سرازیر شدن سرمایه گذاران به بورس؟ / دوراهی سرنوشت ساز
باتوجه به نقدینگی های سرگردان و ترس سرمایه گذاران در بازار هایی مانند بازار ارز، مسکن، خودرو و... که آینده ای مبهم داشته و در رکود بهسر می برند، بی شک سرمایه گذاری در بازار سرمایه میتواند جذاب ترین گزینه باشد
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از دنیای اقتصاد، با روی کار آمدن دولت جدید، بازار سرمایه کمی رونق گرفت. رونقی که برخی آن را به انتخاب ابراهیم رئیسی ارتباط دادند و برخی دیگر با استناد به سابقه بورس در روز پس از انتخابات ریاست جمهوری در دورههای گذشته، رونق موقتی سهام را طبیعی قلمداد کردند.
با گذشت زمان اما رنگ تابلو نیز تغییر کرد. هرچه می گذشت و هرچه بیشتر نام مذاکرات هسته ای برای احیای برجام در دولت سیزدهم مطرح شد، سهامداران با احتیاط بیشتری به فعالیت در تالا شیشه ای پرداختند. بهعبارتی باید گفت دو راهی احیا یا عدماحیای برجام، فعالان بازار را دچار سردرگمی کرد. معامله گرانی که از یکسو با احتمالدادن به احیای برجام، روند کاهشی برای نرخ دلار تصور میکردند و از سوی دیگر با نگاه به متغیرهای کلان اقتصادی همچون نقدینگی 4000هزار میلیارد تومانی و تورمی که هرماه بر میزان آن افزوده می شد، انتظار داشتند بار دیگر بورس جذاب شده و سودهای رویایی نصیبشان کند.
این سردرگمی اما ادامه یافته؛ ارزش معاملات هر روز کمتر و کمتر میشود و بازار نیز روندی نامشخص را طی میکند. کارشناسان قدرت چندانی برای پیش بینی روند آتی بازار ندارند و با یقین اظهارنظر نمیکنند، اما یک نقطه مشترک در نظرات فعالان بورسی دیده میشود؛ «بورس تا پایان سال بهعنوان یکی از گزینههای جذاب برای سرمایه گذاری خواهد بود.» آنها میگویند هرچند بهنظر میرسد بازار تا پایان سال با افت و خیز همراه باشد، اما در کل روند آن مثبت خواهد بود.
*س_ برجام؛ فرصت یا تهدید؟!_س*محمدامین فرجادفر، کارشناس بازار سرمایه: باتوجه به نقدینگی های سرگردان و ترس سرمایه گذاران در بازار هایی مانند بازار ارز، مسکن، خودرو و... که آینده ای مبهم داشته و در رکود بهسر می برند، بی شک سرمایه گذاری در بازار سرمایه میتواند جذاب ترین گزینه باشد؛ زیرا بعد از تمام فراز و نشیب های رخ داده قیمت سهام به بهترین محدوده قیمتی برای خرید رسیده است. از جمله فرصت های سرمایه گذاری در بازار سرمایه میتوان به شفافیت موجود و وجود ابزارهای مالی گوناگون جهت سرمایه گذاری افراد با سلایق گوناگون و همچنین نقدشوندگی آن در کوتاه ترین زمان نام برد که این امر باعث میشود تا نقدینگی به سمت بازار سرمایه سوق پیدا کند. ضمن اینکه این مهم میتواند منجر به تغییر مسیر شاخص بورس و رشد آن شود، اما مهمترین و تاثیرگذارترین پارامتر در تعیین خطمشی بازار در افق پیش رو که میتواند هم یک فرصت تلقی شود و هم یک تهدید، نتیجه مذاکرات برجام و توافقات هسته ای است که بهتبع آن بر روی نرخ ارز و سودآوری و سایر مشخصههای تعیینکننده روند بازار تاثیر قابلملاحظه ای خواهد داشت؛ بهطوری که افت نرخ دلار در برخی از شرکتها با تاثیر منفی همراه خواهد بود و منجر به کاهش سود شرکتها میشود، اما در مقابل این اتفاق به نفع برخی از شرکتها از منظر کاهش هزینهها بوده و زمینه رشد آنها را فراهم میکند. تعیین ریاست بانک مرکزی و امید به تعادل نرخ سود بانکی، انتصاب ریاست جدید سازمان بورس و اوراق بهادار و امید به توانایی وی در حل مسائل و مشکلات موجود و همچنین افزایش شرکتهای دارای تخصص مالی مثل شرکتهای سبدگردان میتواند زمینه ورود سرمایه گذاران جدید را به این بازار هموار ساخته و این باعث افزایش رونق آن خواهد شد. روند بازار برای روزهای آینده وابسته به اتفاقهای پیش رو در بازار و کشور؛ مانند وجود رفتارهای هیجانی، فشارهای اجتماعی و نوسانات اقتصادی زیاد، کمبودهای نقدینگی دولت و مداخلات مداوم در بازار توسط دولت و... است، اما قطع بهیقین بورس تا پایان سال بهعنوان یکی از گزینههای جذاب برای سرمایه گذاری خواهد بود، بهنظر میرسد بازار تا پایان سال با افت و خیز همراه باشد، اما در کل روند آن مثبت است.
