از تداوم تعطیلی موزهها تا برگزاری نشست سند راهبری گردشگری
برگزاری نشست شورای راهبری و نظارت راهبردی گردشگری، پایش ساعتی میراث اصفهان، انتشار راهنمای مدیریت بحران در موزهها و تداوم تعطیلی موزهها از جمله خبرهای میراث فرهنگی و گردشگری در این هفته بود.
خبرگزاری مهر _ گروه جامعه؛ در این هفته نشست شورای راهبری و نظارت سند راهبردی توسعه گردشگری با حضور انوشیروان محسنی بندپی معاون گردشگری کشور و نمایندگان 24 سازمان و دستگاه مرتبط بهمنظور بررسی روند پیشرفت و اجرای 69 حکم آمده در سند مذکور در سالن فجر وزارتخانه برگزار شد.
لغو روادید یک طرفه با 27 کشور و دو طرفه با 11 کشور، برگزاری هفتههای فرهنگی با محوریت گردشگری، اجرای پروژه «از ایران بگو» برای مخاطب خارجی، تدوین سند اجتماعی ایرانیان خارج از کشور، برگزاری اجلاس ایرانشناسان جهان پس از سی سال در تهران و شیراز، اعطای حکم از سوی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی به رایزنان فرهنگی، تعیین تکلیف وضعیت مجتمعهای رفاهی در چهار پلن درجه یک، دو، سه و چهار از سوی وزارت راه و شهرسازی، اضافه شدن رشته جدید «گردشگری و مهماننوازی» در فنی و حرفهای، گنجاندن مفاهیم گردشگری در مقاطع مختلف تحصیلی از جمله مواردی بود که در این جلسه بیان شد.
همچنین، تحصیل دو هزار و 424 دانشجو رشته هتلداری در 16 استان و 56 رشته محل، تحصیل هزار و 130 دانشجو در 12 استان با 33 رشته محل، جانمایی وزارت آموزش و پرورش در بسته دیپلماسی گردشگری توسط امور خارجه، تخصیص و واگذاری 841 فقره اراضی ملی به مساحت 6 هزار و 430 هکتار به طرحهای گردشگری، صدور هزار و 16 مجوز تغییر کاربری اراضی کشاورزی به مساحت هزار و 208 هکتار به طرحهای گردشگری، طراحی 489 پارک جنگلی و پارک طبیعت در قالب آییننامه طبیعتگردی و واگذاری مدیریت 300 پارک به بخش غیر دولتی، نقش شورای راهبری گردشگری سلامت در اجرای امور، تربیت ارزیاب بینالملل برای بیمارستانها، صدور مجوز بینالمللی برای 400 مرکز درمانی، گنجاندن مقطع کارشناسی ارشد گردشگری سلامت در دانشگاه، راهاندازی داشبورد گردشگری سلامت بهمنظور گردآوری آمار، تدوین منشور حقوق گردشگران و پیشنویس منشور اخلاق گردشگری، شناسایی 500 ظرفیت گردشگری آبی، تدوین 50 بسته سرمایهگذاری، عقد 60 قرارداد گردشگری آبی، صدور 20 مجوز بینام و اصلاح اساسنامه شرکتهای آب منطقهای توسط وزارت نیرو از جمله نکات مطرح شده بود.
آغاز طرح پژوهشی «میراث ناملموس قوم ایرانی ترکمن»
در این هفته خبر رسید که مرحله دوم طرح پژوهشی موظفی «میراث ناملموس قوم ایرانی ترکمن: بخشیها خنیاگران حافظ فرهنگ، پژوهشی کیفی» با تاکید بر کارکردگرایی آغاز شد.
منصور مرادی عضو هئیت علمی پژوهشکده مردمشناسی گفت: مرحله اول مطالعه میدانی این پژوهش به مدت 12 روز در آذر ماه 1404 به انجام رسیده بود.
