حمایت تمامقد دولت از بازاری که بیقاعده بخشنده نیست
تهران - ایرنا - حمایتها آن هم از نوع دولتی باعث نمیشود مردم بیگدار به آب بزنند. در این شرایط اقتصادی که دخل و خرج با هم نمیخواند و با کاهش درآمدها، به دست آوردن اموال و دارایی سختتر از سالهای قبل شده به مردم توصیه میشود قید نوسانگیری در بازار سرمایه را بزنند و به امید ثروت یکشبه وارد بازار نشوند چرا که این بازار بیقاعده بخشنده نیست.
بورس سال 98 را با شاخص نزدیک به 513 هزار واحد به پایان رساند و سال 99 را با رشد بی سابقهای آغاز کرد به طوری که بازدهی در این بازار به بیش از 300 درصد رسید و در کمتر از 5 ماه شاخص دو میلیون واحد را پشت سر گذاشت اما پس از این رکوردشکنیها، بورس سکته کرد و شاخص ریزش 500 هزار واحدی را در یک ماه تجربه کرد.
در این میان، مردمی که یک بار ریزش بیسابقه بورس را در دولت قبل بعد از گفته رییسجمهور وقت که بورس را قمار خوانده بود، تجربه کردهبودند این بار به دعوت گسترده دولت به ویژه رییس دولت، پول و سرمایه خود را به بازار سرمایه آوردند با این تفاوت که این بار برای میلیونها نفر کد بورسی صادر شد و حتی ضریب نفوذ به روستاها هم رسید و مردمی با درآمد فروش دام خود، بورسی شدند.
در روزهای صعود، امکان معامله سهام عدالت در بورس فراهم شد و قیمت سهام عدالت یک میلیون تومانی به بیش از 40 میلیون تومان رسید و فروش تا 60 درصد این سهام برای مشمولان آزاد شد. در اردیبهشت ماه که شاخص بیتوقف کانال بالاتری را کشف میکرد، اولین صندوق واسطهگری ملی یا دارا یکم با حضور 4 بانک و یک شرکت بیمهای تا سقف دو میلیون تومان برای هر ایرانی عرضه شد که چیزی نگذشت تا در همان ایام ارزش آن از دو میلیون به 6 میلیون رسید. همزمان عرضههای اولیه افزایش یافت و شرکتهایی که افزایش سرمایه دادند تسهیلات مالیاتی گرفتند.
جو بازار سرمایه و جامعه به گونهای بود که هر کسی که کد بورسی نداشت، خود را بازنده این میدان میدانست و صفهای طویلی پشت در کارگزاریها کشیده شد هر چند که دولت همان روزها قول سجامی شدن الکترونیکی را داد تا این صفها عامل شیوع کرونا نشوند اما تا به امروز هنوز تمام مراحل احراز هویت الکترونیکی نشدهاست. به هر حال این تبلیغات گسترده با احتساب سهام عدالتیها باعث بورسی شدن بیش از 40 میلیون نفر در چند ماه شد.
حالا با فرود بورس و صعود بیرمق آن افرادی که برای سود در بورس عجله داشتند، خود را بازنده و بازیچه برنامههای اقتصادی میدانند و بعضا گفته میشود تجربه تلخ ورشکستگی موسسات مالی دوباره تکرار شدهاست اما اساسا این دو قابل قیاسند؟ و یا بهتر بگوییم دولت بابت دعوت مردم به بازار مسئول سود و زیان آنها خواهد بود؟
دعوت متذکرانه دولت از مردم به بورس
در همان روزهای صعود پرشتاب بازار، عدهای هشدار روزهای ریزش بابت اصلاح قیمتها را دادهبودند گفته میشود یکی از دلایل تغییر سکاندار سازمان بورس، همین موضوعات و تعیین دامنه نوسان بود. همچنین موضوع مهمی که بسیاری نگران آن بودند، انتقال تورم از بازار سرمایه به سایر بازارهای موازی بود که البته در مقابل عدهای بر این باور بودند که بازار سرمایه از دلار سیگنال میگیرد که البته در چند روز اخیر دیدیم که رشد نرخ ارز هم شاخص را بالا نکشاند.
