برجام ایران را در موضع حقانیت بینالمللی قرار داد
تهران - ایرنا - کارشناس حقوق بینالملل و دانشیار دانشگاه شهید بهشتی گفت: برجام ایران را در موضع حقانیت بینالمللی قرار داده، هرچند تحریمهای تسلیحاتی مهم است اما از آن مهمتر، برجام است و باید ایران پیکر نیمه جان برجام را هوشمندانه حفظ کند.
محسن عبداللهی روز شنبه در گفت وگو با خبرنگار حقوقی قضائی ایرنا افزود: قطعنامه تحریمهای تسلیحاتی علیه ایران تازیانهای بر پیکر نیمه جان برجام است و آمریکا میخواهد ایران، خود به دست خود برجام را از بین ببرد.
وی ادامه داد: آمریکا به صراحت اعلام کرده که به هر قیمتی برجام را از بین خواهد برد بنابراین مشخص است که حاضر نیست طرفین برجام با استناد به آن بتوانند معاملات هستهای انجام دهند.
عبداللهی اضافه کرد: اقدامات ایران به دلیل توافق برجام، حقانی محسوب میشود و آمریکا به دنبال از بین بردن سازوکار حقانیت ایران است.
کارشناس حقوق بینالملل اظهار داشت: آمریکا بیشتر تحریم هایی که اکنون عنوان می کند، سالها بعد از انقلاب، علیه ایران داشته و می خواهد تحریمهای یکجانبه خود را وجه مشروع بین المللی ببخشد. در واقع آمریکا توسط شورای امنیت، پیش از این موفق شده بود تا در قالب قطعنامه های شورای امنیت به اعمال تحریم های یکجانبه خود مشروعیت بخشد و برجام دقیقا این دستاورد او را از بین برد و تحریمهای یکجانبه علیه ایران را بی اثر کرد.
این حقوقدان بین المللی افزود: مادامیکه برجام وجود دارد، آمریکا با سختی بسیار و به طور نامشروع، در حال اعمال تحریمهای یکجانبه خود علیه ایران است و در مورد تحریمهای تسلیحاتی چون بعد از پنج سال از اجرای برجام و در اکتبر سال جاری این تحریمها عنوان بینالمللی نخواهد داشت، این مساله آمریکاییها را نگران کرده است.
ایران ناقض برجام نیست دانشیار دانشگاه شهید بهشتی اظهار داشت: ایران در مسیر انحراف هستهای حرکت نکرد و درست است که ایران بخشی از تعهداتش را در قالب برجام و براساس مکانیزم اقدام متقابل که در بندهای 36 و 37 برجام پیش بینی شده بود، تعلیق کرد ولی به معنای دقیق کلمه، ایران ناقض برجام محسوب نمی شود.
وی تصریح کرد: همه موارد تعلیق شده از سوی ایران به اطلاع آژانس بین المللی انرژی هستهای و طرفهای برجام رسیده و تحت نظارت بوده است و نتیجه اینها این است که هیچ گزارشی دال بر انحراف هستهای ایران دیده نمیشود بنابراین دو دولت روسیه و چین در موضعی هستند که می توانند از ایران حمایت کنند.
این حقوقدان خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران تاکنون به گونهای تعهدات خود را در قالب برجام تعلیق کرده که متهم به نقض تعهدات هستهای شناخته نمیشود از سویی دیگر، قطعنامه اخیر شورای حکام نیز با زیرکی، خود را از برجام جدا کرده است.
وی افزود: به عبارت دیگر، درست است که آژانس انرژی اتمی نهاد فنی ناظر بر برجام است اما خود را محق بر واکنش به نقضهای ادعایی برجام نمیداند زیرا برجام یک نهاد خودبسنده است و برای خود سیستم و سازکار مشخص دارد یعنی تعهداتش همانطور که فراتر از نهاد پادمانی و NPT ایران است، سازوکارهای خود را دارد.
دانشیار دانشگاه شهید بهشتی یادآور شد: مساله بسیار مهم این است که ایران در قالب برجام به طور متقابل برخی تعهدات خود را تعلیق یا متوقف کرده اما تاکنون، حواسش بوده که تعهدات خود را به موجب موافقتنامه پادمان با آژانس بینالمللی انرژی هستهای و تعهدات NPT معلق یا نقض نکند.
عبداللهی خاطرنشان کرد: ایران چند تعهد هستهای دارد؛ معاهده منع گسترش هسته ای (NPT)، موافقتنامه پادمان ایران با آژانس بینالمللی انرژی هستهای، اساسنامه آژانس بینالمللی انرژی هستهای، اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی با موافقتنامه های پادمان و برجام پنج تعهد هستهای ایران محسوب می شود.
تلافی نقض برجام توسط آمریکا را با نقض سایر تعهدات پاسخ ندهیم وی ادامه داد: ما در واکنش به متخلفان از برجام، ابتدا آمریکا و بعد اروپاییها که از برجام حمایت نکردند، برخی تعهدات خود در برجام را تعلیق کرده ایم و اگر نقضی در برجام انجام دهیم، ممکن است برجام را از دست بدهیم یا در قالب برجام تنبیه شویم اما باید حواسمان باشد که علاوه بر برجام، بقیه تعهدات را نقض نکنیم.
عبداللهی تاکید کرد: تلافی نقض برجام توسط آمریکا را با نقض سایر تعهدات خودمان پاسخ ندهیم زیرا در این صورت آنها نقشه دارند و می خواهند برای ایران مسیری که قبل از برجام بود، طی کنند، بنابراین ایران باید هوشمندانه برخورد کند. در واقع، آمریکا و متحدانش اگر نتوانند از طریق برجام عمل کنند، میخواهند دوباره از طریق شورای حکام و شورای امنیت ایران را تحت فشار قرار دهند و اکنون واکنش حقوقی، سیاسی و دیپلماتیک ایران بسیار مهم است.