وی با بیان اینکه، در این پژوهش از دو منظر به موسیقی ترکمنی پرداخته میشود تصریحکرد: منظر اول به اختصار به توصیف مفاهیم، آلات موسیقی ترکمن و در ادامه با توصیف بخشیها به عنوان یکی از ارکان موسیقی ترکمن به بیان ویژگیهای کلی و ویژه این نوع موسیقی پرداخته میشود. در منظر دوم، نگاه مردمشناسانه به موسیقی اقوام اهمیت بیشتری مییابد، که همانا تأثیر و نقش موسیقی و بخشیها در آئینها، مراسم و کار و زندگی روزمره مردم است. به عنوان مثال در بخش درمانی، آئینهایی چون مراسم ذکر، پرخوانی و موسیقی درمانی با نی و دوتار مورد بررسی قرار میگیرند. بخشیها وجه اصلی این مراسم را عهدهدار بوده و موسیقی آوازی یا سازی کارکرد عمده را در حصول نتایج مراسم داشته است.
انتشار راهنمای مدیریت بحران در موزهها و بناهای میراث فرهنگی
در پی اتفاقات اخیر، خبرگزاری مهر خبر داد که راهنمای جامع «دستورالعملهای مدیریت بحران» توسط کمیته بینالمللی امنیت موزهها (ICMS) وابسته به شورای بینالمللی موزهها (ICOM) با هدف مقابله با تهدیدات نوین علیه میراث فرهنگی منتشر شده است.
کتاب راهنمای جامع رویه های اضطراری مدیریت بحران در موزه ها و حوزه میراث فرهنگی، یک راهنمای عملیاتی، سندی پیشگامانه و «زنده» است که توسط متخصصان برجسته امنیت موزه از سراسر جهان تدوین شده است. هدف اصلی آن، ارتقای آمادگی نهادهای فرهنگی در برابر طیف وسیعی از بحرانها و بلایای طبیعی و انسانساخت است که امروزه میراث فرهنگی جهانی را بیش از هر زمان دیگری تهدید میکند.
این کتاب در پی افزایش نگرانیها درباره آسیبپذیری موزهها در برابر تهدیدات نوین از جمله تروریسم، تغییرات اقلیمی و جرائم سازمانیافته علیه میراث فرهنگی تهیه شده است.
ساختار کتاب حول 10 فصل اصلی سازماندهی شده که هر کدام به یک تهدید خاص میپردازد. هر فصل شامل مقدمهای با مثالهای واقعی، تحلیل تهدیدات، و فهرستهای اقدام (چکلیست) برای پیشگیری و مدیریت بحران است.
جزییات دستورالعمل نجات اسناد تاریخی در زمان بحران توسط سازمان «سپر آبی»
در این هفته همچنین اعلام شد که سازمان بینالمللی سپرآبی با انتشار یک راهنمای عملیاتی فوری، دستورالعملهای نجات و حفاظت از گنجینههای فرهنگی، اسناد تاریخی و آرشیوهای ملی را در مناطق درگیر جنگ و بحران ارائه کرده است.
دستورالعمل حفاظت از گنجینه های فرهنگی، با تأکید بر «پنهانسازی» یا «تخلیه اضطراری» مجموعهها، گزینههای دشوار مدیران موزهها و آرشیوها را در شرایطی که «هر تصمیم ممکن است به قیمت نابودی حافظه یک ملت تمام شود» بررسی میکند.
این سند که میتواند نقشه نجات برای مدیران موزهها، کتابخانهها و آرشیوهای ملی در مناطق بحرانی باشد، به پرسشهای حیاتی پاسخ میدهد: «آثار را پنهان کنیم یا تخلیه؟»، «نشان بلو شیلد نصب کنیم یا مخفی کاری؟» و «چگونه در کمترین زمان، گرانبهاترین اسناد را اولویتبندی و بستهبندی کنیم؟»
پایش ساعتی 300بنای تاریخی اصفهان
مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان گفت: از میان استانهای کشور، اصفهان با دارا بودن بیش از300بنای تاریخی تحت مالکیت اداره کل، کمترین میزان آسیب را به مجموعهی ملکی خود در اغتشاشات اخیر متحمل شد.
امیرکرم زاده اظهار کرد: در پی حوادث و اغتشاشات اخیر در سطح کشور، مجموعهی عظیم و ارزشمند بناهای تاریخی تحت مالکیت اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان، با کمترین میزان و جزئیترین آسیب ممکن حفظ و صیانت شدند.
وی ادامه داد: این امر نتیجهی برنامهریزی دقیق، هوشیاری پرسنل و اجرای مستمر پروتکلهای حفاظتی در طول دوره بحران بود که اجازه نداد سرمایههای ملی ما دچار خدشهای جدی شوند.