*س_ دو راهی مذاکرات با چاشنی نوسان دلار_س*فرهاد جوانمردی، کارشناس بازار سرمایه: بازار سرمایه از لحاظ شرایط کلی، وضعیت خیلی مساعدی ندارد و با رشد ناهمگن صنایع، خروج قابل توجه نقدینگی خرد و حجم پایین معاملات روبهرو است. نقدینگی در بازار کم است و فعالان بازار در دو راهی برجام و نرخ دلار سردرگم هستند، ولی همچنان بهنظر میرسد بازارسرمایه شرایط رشدی مناسب تری نسبت به سایر بازارهای موازی تا پایان سال داشته باشد.
*س_ تهدیدها:_س*رشد ناهمگن برخی صنایع: برای مثال حدودا تمامی نمادهای شیمیایی سقف قیمتی مرداد 1399 را رد کرده اند. در اغلب این نمادها، قیمت روز سهام به روش تنزیل جریانات نقدی و به روش ارزش جایگزینی قابل توجیه نیست. همچنین در صورت احیای برجام و کاهش سرعت رشد نرخ دلار، کاهش ارزش این نمادهای تاثیرگذار در شاخص قطعی است.
رمزارزها: در پی صعود دوباره قیمت رمزارزها در دو هفته اخیر، اقبال دوباره نقدینگی خرد به رمزارزها شدت گرفته است.
قیمت کامودیتی ها: نرخ برخی از کامودیتی ها در چندماه اخیر به بالاترین سطح در چند سال اخیر رسیده است، از اینرو نگرانی های جدی از احتمال کم تداوم قیمتهای فعلی با توجه به پیش بینی برخی از کشورها نسبت به ورود به دوران رکود تورمی شدت گرفته است. بی اعتمادی سرمایه گذاران خرد: اکثر حجم معاملات در بازار سرمایه توسط افراد خرد صورت میگیرد. همچنین باتوجه بهشدت گرفتن نوسانات بازارسرمایه، روند خروج نقدینگی خرد به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.
*س_ فرصت ها_س*گزارشهای 6 ماهه شرکت ها: عملکرد مطابق انتظار شرکتها در نیمه اول سال میتواند موجب افزایش اقبال نقدینگی خرد شود.
کاهش شکاف دلار آزاد و نیما: رشد آرام نرخ دلار در سامانه نیما میتواند باعث افزایش سودآوری شرکتهای بورسی (صادرات محور) شود.
رکود تورمی در بازارهای موازی: حدودا تمامی بازارهای موازی در مقایسه با بازار سرمایه، در سقف قیمتی خود هستند و با کاهش قابل توجه معاملات در شرایط رکودی و ناپایدار بهسر می برند.
احتمال رشد سهام ریالی: اکثر نمادهای این صنایع، از رشد 6 ماهه اول بازارسرمایه بدون بهره بوده اند و در صورت احیای برجام میتوانند منتفع شوند.
*س_ اثرات بورسی کمبود بودجه_س*محسن عبدالهی، کارشناس ارشد بازارسرمایه: با در نظر داشتن یک افق زمانی 5 ماهه تا پایان سال، می توانیم مهمترین مولفه هایی که ممکن است بهعنوان عوامل تاثیرگذار بر بازار، سرنوشت بازار را تعیین کند را در چندین بخش برشماریم. با تعیینتکلیف ساختار دولت در بدنه اجرایی و اقتصادی، دیگر از بعد دولت و ابهامات ساختاری آن ریسکی بازارسرمایه را تهدید نمی کند؛ ولی آنچه اکنون مهم است، تصمیمات دولت است که باید بر مبنای عقلانیت و درایت باشد. هرچند بخشی از مدیران نهادهای اقتصادی مثل بانکها و صندوقهای بازنشستگی هنوز تعیین نشده و این ابهام باعث کندی در تصمیمگیری بسیاری از فعالان حقوقی بازار شده است. از طرفی عامل دومی که میتواند در ماههای پیشرو بر بازار تاثیرگذار باشد، نرخ دلار است. پیش بینی میشود دولت باتوجه به لزوم توجه به معیشت مردم، سیاست تثبیت قیمت دلار را تا شبعید دنبال کند.