وی تاکید کرد: بسیار مهم است که ایران در واکنش به نقض برجام، دیگر تعهدات خود را در چارچوب های تعهدات هسته ای دیگر نقض نکند زیرا در این صورت، پرونده جدیدی در شورای حکام علیه ایران ایجاد می شود.
عبداللهی با اشاره به قطعنامه اخیر شورای حکام گفت: در این قطعنامه به نقض احتمالی دو سند موافقتنامه پادمان و پروتکل الحاقی از سوی ایران اشاره شده، این در حالیست که ایران اکنون پروتکل الحاقی را اجرا میکند و اینجاست که میان تعهدات برجام و تعهدات ما در چارچوب آژانس بین المللی انرژی هستهای اختلاط ایجاد شده است.
وی توضیح داد: ایران اجرای پروتکل الحاقی را به استناد آژانس دنبال می کند، در حالی که شورای حکام می گوید ایران به آژانس امکان دسترسی و نظارت نمی دهد و خلاف پروتکل الحاقی عمل می کند و در این زمینه نوعی خلط مبحث میشود زیرا ایران در چارچوب برجام اجازه نظارت داده و تعهدی در چارچوب پروتکل الحاقی ندارد که آنها هر وقت خواستند به ایران بیایند.
کارشناس حقوق بینالملل اضافه کرد: تعلیق یا خروج ایران از پروتکل الحاقی، تهدید به خروج یا خروج از معاهده منع گسترش هسته ای (NPT) دقیقا چیزی است که آنها می خواهند و ایران را در مسیری قرار می دهند که در سال 2004 قرار داشت.
علت حمایت روسیه و چین از ایران چیست؟ وی افزود: قطعنامه تمدید تحریم های تسلیحاتی ایران با نظر روسیه و چین وتو می شود و آنها پیش از این هم اعلام کردهاند و اکنون تلاش برای ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت اگر موفق باشد، چون ایران در موضع حقانیت قرار دارد با وتوی دو کشور چین و روسیه مواجه می شود همچنین دفاع از ایران توسط چین و روسیه علاوه بر حقانیت ایران علت دیگری هم دارد؛ دولت چین و روسیه نگران تضعیف شورای امنیت هستند زیرا اقدامات آمریکا در بلندمدت می تواند قدرت آنها را تحت الشعاع قرار دهد.
عبداللهی اظهار داشت: آمریکا با نقض تعهدات برجامی خود و تهدید دیگر کشورها اگر دوباره پرونده حل و فصل شده را از طریق مکانیزمی که خود از آن خروج کرده به شورا بازگرداند، در واقع تضعیف شورای امنیت را موجب شده و طبیعی است که این دو کشور از این منظر مقاومت کنند.
لغو تحریم های تسلیحاتی ایران در قالب برجام توفیق ایران بود وی درباره تحریم های تسلیحاتی ایران گفت: لغو تحریمهای تسلیحاتی ایران در قالب برجام توفیق ایران بود زیرا موضوع برجام اساسا مربوط به تحریمهای هستهای بود و قرار نبود تحریمهای غیرهسته ای را بردارد و تیم دیپلماسی ایران موفق شده بود طی پنج سال بعد از اجرایی شدن برجام، لغو تحریم های تسلیحاتی را به عنوان مشوق داشته باشد همچنین هشت سال بعد از اجرایی شدن برجام، تحریم های موشکهای بالستیک ایران هم لغو می شود.
دانشیار دانشگاه شهید بهشتی افزود: انگیزه اصلی این نیست که ایران بتواند از چین و روسیه سلاح بخرد زیرا اکنون هم می تواند به صورت پنهانی سلاح بخرد بلکه انگیزه این است که آمریکا مایل نیست که برجام بدون او کار کند و بدون او به ایران امتیازاتی بدهد.
وی اضافه کرد: آمریکا میخواهد ایران را با تهدید کشورهای دیگر از امتیازات برجام بدون او منع کند و مایل نیست با استناد به برجام ایران امتیاز رسمی بینالمللی دریافت کند.
این کارشناس حقوق بین الملل خاطرنشان کرد: آمریکا به خوبی می داند، فروش سلاح عمل حاکمیتی است و عملی نیست که شرکتهای خصوصی انجام دهند بنابراین چین و روسیه بعد از نوامبر و با پایان تحریمهای تسلیحاتی ایران می توانند بدون ترس از تحریمهای آمریکا به ما سلاح بفروشند.
عبداللهی گفت: ایران هیچ گاه مشمول قطعنامه های تحریم تسلیحاتی متعارف نبوده اما متاسفانه کشورهای اروپایی هنگام تصویب برجام به این موارد اشاره کردند زیرا به خاطر فعالیتهای هسته ای آمریکا و اروپا و نه شورای امنیت ایران را تحریم تسلیحاتی کردهاند.
وی یادآور شد: ایران سالهاست بعد از انقلاب توسط آمریکا و کشورهای اروپایی، تحریم تسلیحاتی شده و در مورد شورای امنیت، این تحریمها به سال 2006 برمی گردد و البته در این قطعنامهها ایران مشخصا تحریم تسلیحاتی نشده و تحریم ها صرفا مربوط به موشکهای بالستیک است.
دانشیار دانشگاه شهید بهشتی گفت: واقعیت این است که ایران، بی برجام در موضع گناهکار و مجرم بین المللی قرار می گیرد و مخالفان برخی به دلیل مخالفت با دولت و برخی به دلیل ناآگاهی، با برجام مخالفت می کنند در حالی که موضوع کاملا تخصصی است و از جنبه های مختلف باید بررسی شود.
*س_برچسبها_س*