ریزش شاخص بالای دو میلیون از دید برخی ناظران از اختلاف دو وزیر اقتصاد و وزیر نفت بر سر دارا دوم که شامل شرکتهای پالایشی است، شروع شد. برخی از کارشناسان میگویند دعوا بر سر عرضه دومین ETF بهانهای بود برای آغاز ریزش و در واقع علت اصلی آغاز اصلاح قیمتها بوده که باعث خروج 20 هزار میلیارد تومان نقدینگی از بازار سرمایه شد که فقط 7 هزار میلیارد تومان آن در یک روز از بازار خارج شد. البته گفته میشود بخشی از این نقدینگی دوباره به بازار برگشت.
در همین افت و خیزها که سرعت و قدرت افت بیشتر بود، عدهای با هشتگ بورس محکم در فضای مجازی رییس جمهوری را مسئول کاهش ارزش دارایی مردم در بازار سرمایه دانستند. واقعیت این است که در 6 ماه اول امسال «حسن روحانی» در کمتر سخنرانیای از مزایای بورس برای مردم نگفت و بورس هم روند صعودی داشت بنابراین برداشت برخیها این بوده که مردم به پشتوانه دعوت رییسجمهوری سرمایه خود را به بازار آوردند اما روحانی همراه با دعوت از ریسک بازار هم گفت.
نه تنها رییسجمهوری بلکه وزیر اقتصاد، رییس سازمان بورس، بورس تهران، فرابورس و کارشناسان هر از جناح و جبههای در تمام این مدت از ریسکهای بازار سرمایه بسیار به مردم گفتند و تاکید شد مردم فقط پساندازی را که در آینده نزدیک به آن نیازی ندارند، همراه با مشاوره از نهادهای رسمی و دارای مجوز، بورسی کنند و به هیچ وجه دست به فروش اموال برای ورود بورس نزنند.
البته این نکته را نباید فراموش شود که حمایت از منافع سهامداران به ویژه سهامداران خرد یکی از مهمترین وظایف مسئولان است و اساسا مهمترین ماموریت سازمان بورس و سازمانهای تابعه هم تحقق این هدف بوده و از این رو دولت اقدامات حمایتی خود از بازار را آغاز کرده که مهمترین آن اجرای اختصاص یک درصد از صندوق توسعه ملی به بازار سرمایه است.
آغاز حمایت بورسی دولت با رشد27 هزار واحدی
هر چند که حمایت نباید فقط مختص شرایط بحران باشد و همان روزهایی که حجم معاملات در بازار هم به 30 هزار میلیارد تومان رسیدهبود بسیاری فریاد حمایت دولت سر میدادند اما در این شرایط هم که در بازه زمانی کوتاه شاخص ریزش 500 هزار واحدی داشت و بیشترین ضربه به سهامداران خردی که در روزهای اوج بازار، بورسی شدند - یعنی همان افرادی که سهام شرکتها را به بالاترین قیمت خریداری و امروز با ترس از زیان بیشتر به کمترین قیمت میفروشند - وارد آمده است دولت مهمترین حمایت خود را به اجرا درآوردهاست.
در سال 94 در قانون رفع موانع تولید برای پایداری بازار سرمایه مصوبهای مطرح شد مبنیبر اختصاص سالانه یک درصد از منابع صندوق توسعه ملی به صندوق تثبیت بورس که با پیگیریهای دولت این مصوبه به اجرا درآمد و قرار بود که از روز گذشته - بیستو دومم شهریورماه - اجرایی شود.
هیچ سازمان و مقام رسمی حرفی درباره رقم این یک درصد اعلام نکردهاست اما گویا طبق برآوردها این عدد حدود 25 هزار میلیارد تومان تا 30 هزار میلیارد تومان است و این مصوبه عطف به ماسبق هم میشود یعنی سالهای بعد از 94 هم برای این تخصیص به حساب میآید. همین خبر که از شنبه این حمایت به اجرا میرسد باعث شد بازار سرمایه هفته را با رشد 27 هزار واحدی آغاز کند.
به هر حال این حمایتها آن هم از نوع دولتی باعث نمیشود مردم بیگدار به آب بزنند. در این شرایط اقتصادی که دخل و خرج با هم نمیخواند و با کاهش درآمدها، به دست آوردن اموال و دارایی سختتر از سالهای قبل شده به مردم توصیه میشود قید نوسانگیری در بازار سرمایه را بزنند و به امید ثروت شبه وارد بازار نشوند چراکه این بازار بیقاعده بخشنده نیست.
*س_برچسبها_س* *س_پرونده خبری_س*