دائمی در راستای ایفای تکالیف قانونی، تقویت تاب‌آوری شهری و ارتقای هماهنگی میان نهادهای مسئول، یک اصل مدیریتی و عملیاتی محسوب می شود.

شمسی پور حفظ و ارتقاء سطح ایمنی و سلامت عمومی شهروندان و ایجاد هماهنگی و انسجام میان نهادهای ذی‌ربط در مدیریت پسماند در شرایط همه‌گیری را از اهداف راه اندازی دبیرخانه مدیریت پسماند شهر تهران دانست و گفت: افزایش کارایی و اثربخشی نظام مدیریت پسماند، ایجاد وحدت رویه و مدیریت یکپارچه پسماند در حوزه مدیریت شهری، کاهش مخاطرات بهداشتی و محیط زیستی ناشی از مدیریت پسماند، تقویت سیاست‌های پیشگیرانه و واکنشی در مدیریت پسماند و ارتقاء سطح آگاهی و آموزش عمومی و توانمندسازی شهروندان در خصوص مدیریت پسماند در شرایط همه‌گیری از دیگر اهداف دبیرخانه مذکور است.

وی درباره ترکیب اعضای دبیرخانه مدیریت پسماند شهر تهران در شرایط اپیدمی اظهار کرد: معاون خدمات شهری و محیط‌زیست شهرداری تهران به عنوان رئیس دبیرخانه، مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران به عنوان دبیر و رئیس کمیته سلامت شورای اسلامی شهر تهران به عنوان ناظر فعالیت خواهند داشت.

شمسی پور تصریح کرد: رئیس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، مدیرعامل شرکت شهر سالم شهرداری تهران، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران، مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران، مدیرکل سلامت شهرداری تهران، یک نفر صاحب‌نظر در حوزه اپیدمیولوژی و همچنین یک نفر متخصص در حوزه مدیریت پسماند به تأیید کمیسیون خدمات شهری، سلامت و محیط زیست شورای اسلامی شهر تهران در این دبیرخانه عضویت خواهند داشت.

رئیس مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران به وظایف دبیرخانه مدیریت پسماند در شرایط همه‌گیری اشاره کرد و گفت: یکی از وظایف این دبیرخانه، برنامه ریزی مراحل پیش‌آمادگی برای مدیریت پسماند در شرایط همه‌گیری بر اساس اعلام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با نظر عضو اپیدمیولوژیست دبیرخانه است.

وی تعیین و ابلاغ اولویت‌های مدیریت پسماند در شرایط همه‌گیری را از دیگر وظایف این دبیرخانه دانست و تأکید کرد: طراحی، تدوین و بازنگری در فرآیندها و سازوکارهای مدیریت پسماند متناسب با شرایط ناشی از همه‌گیری، هماهنگی و جلب مشارکت دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط جهت تبادل اطلاعات مرتبط با شرایط همه‌گیری، دریافت مستمر گزارش‌های عملکرد از واحدهای تابعه شهرداری، به‌ویژه سازمان مدیریت پسماند، بررسی و تصویب برنامه‌ها و بودجه‌های مرتبط با مدیریت پسماند در شرایط همه‌گیری بر اساس نیازها و منابع موجود، ارزیابی ظرفیت‌های موجود شهرداری برای مقابله مؤثر با شرایط همه‌گیری و تعیین تجهیزات و امکانات موردنیاز جهت اجرای دستورالعمل‌ها و... از دیگر وظایف دبیرخانه مدیریت پسماند در شرایط همه‌گیری است.