چین دنبال منافع خودش است نه ایران / دیدار رهبر چین از ریاض، نشان می دهد دنبال رابطه کم دردسر است
چین ایران را به عنوان یک اولویت برای خود تعریف نمی کند و در عین حال خواسته هایش در عمل با خواسته هایی که آمریکا از ایران در منطقه دارد تفاوتی نمی کند.
به گزارش اقتصادنیوز، روزنامه دنیای اقتصاد نوشت:
حضور «شی» در ریاض و شرکت در دو اجلاس شورای همکاری و سران عرب روند همکاریهای رو به گسترش پکن با بازیگران عربی خلیجفارس را در دوره سردی روابط با آمریکا شتاب داده است.
در این میان ایران بهرغم امضا و اجرایی شدن موافقتنامه همکاری جامع استراتژیک با چین، سهم ناچیزی از کیک در حال تقسیم پکن در منطقه را بهدست آورده است.
همکاری محدود با تهران
محمدجواد قهرمانی، پژوهشگر مسائل چین این سفر و پیامدهای آن برای ایران را در سه سطح دوجانبه، منطقه ای و بینالمللی مورد ارزیابی قرار داد. به گفته قهرمانی، در سطح روابط دوجانبه، با توجه به محدودیتهای موجود از جمله محدودیتهای ناشی از تحریمها، چین روابطش با ایران را در سطح مشخص تعریف میکند. یعنی در سطح روابط دوجانبه با ایران محدودیتهایی وجود دارد که باعث میشود پکن نتواند روابطش را در حوزه های مختلف تجاری، امنیتی و نظامی و... با تهران ارتقا دهد و به همین دلیل از موقعیتی مانند عربستان چشم پوشی نخواهد کرد.
این پژوهشگر درباره سطح منطقه ای توضیح داد: «سفر اخیر شی جین پینگ به عربستان در سطح منطقه ای پایبندی جدی چین به اصل روابط برابر با همه قطب های قدرت را نشان میدهد و در عین حال چینی ها ضمن تاکید بر حفظ ثبات در منطقه تلاش میکنند ردپای خود را نیز از طریق تقویت روابط با عربستان و سایر قطب های قدرت محکم کنند. این رویکرد باعث میشود که چینی ها نیز انتقاداتی به سیاستها و رفتارهای ایران در منطقه داشته باشند.»
ایران اولویت چین نیست
قهرمانی با بیان اینکه این به آن معناست که چین ایران را به عنوان یک اولویت برای خود تعریف نمی کند و در عین حال خواسته هایش در عمل با خواسته هایی که آمریکا از ایران در منطقه دارد تفاوتی نمی کند، گفت: «در حال حاضر پکن نیز در تعریف سیاستش در قبال تهران، به شرایط داخلی ایران توجه دارد.»
پژوهشگر مسائل چین درباره پیامدها در روابط تهران و پکن تاکید کرد: «در سطح دوجانبه هرچقدر روابط چین با عربستان تقویت شود، ریاض به یک تامینکننده مطمئن انرژی برای چین تبدیل میشود که بر نیازمندی چین به ایران تاثیر منفی می گذارد. همچنین شرکتهای چینی که می خواهند در نقاط و کشورهای دیگر سرمایهگذاری کنند با توجه به اینکه کشورهایی مانند عربستان با تحریمهای بینالمللی مواجه نیستند با اطمینان خاطر بیشتری در آن کشورها حضور پیدا میکنند.»
قهرمانی توضیح داد: «سفر اخیر شی جین پینگ در سطح بینالمللی نشان میدهد که چین از یک طرف خواهان حفظ وضع موجود بهویژه حفظ برخی رژیم های بینالمللی مثل رژیم منع گسترش است و از طرف دیگر بیانگر آن است که پکن به تدریج می خواهد نفوذ خود را در سایر مناطق از جمله از طریق بسط روابط با شرکا و متحدان آمریکا افزایش دهد.»
این کارشناس افزود: «این موضوع سبب میشود که متحدان و شرکای آمریکا ملاحظات چین را در سیاست خارجی شان مدنظر قرار دهند. همچنانکه مشاهده کردیم عربستانی ها برخلاف خواسته آمریکا تولید نفتشان را افزایش ندادند و با علم به مخالفت های جدی آمریکا، در حال افزایش روابط خود با شرق با محوریت چین هستند.» به گفته قهرمانی، در سطح بینالمللی نیز درست است که چین نسبت به وضع موجود در نظام بینالملل نگرش تجدیدنظرطلبانه دارد اما این تجدیدنظرطلبی درون سیستمی و مربوط به برخی مسائل است یعنی درست برخلاف تهران که می خواهد در کل نظام بینالملل تجدیدنظر شود.
وی تاکید کرد: «این به آن معناست که پکن می خواهد به قواعد و هنجارهایی که در نظام بینالملل وجود دارد پایبند باشد و هر کجا احساس کند جمهوری اسلامی ایران از این قواعد و هنجارها تخطی میکند آنها نیز با غرب یا کشورهای منطقه ای همراهی خواهند کرد.»
همچنین بخوانید