اینکه دولت پشتوانه مالی لازم برای این سیاست را دارد یا خیر سوال مهمی است؛ چراکه هر تثبیتی که متغیرهای مالی (درآمد دولت و شرایط انتقال ارز) و متغیرهای پولی (عرضه پول و نرخ بهره) آن را همراهی نکنند؛ در واقع فشردهشدن فنر دلار در کوتاه مدت خواهد بود که در بلندمدت جهش بالاتری برای برابری ریال - دلار رقم خواهد زد؛ مگر اینکه رخداد ویژه ای در مذاکرات سیاسی در سطح بین المللی بین ایران و دنیا بهوقوع بپیوندند.
عامل سوم بااهمیت، قیمتهای جهانی است که باتوجه به بارقههای امیدی که در شرایط برونرفت دنیا از همه گیری ویروسکرونا ایجاد شده است، احتمال رشد قیمتهای جهانی در بخش انرژی (مثل قیمت نفت)، کشاورزی مثل اوره و همچنین فلزات اساسی مثل روی و مس کماکان وجود دارد. تحلیل سناریوهای مختلف از عوامل سهگانه فوق و برآیند کلی آن، شرایط بازارسرمایه را تعیین می کند؛ در واقع در یک سناریو با درجه احتمال بالاتر، در شرایطی که دولت تصمیم خلق الساعه و برخلاف اصول اقتصادی در زمینه نرخ بهره و تثبیت دستوری قیمتها نگیرد، دلار در حوالی 25 تا 27 هزار تومان روندی باثبات را تجربه کند و شکاف میان دو نرخ آزاد و نیمایی دلار کاهش یابد و نهایتا قیمتهای جهانی بتوانند رشد ماههای گذشته را کماکان داشته باشند، مسیر رو به رشدی در انتظار بازار سهام خواهد بود. ولی آنچه بیش از همه این سناریو را تهدید میکند، کسریبودجه دولت است که میتواند وضعیت متفاوتی را برای بازارسرمایه رقم بزند. در واقع نحوه مواجهه دولت با این کسریبودجه، شرایط متفاوتی برای بازار رقم خواهد زد. میتوان بهترین روش تامین کسریبودجه را برای بازارسرمایه، گشایش های ارزی قلمداد کرد و یکی از ناگوارترین روش از منظر بازارسرمایه، دستکاری نرخ بهره، استقراض از بانکها و بانک مرکزی و حتی انتشار بیشتر اوراق دولتی خواهد بود.
*س_ نوسانات نرخ تورم تحتتاثیر نتیجه مذاکرات_س*مجتبی شهبازی، کارشناس ارشد بازار سرمایه: بازار سرمایه هم همانند تمامی بخشهای اقتصادی بهشدت تحتتاثیر مذاکرات برجام است. در یک سناریو، توافق انجام خواهد شد و قیمت ارز کاهش نسبی مییابد و بهدنبال آن انتظارات تورمی کاهشی میشود.
در این سناریو شاخص سهام هم احتمالا در کوتاه مدت درجا بزند، اما در صورت توافق ما قطعا شاهد گشایش ها برای شرکتهای صادرکننده و واردکننده مواداولیه خواهیم بود که اثرات منفی کاهش نرخ ارز را نهتنها خنثی می کند؛ بلکه با افزایش کیفیت سود شرکتها قطعا رونق بورس بازخواهد گشت، اما اگر توافق نشود مطابق پیشبینیها قیمت ارز رشدی ادامهدار خواهد داشت و با توجه به کسریبودجه و تورم، بورس هم در همین مسیر رشد می کند.
در این میان ریسک های داخلی و خارجی هم بر سر بازار وجود دارد. از بعد داخلی ریسک قیمت گذاری دستوری و کاهش شدید تقاضا کالاهای مصرفی هنوز بر سر بازار است. اظهارنظرهای چند وقت اخیر نشان داده است هنوز در بر همان پاشنه سابق قرار است بچرخد و عامل گرانی ها را بر گردن تولیدکننده و واسطه و دولت قبلیانداخته شود. تا زمانیکه این دیدگاه در دولت باشد، هیچ تغییر معناداری در سیاستها رخ نخواهد داد. مصرف کننده هم با کاهش شدید قدرت خرید خود بهطور محسوسی تقاضای خود برای کالاهای مصرفی را کاهش داده که قطعا بر فروش خیلی از بنگاههای اقتصادی تاثیر منفی خواهد گذاشت.
در اقتصاد جهانی هم ریسک هایی مثل بحران مالی احتمالی در چین وجود دارد. به هر حال بورس به نوعی دماسنج پیشبینی وضعیت آتی و فعلی اقتصاد است. همچنین در رفتار شاخص هم می توانیم پیش بینی بازار از آینده مذاکرات را ببینیم و هم بهنوعی وضعیت فعلی اقتصاد کشور. سرمایهگذاران باید بهطور دائم روند مذاکرات را رصد و پرتفوی سهام شرکتهای بنیادی که سودهای باکیفیتی داشته را انتخاب کنند تا ریسک سبد سرمایه گذاری خود را کاهش دهند.
همچنین بخوانید