مدیر کل میراث فرهنگی استان اصفهان تصریح کرد: نکتهی حائز اهمیت در حفظ این میراث گرانبها، حضور فعال و مستمر یگان حفاظت میراث فرهنگی استان در تمامی محورهای حساس و اطراف بناهای تاریخی بود. نیروهای خدوم یگان حفاظت، با آمادگی کامل و گشتزنیهای شبانهروزی، به عنوان سدی مستحکم در برابر هرگونه تعرض احتمالی عمل کردند و توانستند از وقوع هرگونه تخریب سازماندهیشده جلوگیری کنند.
وی تاکید کرد: اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان با تکیه بر نظارتهای دقیق و بازرسیهای مستمر روزانه از سوی تیمهای تخصصی، وضعیت تمامی 300 بنای تاریخی ملکی خود را در وضعیت اضطرار امنیتی بهصورت ساعتی پایش میکرد. این رویکرد فعال و پیشگیرانه، که در کنار همکاریهای سازنده با سایر نهادهای امنیتی و انتظامی صورت گرفت، عاملی کلیدی در تأمین امنیت فیزیکی این اماکن بیبدیل بود.
خطر فروریزش گنبد نظامالملک در اثر وقوع نشست مسجد جامع اصفهان
نفوذ آب به زیرگذر گنبد نظامالملک مسجد جامع عتیق اصفهان و نشست زمین در گذر پشت گنبد، آسیبهای جدی به سازه این مسجد تاریخی وارد کرده و احتمال فرو ریختن گنبد را افزایش داده است.
گذر پشتی گنبد نظامالملک مسجد جامع اصفهان، از حدود یک ماه پیش دچار نشست شده است. بر اساس بررسیهای میدانی انجام شده توسط کارشناسان پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق، علت این نشست، شکستگی لوله فاضلاب بوده که منجر به پر شدن چاههای جذبی و تخریب جدارههای کانالهای دفع رطوبت در این محدوده تا ارتفاع چهار متر شده است.
این نشست، علاوه بر گذر پشتی، باعث ترک خوردگی بخشی از سقف شبستان غربی گنبد نظامالملک و نشست سردر غربی شبستان جنوبی مسجد نیز شده است.
بنا بر ابزار نگرانی شهریار ناسخیان، محمد مهدی کلانتری و علیرضا جعفری زند و مهدی جعفری کارشناسان و فعالان میراث فرهنگی استان اصفهان از تاثیر این نشست بر گنبد نظام الملک مسجد جامع اصفهان (که روزهای آتی در قالب گزارش منتشر می شود) نشست گذر پشت گنبد نظامالملک مسجد جامع اصفهان، تهدیدی جدی برای سازه هزار و اندی ساله این اثر باستانی محسوب میشود.
ضرورت توسعه فوری زیرساختهای حیاتی گردشگری
وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی بر ضرورت توسعه فوری زیرساختهای حیاتی گردشگری، بهویژه در بخش ناوگان حملونقل و اسکان شایسته گردشگران، تاکید کرد.
سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، در نشست مشترک حل چالشهای واردات اقلام مورد نیاز تأسیسات گردشگری با حضور نمایندگان وزارت صمت، راه و شهرسازی، اقتصاد و دارایی، گمرک و فراجا، با اشاره به اهمیت استراتژیک توسعه زیرساختها، اظهار داشت: برای گسترش گردشگری نیازمند توسعه جدی زیرساختها و تأسیسات گردشگری در حوزه ناوگان حمل و نقل و اسکان شایسته گردشگران هستیم.
صالحیامیری با اشاره به دستاوردهای حاصل در تدوین اسناد توسعهای، افزود: کار بسیار خوبی در برنامه هفتم توسعه انجام شد و گردشگری برای اولین بار مورد توجه قرار گرفت. ما در وزارتخانه یک برنامه مفصل 2000 صفحهای آماده کردیم که با موافقت هیئت وزیران در قالب برنامه پیشنهاد شد. همچنین، موضوع گردشگری در سفرهای خارجی یکی از سه اولویت اصلی رئیس جمهور در گفتگوها و مذاکرات، بهویژه در کشورهای همسایه، حوزه نوروز و کشورهای بزرگ اسلامی و حاشیه خلیجفارس است.
